Κως: Η νήσος του Ιπποκράτη

SHARE

Κως

Η Κως είναι το νησί του πατέρα της Ιατρικής, Ιπποκράτη, με την έντονη βλάστηση και τα άφθονα νερά, το τρίτο μεγαλύτερο νησί σε έκταση των ΔωδεκανήσωνΤο διεθνές αεροδρόμιο, το λιμάνι, η μαρίνα, οι συγκοινωνίες και η θαλάσσια επικοινωνία της Κω με όλα τα γειτονικά νησιά παρέχουν εύκολη μετακίνηση και πρόσβαση από παντού. Η μικρή απόσταση από τις τουρκικές ακτές και από τα μικρά νησία που την περιβάλλουν δίνουν την ευκαιρία για καθημέρινες αποδράσεις. Ακόμη η Κως είναι το δεύτερο σε πληθυσμό νησί μετά τη Ρόδο. 

Πρωτεύουσα του νησιού είναι η πανέμορφη πόλη της Κω, χτισμένη στη νοτιοανατολική πλευρά με το κύριο λιμάνι του νησιού. Η σύγχρονη Κως έχει χτιστεί στην ίδια θέση με την αρχαία πόλη. Η πόλη της Κω θεωρείται από τις πιο πράσινες στα Δωδεκάνησα. Φοίνικες, βουκαμβίλιες, πεύκα, ακακίες, πικροδάφνες και οι χαρακτηριστικοί κόκκινοι ιβίσκοι περιμένουν τον επισκέπτη σε κάθε βήμα του μέσα στην πόλη.

Κως

Οι ονομασίες του νησιού από τη μυθολογία μέχρι και σήμερα

Σύμφωνα με την παράδοση ο Μέρωψ, γιος του Τρίοπα, είχε καταλάβει όλο το νησί της Κω και έδωσε το αρχικό όνομα του στο νησί (Μεροπίς) και στους κατοίκους (Μέροπες ή Μεροπίδες). Μία απόγονος από τους Μεροπίδες ονομαζόταν Κόως ή Κως και από αυτήν φέρεται να πήρε το νησί το τελικό του όνομα. Σύμφωνα με μια άλλη άποψη λέγεται, ότι η ονομασία οφείλεται στην καρική λέξη κοίον είτε, επειδή το σχήμα του νησιού θυμίζει πρόβατο είτε, γιατί στην Κω υπήρχαν άφθονα πρόβατα. Κάποιοι άλλοι υποστηρίζουν, ότι το νησί ονομάστηκε έτσι από τη λέξη κως που σήμαινε ειρκτή (φυλακή). 

Από τους αρχαίους η Κως χαρακτηριζόταν ως Nησί των Mακάρων εξαιτίας της πλούσιας σε ποσότητα και ποιότητα παραγωγή της γης της. Kαράβια φορτωμένα με κάθε λογής γεωργικά προϊόντα, κυρίως σταφύλια, κρασί, καρπούζια και πεπόνια άφηναν συχνά τις ακτές της και έπλεαν στα λιμάνια της Mεσογείου και της Mαύρης Θάλασσας. Ξακουστά και περιζήτητα ήταν και τα μεταξωτά λεπτά της υφάσματα, όπως διαδομένη ήταν και η τέχνη της παραγωγής και κατεργασίας του μεταξιού από τους κατοίκους, πριν αυτή γίνει γνωστή στους Eυρωπαίους.

Advertisement
Κως
Σύμφωνα με τη μυθολογία ο Πολυβώτης ήταν ένας από τους Γίγαντες που πολέμησαν εναντίον των θεών κατά τη Γιγαντομαχία. Τον Πολυβώτη κατεδίωξε κατόπιν εντολής του Δία ο θεός Ποσειδώνας μέχρι την Κω. Εκεί ο θεός  απέσπασε με τη τρίαινά του ένα τμήμα του νησιού και το πέταξε στον γίγαντα  Πολυβώτη για να τον σκοτώσει. Από αυτό το κομμάτι λοιπόν σχηματίστηκε το νησί Νίσυρος.

