Jørn Utzon: Ο αρχιτέκτονας του Sydney Opera House

Utzon
Πηγή εικόνας: Google.com

Η Όπερα του Σίδνεϊ σχεδιάστηκε από τον Δανό Αρχιτέκτονα Jørn Utzon, αφού το σχέδιό του κέρδισε έναν διαγωνισμό το 1957. Αυτό το εξαιρετικά αμφιλεγόμενο έργο εκείνη την εποχή ήρθε να καθορίσει την Αυστραλία. Η Όπερα του Σίδνεϊ είναι ένας μοντέρνος εξπρεσιονιστικός σχεδιασμός, με μια σειρά από μεγάλα «κελύφη» από σκυρόδεμα, που το καθένα αποτελείται από τμήματα μιας σφαίρας, σχηματίζοντας τις στέγες της δομής, τοποθετημένες σε ένα μνημειακό βάθρο. Το κτήριο καλύπτει 4,4 στρέμματα γης και έχει μήκος 183 m και πλάτος 120 m στο ευρύτερο σημείο του. Υποστηρίζεται σε 588 αποβάθρες σκυροδέματος βυθισμένες έως 25 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Η Όπερα του Σίδνεϊ άνοιξε το δρόμο για τις εξαιρετικά περίπλοκες γεωμετρίες κάποιας σύγχρονης αρχιτεκτονικής. Ο σχεδιασμός ήταν ένα από τα πρώτα παραδείγματα της χρήσης σχεδιασμού με τη βοήθεια υπολογιστή για το σχεδιασμό σύνθετων σχημάτων. Παρόλο που οι δομές οροφής της Όπερας του Σίδνεϋ αναφέρονται συνήθως ως «κελύφη», στην πραγματικότητα δεν είναι κελύφη με αυστηρά δομική έννοια, αλλά αντ ‘αυτού προκατασκευασμένα πάνελ από σκυρόδεμα που υποστηρίζονται από νευρώσεις σκυροδέματος. Τα κελύφη καλύπτονται σε ένα λεπτό μοτίβο σιριτιού με 1.056.006 γυαλιστερά πλακάκια από λευκό και ματ-κρέμα Σουηδίας από την Höganäs AB, ένα εργοστάσιο που παρήγαγε γενικά πλακίδια κεραμικής για τη βιομηχανία χαρτοποιίας.

Utzon
Πηγή εικόνας: Google.com

Το έργο χτίστηκε σε τρία στάδια. Το στάδιο Ι (1959-1963) συνίστατο στην κατασκευή του ανώτερου βάθρου. Το στάδιο ΙΙ (1963-1967) είδε την κατασκευή των εξωτερικών κελυφών. Το στάδιο III (1967–1973) αποτελούνταν από την εσωτερική διακόσμηση και την κατασκευή. Το κόστος του έργου μέχρι στιγμής, ακόμη και τον Οκτώβριο του 1966, ήταν μόνο 22,9 εκατομμύρια δολάρια, λιγότερο από το ένα τέταρτο του τελικού κόστους των 102 εκατομμυρίων δολαρίων. Ωστόσο, το προβλεπόμενο κόστος για το σχεδιασμό ήταν σε αυτό το στάδιο πολύ πιο σημαντικό. Το δεύτερο στάδιο κατασκευής προχωρούσε προς ολοκλήρωση όταν ο Utzon παραιτήθηκε. Η θέση του αναλήφθηκε κυρίως από τον Peter Hall, ο οποίος έγινε σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνος για την εσωτερική διακόσμηση.

Άλλα άτομα που διορίστηκαν την ίδια χρονιά για να αντικαταστήσουν τον Utzon ήταν ο E. H. Farmer ως κυβερνητικός αρχιτέκτονας, ο D. S. Littlemore και ο Lionel Todd. Μετά την παραίτηση της Utzon, ο ακουστικός σύμβουλος, Lothar Cremer, επιβεβαίωσε στην Εκτελεστική Επιτροπή της Όπερας του Σίδνεϊ (SOHEC) ότι ο αρχικός ακουστικός σχεδιασμός της Utzon επέτρεπε μόνο 2000 θέσεις στην κεντρική αίθουσα και δήλωσε περαιτέρω ότι η αύξηση του αριθμού των θέσεων σε 3000 όπως ορίζεται στο το σλιπ θα ήταν καταστροφικό για την ακουστική.

Utzon
Πηγή εικόνας: Pinterest.com

Υπήρχε ξεχωριστή διαμάχη γύρω από αυτό το έργο. Στα μέσα του 1965 εκλέχθηκε μια νέα φιλελεύθερη κυβέρνηση στην πολιτεία της ΝΝΟ. Ο Υπουργός Έργων άρχισε να αμφισβητεί τα σχέδια, τα χρονοδιαγράμματα και τις εκτιμήσεις κόστους της Utzon και τελικά σταμάτησε τις πληρωμές στην Utzon. Αυτό συνοδευόταν από συνεχή επιχειρήματα, έφτασε στο σημείο κρίσης και ο Jorn Utzon παραιτήθηκε από το έργο, έφυγε από τη χώρα στα τέλη Απριλίου 1966 με την οικογένειά του, χωρίς να επιστρέψει ποτέ για να δει ξανά το αριστούργημά του. Μετά την επιστολή παραίτησης της Utzon, υπήρξαν διαμαρτυρίες και πορείες στους δρόμους του Σίδνεϊ, απαιτώντας την αποκατάσταση του Utzon ως αρχιτέκτονα. Το κτήριο ολοκληρώθηκε τελικά από άλλους το 1973.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Μιχάλης Γερόπουλος

O Μιχάλης γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Είναι σπουδαστής Εσωτερικής Αρχιτεκτονικής και Design, κάτοχος διπλώματος "Project and Construction Management" και του αρέσει να εξελίσσεται συνεχώς. Τον ελεύθερο του χρόνο σχεδιάζει, παρακολουθεί σεμινάρια και βάζει στόχους για το μέλλον.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;