Η μυθολογία συνδέει τη Κώ με τους άθλους του ημίθεου Ηρακλή. Σύμφωνα με την παραλλαγή του μύθου, όταν ο Ηρακλής έφυγε από την Τροία βρέθηκε σε μια τρομερή καταιγίδα που είχε εξαπολύσει η Ήρα. Ο Ηρακλής με μερικούς  συντρόφους του κατάφεραν να φτάσουν στις βόρειες αμμουδιές της Κω, κάπου στην περιοχή του Ατσά. Εκεί γνώρισε ένα νεαρό βοσκό που έβοσκε το ποίμνιό του και ονομαζόταν Ανταγόρας. Ο Ηρακλής ζήτησε φαγητό από το βοσκό, αλλά ο Ανταγόρας αρνήθηκε να δώσει φαγητό στον Ηρακλή και στους συντρόφους του. Αυτό έκανε τον Ηρακλή να του επιτεθεί. Πάλευαν αρκετή ώρα χωρίς νικητή μέχρι που οι συμπατριώτες του Ανταγόρα άρχισαν να έρχονται για βοήθεια και ύστερα όρμησαν και οι σύντροφοι του Ηρακλή. 

Ο Ηρακλής διέφυγε και βρήκε καταφύγειο σε μια Θρακιώτισσα, που τον έντυσε με γυναικεία ρούχα και ύστερα πήγε να κρυφτεί στο βουνό. Οι σύντροφοί του έκαναν το ίδιο και όλοι μαζί έφτασαν σε μια πόλη κοντά στο σημερινό Πυλί. Οι κάτοικοι της πόλης καλωσόρισαν τον Ηρακλή και τους φίλους του και προσέβαλαν τους Αντιμαχίτες αποκαλώντας τους αφιλόξενους. Για να διορθώσουν το κακό που κάναν οι Αντιμαχίτες, οι Φιξιώτες ανακήρυξαν τον Ηρακλή Βασιλιά τους. Οι Αντιμαχίτες κήρυξαν πόλεμο στους Φιξιώτες των οποίων Βασιλιάς ήταν ο Ευρύπυλος, γιός του Ποσειδώνα και του Μεροπίδες. Ο Ευρύπυλος κατάφερε να τραυματίσει άσχημα τον Ηρακλή σε κάποια μάχη. Τελικά ο Ηρακλής κατάφερε να σκοτώσει τον Ευρύπυλο. Οι κάτοικοι της Αντιμάχειας ανακήρυξαν βασιλιά τους τον Χάλκωνα και τερματισαν τον πόλεμο δίνοντας στον Ηρακλή την κόρη του Ευρύπυλου, Χαλκιόπη και αδερφή του Χάλκωνα. Η Χαλκιόπη γέννησε τον Θεσσαλό, μελλοντικό βασιλιά της Κω,της Νισύρου, της Καλύμνου και των άλλων γειτονικών νησιών. Μ’ αυτόν τον τρόπο κυριάρχησε η γενιά των Ηρακλειδών στην Κω (όνομα το οποίο έχει πάρει και μία περιοχή του νησιού), από την οποία η παράδοση θέλει να κατάγεται και ο Ιπποκράτης. Ο Ηρακλής στους ιστορικούς χρόνους λατρεύτηκε στο νησί της Κω όσο ελάχιστοι, όπως φανερώνουν τα ερείπεια μεγαλοπρεπών ναών στην πόλη αλλά και ανεκδοτολογικού χαρακτήρα στοιχεία όπως για παράδειγμα η ονομασία του δήμου Αντιμαχιδών (σημερινή Αντιμάχεια) από το όνομα του υιού του Ηρακλή Αντίμαχου.

Advertisement
Κως
Απεικόνιση του πλατάνου του Ιπποκράτη

Ιστορία

Η ιστορία της Κω ξεκινάει σχεδόν από την 3η χιλιετία π.Χ, από τα τέλη δηλαδή της νεολιθικής εποχής. Σύμφωνα με τους ιστορικούς, είναι το μονα​​δικό νησί της Δωδεκανήσου που κατοικείται από τότε. Με το πέρασμα των χρόνων η Κως δέχτηκε αρχικά την επίδραση των Μινωιτών και αναπτύχθηκε γύρω από το λιμάνι, και αργότερα των Μυκηναίων. Το 1100 π.Χ ακολούθησε η κάθοδος των Δωριέων, σε μια περίοδο όπου δημιουργήθηκαν τα πρώτα κτίσματα στο ιστορικό Ασκληπιείο. Τον 7ο-6ο αι. π.Χ., η Κως μαζί με τις πόλεις Κνίδο, Αλικαρνασσό, Ιάλυσο, Κάμειρο και Λίνδο, αποτέλεσε τη Δωρική εξάπολη κατά την οποία κυρίαρχη πόλη του νησιού είναι η Αστυπάλαια. Το 500 π.Χ. το νησί κατακτήθηκε από τους Πέρσες, από τους οποίους ελευθερώθηκε το 479 π.Χ. όταν  έγινε μέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας. Η Κως γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη κυρίως  τον 4ο αι. π.Χ.  ύστερα από την εγκαθίδρυση της νέας πόλης της Κω (366 π.Χ.) στην ΒΑ ακτή του νησιού, στη θέση της σημερινής πρωτεύουσας. Το 460 π.Χ  στο νησί  γεννιέται ο Ιπποκράτης, ο πατέρας της Ιατρικής (460-357 π.Χ.), μετά το θάνατο του οποίου καθιερώθηκε στο νησί το Ασκληπιείο.Οι διαρκείς εναλλαγές της πολιτικής της Κω μεταξύ της αθηναϊκής και της σπαρτιατικής συμμαχίας προκαλούν εμφύλιο πόλεμο ανάμεσα τους Κώους ολιγαρχικούς και τους δημοκρατικούς. Η διαμάχη λήγει με συμβιβασμό των δύο παρατάξεων. Μέρος του συμβιβασμού ήταν η συγκατοίκηση των κατοίκων της Κω-Μεροπίδος και όλων των γειτονικών οικισμών σε μια νέα πόλη, την Κω, η οποία παραμένει μέχρι σήμερα η πρωτεύουσα του νησιού. Το 332 π.Χ. το νησί κατακτήθηκε από τον Μέγα Αλέξανδρο.

Το 288 π.Χ.η Κως εισέρχεται στο “χρυσό της αιώνα”, ο οποίος τελειώνει το 197 π.Χ. με την έλευση των Ρωμαίων. Η συμμαχία των Κώων και των Ρωμαίων και οι φιλικές σχέσεις με τον βασιλιά της Περγάμου, Ευμενη Β’, συμβάλλουν αποφασιστικά στην ανέγερση του μεγάλου ναού του Ασκληπιού, αλλά και όλων των σημαντικών μνημείων της Ρωμαϊκής περιόδου του νησιού.

Advertisement

Με την έλευση της βυζαντινής εποχής και ιδιαίτερα από το το 384 μ.Χ. και μετά,διατάσσονται οι κατεδαφίσεις των μη χριστιανικών ιερών. Αλλεπάλληλοι ισχυροί σεισμοί (469 μ.Χ., 554 μ.Χ.) προκαλούν την κατάρρευση πολλών σημαντικών οικοδομημάτων. Το Ασκληπιείο από τον 6ο μ.Χ. αι. εγκαταλείπεται πλέον οριστικά και το νησί εισέρχεται σε μια μακρά περίοδο παρακμής.​ Από τον 11 μ.Χ αιώνα η Κως ανακτά πάλι την δύναμή της: αρχικά με την ανάκτηση του ελέγχου των θαλασσών από το Βυζαντινό στόλο και στη συνέχεια από την ανάπτυξη του εμπορίου με την έλευση Φράγκων, Γενουατών και Βενετών στην ανατολική Μεσόγειο. Έτσι η Κως αναδεικνύεται σε ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια του Αιγαίου.

Το 1306 ο βυζαντινός αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β’ Παλαιολόγος παραχωρεί τη διοίκηση της Κω στο τυχοδιώκτη και κουρσάρο, Βινιόλο Βινιόλι. Αυτός με τη σειρά του παραδίδει την Κω μαζί με την Κάλυμνο και τη Λέρο στους Ιωαννίτες Ιππότες. Κατά την περίοδο των Ιπποτών έγιναν τα οχυρωματικά έργα του νησιού, μερικά από τα οποία είναι το σημερινό Κάστρο της Κω. Το νησί μετονομάστηκε σε Νεραντζιά λόγω του ότι φυτεύτηκαν πολλές νεραντζιές. Ήδη από το 1457 οι Τούρκοι επιχειρούν επανειλημμένα να καταλάβουν την Κω, κάτι που καταφέρνουν μόλις το 1523. Έτσι ξεκινά η περίοδος της Τουρκοκρατίας, κατά την οποία η Κως εξακολουθεί να δέχεται συχνές επιδρομές από Αλγερινούς και Φλωρεντίνους πειρατές, Ναΐτες ιππότες και Βενετούς από την Κρήτη. Κατά τον 18ο και 19ο αιώνα,  το λιμάνι της Κω γίνεται σημαντικός σταθμός των εμπορικών πλοίων της Δύσης και κομβικό κέντρο για τα εμπορεύματα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την αγριότητα των Τούρκων, με ιδιαίτερη ένταση σε περιόδους αναταραχής, όπως στην επανάσταση του 1821 ή στην Κρητική επανάσταση του 1869.

Το 1911 η Τουρκία και η Ιταλία εμπλέκονται σε πόλεμο και από τον Απρίλιο του 1912 αρχίζει η σταδιακή κατάληψη των Δωδεκανήσων από τους Ιταλούς. Στις 20 Μαΐου 1912 οι Ιταλοί καταλαμβάνουν αμαχητί την Κω και οι κάτοικοι τους υποδέχονται ως απελευθερωτές. Η ιταλική κυβέρνηση δηλώνει ότι η κατοχή των Δωδεκανήσων και κατά συνέπεια της Κω θα είναι προσωρινή, και τους καθησυχάζει, λέγοντας ότι το μέλλον τον νησιών δεν μπορεί παρά να είναι η αυτονομία. Στις 24 Ιουλίου 1923 υπογράφεται η Συνθήκη της Λωζάνης, με την οποία τα Δωδεκάνησα προσαρτώνται στην Ιταλία ως κτήση (Κτήση των Ιταλικών Νήσων του Αιγαίου) και όχι ως αποικία. Οι Δωδεκανήσιοι θεωρούνται Ιταλοί πολίτες με ιδιότυπη υπηκοότητα (Cittadini del Regno αντί Sudditi Italiani) και αυτό σημαίνει κυρίως ότι ούτε αποκτούν τα δικαιώματα των Ιταλών πολιτών ούτε έχουν δικαίωμα να εκλέξουν αντιπροσώπους. Στις 25 Ιουλίου του 1943 ανατρέπεται ο Μουσολίνι και στις 8 Οκτωβρίου οι Γερμανοί καταλαμβάνουν την Κω.​

Οι Γερμανοί ναζιστές ήταν βίαιοι και απαγχόνισαν αρκετούς Κώους, τόσο για παραδειγματισμό όσο για αντιστασιακή δράση. Στις 8 Μαΐου του 1945 οι Γερμανοί υπογράφουν την άνευ όρων παράδοση στους Συμμάχους και οι Άγγλοι εγκαθιστούν προσωρινή Στρατιωτική Διοίκηση μέχρι να αποφασισθεί το οριστικό καθεστώς της Δωδεκανήσου. Οι νέοι κατακτητές προσπαθούν να πείσουν τους Δωδεκανήσιους ότι είναι προς το συμφέρον τους η αυτονομία υπό αγγλική κηδεμονία αντί της Ένωσης με την Ελλάδα.

Στις 27 Ιουνίου 1946 και αντίθετα με τις επιδιώξεις των Άγγλων, οι ΗΠΑ, ΕΣΣΔ, Αγγλία και Γαλλία αποφασίζουν την παραχώρηση των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα. Στις 7 Μαρτίου 1948 γίνεται στη Ρόδο η τυπική τελετή για την ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου, επέτειος που γιορτάζεται μέχρι και σήμερα σε όλα τα Δωδεκάνησα. Το νησί της Κω πλήγηκε από σεισμούς κατά τα έτη 142, 469, 556, 1493, 1926, 1933 , 1956 και 2017.

Κως

Ο Ιπποκράτης – Πατέρας της Ιατρικής

Ο Ιπποκράτης γεννήθηκε στην Κω το 460 π.Χ. και ήταν γιος του γιατρού Ηρακλείδα και της Φαιναρέτης. Αναφέρεται ως ο πατέρας της σύγχρονης ιατρικής λόγω της συνεισφοράς του ως ο ιδρυτής της Ιπποκρατικής Ιατρικής Σχολής. Ίσως είναι ο σπουδαιότερος γιατρός του αρχαίου κόσμου και ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της Ιατρικής Σχολής της Κω. Ακολούθησε  το επάγγελμα του πατέρα του σπουδάζοντας ιατρική στο Ασκληπιείο της Κω, μελετώντας τα αρχεία των ασθενών και τις μεθόδους θεραπείας, που φυλάσσονταν στο ιερό. Σε νεαρή ηλικία εγκατέλειψε την Κω και εργάσθηκε ως γιατρός στη Θάσο, στη Θράκη και στη Θεσσαλία.

Ο Ιπποκράτης είναι ο θεμελιωτής της ορθολογικής ιατρικής, που κατόρθωσε να την απαλλάξει από τα μεταφυσικά στοιχεία, τις προλήψεις, τις προκαταλήψεις, τις δαιμονολογίες και τις δεισιδαιμονίες της εποχής.

Το πρωτοποριακό και σε σημαντικό βαθμό προβλεπτικό του έργο επηρέασε τις περισσότερες σύγχρονες ιατροβιολογικές ειδικότητες του δυτικού κόσμου που επάξια τον ονόμασε θεμελιωτή και στυλοβάτη της Ιατρικής Επιστήμης. Ειδικότερα, μέσω της “Ιπποκρατικής Συλλογής” (Corpus Hippocraticum) και άλλων έργων πιστώνεται σε μεγάλο βαθμό η συστηματική μελέτη και η κλινική ιατρική, συνταγογραφώντας πρακτικές συμβουλές για ιατρούς. Η “Ιπποκρατική συλλογή”, αποτελείται από 60 περίπου τόμους. Πέθανε σε βαθύ γήρας κοντά στη Λάρισα της Θεσσαλίας, και ως το 2ο αι. μ.Χ., στην όχθη του Πηνειού προς τη Γυρτώνα, έδειχναν το σήμα του τάφου του.

Κως
Ο όρκος του Ιπποκράτη είναι ο όρκος, που λαμβάνεται από ιατρούς και αναφέρεται στην ηθική εξάσκηση της ιατρικής. Πιστεύεται πως ο όρκος γράφτηκε από τον Ιπποκράτη τον 4ο αιώνα π.Χ. ή απο έναν απο τους μαθητές του. Παρ’όλο που είναι περισσότερο ιστορικής και ηθικής αξίας, ο όρκος τελείται από  αυτούς που ασκούν την ιατρική. Ωστόσο δεν είναι πλέον αναγκαστικό και δεν λαμβάνεται απο όλους τους ιατρούς. Σήμερα μερικά τμήματα του όρκου έχουν αλλάξει ή και αφαιρεθείαπό διάφορες σχολές και χώρες. Μερικές σχολές δίνουν μερικά κομμάτια του όρκου αλλά πολύ λίγες τον δίνουν στην αρχαία του μορφή η οποία απαγόρευε στους περισσότερους γενικούς ιατρούς την έκτρωση, την ευθανασία και την χειρουργική.
Κως

Το Ασκληπιείο της Κω

Το Ασκληπιείο της Κω είναι κτισμένο στις πλαγιές ενός λοφίσκου με πλούσια βλάστηση και θέα στη θάλασσα και τις Μικρασιάτικες ακτές. Αποτελεί το σπουδαιότερο αρχαιολογικό μνημείο του νησιού και ένα από τα πιο φημισμένα ασκληπιεία της αρχαιότητας. Στους αρχαίους χρόνους αποτελούσε χώρο λατρείας του θεού Ασκληπιού και χώρο θεραπείας αλλά και διδασκαλίας της Ιατρικής. Εκεί δίδαξε ο Ιπποκράτης. Σήμερα βρίσκεται νοτιοδυτικά της Κω σε απόσταση περίπου 3,4 χιλιομέτρων.

Η βλάστηση, τα αρχαία και τα μεσαιωνικά μνημεία, καθώς και τα επιβλητικά κτίρια των Ιταλών χαρακτηρίζουν την Κω την τέλεια επιλογή.

Κως

Πηγές:

Σύνταξη κειμένου: Βασιλεία Ζάμπα

Επιμέλεια κειμένου: Ελευθερία Σακελλαρίου

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Πεπεισμένη ότι θα ταξιδέψω σε όλον τον κόσμο βρίσκω τρόπο διαφυγής στη γραφή. Φοιτήτρια λογοθεραπείας στα Γιάννενα και ερωτευμένη με το θέατρο και τη φωτογραφία ανακαλύπτω τα θέλω μου.

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG