Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ: Ένας ιπτάμενος φιλόσοφος

Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ
Πηγή εικόνας: suzevusopejaze.abrasiverock.com

Ο Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ ήταν ένα παιδί που δεν ήθελε να μεγαλώσει, γιατί δεν του άρεσε ο κόσμος των μεγάλων. Είχε πάντα το βλέμμα στραμμένο στους αιθέρες και έφτιαχνε φτερά από χαρτόνι για να πετάξει μαζί με το ποδήλατό του. Ο ουρανός και οι ιστορίες των βιβλίων ήταν ότι αγάπησε περισσότερο κι έτσι έγινε πιλότος και συγγραφέας. Στη ζωή του, η φιλία υπήρξε πολύ σημαντική, και γι’ αυτό σκέφτηκε να φτιάξει έναν φίλο για όλους εμάς γράφοντας το βιβλίο «Ο μικρός πρίγκιπας».

«Γνωρίζω μόνο μία ελευθερία, κι αυτή είναι η ελευθερία της σκέψης.»

Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ


Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ: Ένας κόμης που έγινε αεροπόρος

Γεννήθηκε στις 29 Ιουνίου του 1900 στην Λυών της Γαλλίας και η οικογένειά του είχε αριστοκρατικές καταβολές. Έτσι ο Εξυπερύ κατείχε τον τίτλο του κόμη, αν και μόνο τυπικά καθώς η μεγάλη περιουσία της οικογένειάς του είχε πια χαθεί. Παρόλα αυτά, τα παιδικά του χρόνια τα έζησε μαζί με τα τέσσερα αδέρφια του χωρίς στερήσεις, μέσα σε ένα πολύ θετικό περιβάλλον.

Όταν ο μικρός Αντουάν ήταν περίπου εννέα χρόνων, όλοι γύρω του συζητούσαν για το νέο θαύμα του κόσμου, το αεροπλάνο. Ήταν το 1909, όταν ο Λουί Μπλεριό κατόρθωνε πρώτος να διασχίσει τη Μάγχη με το μονοπλάνο του και οι εφημερίδες της εποχής είχαν γεμίσει με διθυραμβικούς τίτλους για το εντυπωσιακό επίτευγμά του. Η νέα θαυμαστή κατασκευή, έμοιαζε στα μάτια του Αντουάν σαν ποδήλατο με φτερά, κι έτσι βάλθηκε να μετατρέψει το ποδήλατό του σε αεροπλάνο φτιάχνοντας φτερά από χαρτόνι. Δε χόρταινε ν’ ακούει και να διαβάζει τις ιστορίες για τα επιτεύγματα των αεροπόρων και ονειρευόταν μια μέρα να γίνει κι αυτός ένας από αυτούς και να πετάξει.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ
Πηγή εικόνας: www.youtube.com / O Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ, δεύτερος από δεξιά, με τα αδέρφια του.

Η πρώτη πτήση του Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ

Στα δώδεκα του χρόνια, ο Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ συνήθιζε, με το ποδήλατό του, να πηγαίνει σ’ ένα μικρό αεροδρόμιο κοντά στο σπίτι του.  Εκεί παρακολουθούσε γοητευμένος τις διάφορες εργασίες κατά τη συναρμολόγηση ενός αεροπλάνου. Παρατηρώντας και μαθαίνοντας, είχε γίνει ο μικρός φίλος και βοηθός των μηχανικών. Όταν το αεροπλάνο ήταν έτοιμο να πετάξει,  δεν έχασε την ευκαιρία να διεκδικήσει το όνειρό του. Έτσι  έκανε την πρώτη του πτήση μαζί με αληθινούς πιλότους. Η εμπειρία αυτή, όπως ήταν φυσικό, έμεινε χαραγμένη για πάντα μέσα του οξύνοντας  περισσότερο τη φαντασία, την περιέργεια και τον ζήλο του για το μέλλον.


Αεροπλάνα και ποίηση

Ο Εξυπερύ λάτρευε την ποίηση, διάβαζε με πάθος, έγραφε στίχους και παράλληλα παρακολουθούσε ανελλιπώς τις εξελίξεις για οτιδήποτε είχε σχέση με τα αεροπλάνα. Του άρεσε να φιλοσοφεί τη ζωή μέσα από τις σελίδες των βιβλίων και μέσα από το πιλοτήριο,  βλέποντας τον κόσμο από ψηλά.

Το 1918 αποφοίτησε από το σχολείο και δυο χρόνια αργότερα, σε ηλικία είκοσι ενός ετών, έπρεπε να υπηρετήσει στις ένοπλες δυνάμεις. Παρά τις αντιρρήσεις της οικογένειάς του που τον προσανατόλιζε στο ναυτικό σώμα, εκείνος επέλεξε φυσικά την αεροπορία, όπου κατατάχτηκε και πήρε την ειδικότητα του μηχανικού. Ταυτόχρονα, παρακολούθησε μαθήματα πιλότου σε ιδιωτικό εκπαιδευτή και παίρνοντας το πτυχίο του, συνέχισε την εκπαίδευσή του και στα στρατιωτικά αεροσκάφη.

Πλέον τα είχε καταφέρει να γίνει αεροπόρος, ωστόσο κατά τη διάρκεια εργασιών στο αεροδρόμιο, σ’ ένα ατύχημα, υπέστη σοβαρή κρανιοεγκεφαλική κάκωση, που παραλίγο να αποβεί μοιραία. Παρόλα αυτά, ο ίδιος μόλις συνήλθε επέμενε να συνεχίσει, αλλά οι συγγενείς του τον απέτρεψαν κι έτσι στερήθηκε τη χαρά των πτήσεων για πολύ καιρό. Εκείνο το διάστημα, ο Εξυπερύ απογοητευμένος και λυπημένος, άγγιζε τα όρια της κατάθλιψης, μα τελικά κατέφυγε στη δεύτερη μεγάλη του αγάπη, τη γραφή. «Ο Αεροπόρος», το πρώτο του βιβλίο, γεννήθηκε μέσα σε εκείνες τις δύσκολες μέρες και εκδόθηκε το 1926.

Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ
Πηγή εικόνας: www.aviation-history.com

Ο ταχυδρόμος του ουρανού

Η έκδοση του πρώτου του βιβλίου αναπτέρωσε κυριολεκτικά τον Εξυπερύ και σύντομα αποφάσισε να επιστρέψει στα αγαπημένα του αεροπλάνα. Αυτή τη φορά αναζήτησε την τύχη του στην πολιτική αεροπορία και σύντομα βρέθηκε να εργάζεται σε μια πρωτοποριακή γαλλική εταιρία, την Λατεκέρ (Latecoere), η οποία πραγματοποιούσε ταχυδρομικές πτήσεις από τη Γαλλία στη Βόρεια Αφρική.  Ωστόσο δεν άφησε πίσω τη συγγραφική του ιδιότητα και σύντομα εκδόθηκε το βιβλίο του «Ο ταχυδρόμος του νότου». Το νέο του  έργο απέσπασε εξαιρετικές κριτικές και το όνομα του Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ, άρχισε πλέον να ακούγεται στους φιλολογικούς και  λογοτεχνικούς κύκλους.

Εκείνες οι μέρες, ήταν από τις πιο όμορφες της ζωής του. Απολάμβανε τη συγγραφική του επιτυχία αλλά και τη δουλειά του. Βέβαια, τότε η αεροπλοΐα ήταν στα σπάργανα, και κάθε πτήση ήταν ένα παράτολμο εγχείρημα, αφού πιλότος και σκάφος μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να χαθούν. Ελλιπή και αναξιόπιστα τα όργανα του αεροπλάνου, δύσκολες πολλές φορές οι καιρικές συνθήκες, και η Αφρική ένας ξένος τόπος, συχνά επικίνδυνος. Τίποτα από αυτά όμως δεν πτόησε τον Εξυπερύ, ο οποίος συνέχιζε να πετά και να γράφει.

Ο ουρανός ήταν η έμπνευσή του, η ελευθερία του, ένας παράδεισος φτιαγμένος από μαγικό αιθέρα όπου χωρούσαν όλες οι σκέψεις, ό,τι μπορούσε κανείς να φανταστεί. Ο συγγραφέας μάζευε τα υλικά του απ΄τους αιθέρες και ήξερε να τα μετατρέπει σε μοναδικές ιστορίες όταν κατέβαινε στη γη. Κοίταζε από ψηλά πόλεις και χωριά, στεριές και θάλασσες κι έγραφε για τους ανθρώπους:

«Αν θες να κάνεις τους ανθρώπους να κατασκευάσουν καράβια, μη κάνεις φασαρία προσπαθώντας να τους συγκεντρώσεις, να τους αναθέσεις εργασίες και να τους βάλεις να κόβουν ξύλα. Το μόνο που χρειάζεται είναι να τους κάνεις να ποθήσουν το μεγαλείο και την απεραντοσύνη της θάλασσας […]. Οι άνθρωποι ενώνονται μόνο όταν θέτουν τους ίδιους κοινούς στόχους, γιατί το ιδανικό είναι εκείνο που εξυψώνει τα νοήματα».

Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ
Πηγή εικόνας: www.mutualart.com

Από την Αφρική στη Νότια Αμερική

Το φθινόπωρο του 1927 ο Εξυπερύ στέλνεται από την εταιρία του με μετάθεση στο Καπ Ζουμπί, στην Ισπανική Σαχάρα (πρώην ισπανική αποικία). Εκεί βρισκόταν ένας σταθμός όπου τα αεροπλάνα που εκτελούσαν το δρομολόγιο Καζαμπλάνκα – Ντακάρ μπορούσαν να ανεφοδιαστούν ή να επισκευαστούν σε περίπτωση βλάβης. Η θέση του Εξυπερύ ήταν άκρως υπεύθυνη και δύσκολη, αλλά η εργασία σε αυτόν τον έρημο τόπο, που θύμιζε εξορία, του πρόσφερε σημαντικότατη εμπειρία. Εκεί στην έρημο, του δόθηκε η δυνατότητα να αυτοσυγκεντρωθεί και να διευρύνει την σκέψη του αποκτώντας μια άλλη οπτική σε πολλά ζητήματα.

Αυτός ο μικρός αλλά τόσο νευραλγικός σταθμός στην έρημο, εκτός απ’ το γεγονός ότι προσέφερε πολλά στον ίδιο τον Εξυπερύ, βοήθησε και την ίδια την εταιρία να αναπτυχθεί περαιτέρω και να διευρυνθεί. Έτσι η Λατεκέρ  απέκτησε έναν στόλο 24 σκαφών, μετονομάστηκε σε Αεροποστάλ και πλέον είχε επεκταθεί στη Νότια Αμερική εκτελώντας πτήσεις από το Ρίο Ντε Τζανέριο στο Μπουένος Άιρες. Ο Εξυπερύ, ακολουθώντας τη δουλειά που αγαπούσε,  σύντομα βρέθηκε στη θέση του σταθμάρχη στην Αργεντινή. Στη νέα χώρα η ζωή θα του έφερνε νέες περιπέτειες.

Πηγή εικόνας: thegreekshorts.eu

Η φιλία και ο έρωτας

Κατά την διάρκεια της εργασίας του στην εταιρία Λατεκέρ, ο Εξυπερύ ανέπτυξε εξαιρετικές φιλίες με κάποιους συναδέλφους του. Ένας από αυτούς ήταν ο Ζωρζ Γκυγιωμέ, ο οποίος υπήρξε πρωτοπόρος στις διηπειρωτικές πτήσεις. Η φιλία, ιδιαίτερα με τον Γκυγιωμέ, αλλά και γενικότερα η φιλία σαν έννοια, ήταν αξίες ζωτικής σημασίας για τον πιλότο και συγγραφέα και αποτυπώθηκαν με τον πιο όμορφο τρόπο σχεδόν σε όλα του τα έργα.

Το 1930 ο Ζωρζ Γκυγιωμέ, χάθηκε ξαφνικά με το αεροπλάνο του στις Άνδεις, κατά τη διάρκεια χιονοθύελλας. Ο Εξυπερύ χωρίς δισταγμό, ήταν πρόθυμος να χάσει ακόμη και τη ζωή του για να σώσει τον φίλο του και αμέσως άρχισε να τον αναζητά πετώντας σε άθλιες συνθήκες. Ο Γκυγιωμέ τελικά άντεξε και σώθηκε σαν από θαύμα. Το γεγονός αυτό συγκλόνισε τον συγγραφέα και γι’ αυτό συγκλονιστικά είναι και τα παρακάτω λόγια του. Γράφει για εκείνες τις φοβερές στιγμές:

«Σε έβλεπα άλλοτε να βαδίζεις δίχως ραβδί, δίχως σκοινιά, δίχως τρόφιμα, σκαρφαλώνοντας πάνω σε βράχια και σε στενά περάσματα, 4.500 μέτρα ψηλά, κι άλλοτε να ζυγιάζεσαι πάνω σε θεόρατους γκρεμούς, με πόδια ματωμένα, με γόνατα και χέρια ματωμένα, σε 40 βαθμούς υπό το μηδέν. […] Με το σουγιά έσκιζες, κάθε μέρα κι από λίγο τα παπούτσια σου, για να μπορέσουν τα πόδια σου, που πάγωναν και πρήζονταν, να χωρέσουν».

Εκείνο τον καιρό που βρισκόταν ο Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ στην Αργεντινή, συναντήθηκε και με τον έρωτα της ζωής του, την Κονσουέλο Σουνσίν. Η Κονσουέλο ήταν ιδιαίτερα έξυπνη γυναίκα και με πολλά καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα. Συγκίνησε βαθιά τον Εξυπερύ, ωστόσο η σχέση τους ήταν ταραγμένη και έντονη. Λέγεται πως η ιδέα του τριαντάφυλλου στο βιβλίο του «Ο μικρός πρίγκιπας», προήλθε από την Κονσουέλο.

Μικρός πρίγκιπας
Πηγή εικόνας: www.thessalonikiartsandculture.gr

Η περιπέτεια στη Σαχάρα και ο μικρός πρίγκιπας

Το 1933, μετά την οικονομική κρίση που αντιμετώπισε η Αεροποστάλ, η οποία τελικά εξαγοράστηκε από τον όμιλο της γνωστής σήμερα Air France, ο Εξυπερύ βρέθηκε σε δύσκολη κατάσταση. Η διαφωνία του με τη διοίκηση της εταιρίας, τον ανάγκασε να παραιτηθεί κι έτσι έμεινε άνεργος. Εκείνο το διάστημα αφιερώθηκε και πάλι στη συγγραφή. Το βιβλίο του «Νυχτερινή πτήση» είχε αξιοσημείωτη επιτυχία.

Ωστόσο ο ίδιος δεν ήθελε ν’ αφήσει τα αεροπλάνα. Όταν του δόθηκε η ευκαιρία από την Air France να δημιουργήσει τη γραμμή από την Γαλλία στη Σαϊγκόν, δέχτηκε χωρίς δεύτερη σκέψη. Οι πτήσεις θα ήταν αρχικά πειραματικές και ο Εξυπερύ αποφάσισε να διαθέσει τις οικονομίες του και να αγοράσει ένα δικό του αεροσκάφος. Η απόφαση αυτή παραλίγο να του στοιχίσει την ίδια του τη ζωή. Έγινε όμως και η αιτία, ή η αφορμή, για να γραφτεί «Ο μικρός πρίγκιπας».

Τον Δεκέμβριο του 1935, στην πρώτη του πειραματική πτήση για τη νέα γραμμή, το αεροπλάνο του Εξυπερύ βρέθηκε σε θύελλα πάνω από την Αφρική και τελικά κατέπεσε στη Λιβυκή έρημο. Ο ίδιος κι ένας συνάδελφός του που τον συνόδευε, βρέθηκαν μόνοι και τραυματισμένοι στο πουθενά με ελάχιστες προμήθειες. Περιπλανούνταν για τέσσερις ολόκληρες μέρες, σε άθλια κατάσταση, μέχρι που τους εντόπισε ένας βεδουίνος και σώθηκαν.

Παρά τη φοβερή δοκιμασία, εκείνες τις μέρες ο Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ εμπνεύστηκε την ιστορία του μικρού πρίγκιπα. «Ο μικρός πρίγκιπας» είναι ένα παραμύθι για μικρούς και μεγάλους, με έντονα φιλοσοφικά και συμβολικά στοιχεία. Στο βιβλίο υμνείται η αγάπη, η φιλία και η ειρήνη. Το έργο αυτό έχει μεταφραστεί σε πάνω από 250 γλώσσες και έχει πουλήσει εκατομμύρια αντίτυπα. Είναι ίσως το πιο πολυδιαβασμένο παραμύθι του κόσμου.


Η τελευταία πτήση του Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ

Ο Εξυπερύ που λάτρευε την αγάπη και την ειρήνη, δυστυχώς χρειάστηκε να γίνει πιλότος πολέμου. «Πιλότος πολέμου» είναι και ο τίτλος του βιβλίου που θα έγραφε αργότερα, μέσα από το οποίο εκφράζει την απογοήτευση του για την πατρίδα του, για την τραγικότητα του ανθρώπου, για όλα όσα έζησε σε αυτά τα φριχτά χρόνια. Ο ίδιος συμμετείχε στον πόλεμο κατά των Ναζί. Έκανε το καθήκον του ρισκάροντας για άλλη μια φορά τη ζωή του και δίνοντας την ψυχή του.

Πλέον είχε μεγαλώσει και τα ατυχήματα που είχε πιλοτάροντας τα προηγούμενα χρόνια ήταν πολλά και σοβαρά. Ωστόσο επέμενε και άντεχε. Όταν έπεσε η Γαλλία, εξοργίστηκε. Διαφωνούσε με τον στρατηγό Ντε Γκωλ και τον τρόπο που αντιμετώπισε την κατάσταση. Αηδιασμένος σχεδόν, αυτοεξορίστηκε στην Αμερική απ’ όπου συνέχισε να μάχεται κατά των Ναζί με τους Αμερικάνους.

Το 1943 βρέθηκε να πολέμα με τη γαλλική αντίσταση και τους συμμάχους στην Αλγερία. Στις 31 Ιουλίου του 1944, του ανατέθηκε να πραγματοποιήσει αναγνωριστική πτήση στην κοιλάδα του Ροδανού. Αυτή η πτήση έμελλε να είναι η τελευταία του αφού δεν επέστρεψε ποτέ. Το αεροπλάνο καθώς και το πτώμα του δεν βρέθηκαν ποτέ και η κηδεία έγινε σε κενοτάφιο.

Πηγή εικόνας: www.tovima.gr

Ο ψαράς και το βραχιόλι

Η εξαφάνιση του Εξυπερύ και του αεροπλάνου του παρέμειναν μυστήριο για χρόνια. Πολλές φήμες και μύθοι ακούστηκαν κατά καιρούς, ακόμη και ότι ζει. Πολλοί επίσης ήταν εκείνοι που επιχείρησαν να βρουν το αεροπλάνο του, κάνοντας διάφορες έρευνες στον βυθό. Τον Σεπτέμβριο του 1998 ένας ψαράς εντόπισε ένα ασημένιο βραχιόλι μπλεγμένο στα δίχτυα του. Καθαρίζοντάς το και διακρίνοντας καθαρά το όνομα, έκπληκτος, συνειδητοποίησε την μεγάλη αξία που είχε το εύρημά του. Αυτό το βραχιόλι αποτέλεσε, κατά κάποιο τρόπο, την πρώτη και μοναδική ως τώρα απόδειξη ότι ο Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ έπεσε με το αεροπλάνο του στη θάλασσα.

Πηγή εικόνας: www.aviation-history.com | Στην φωτογραφία εικονίζεται ο ψαράς που βρήκε το βραχιόλι του Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ, το 1998. Το βραχιόλι έχει χαραγμένα τα εξής: “Antoine de Saint-Exupéry (Consuelo) – c/o Reynal & Hitchcock. 386, 4th Ave. NYC USA”.

Στο παρακάτω βίντεο μπορείτε να ακούσετε ολόκληρο το παραμύθι «Ο μικρός πρίγκιπας» και να δείτε τα σκίτσα του ίδιου του συγγραφέα, που εικονίζονται και στο βιβλίο.


Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν σε αυτό το άρθρο:

Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: el.wikipedia.org – (Τελευταία πρόσβαση 27-6-2020)

29 Ιουνίου – Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ – Δήμητρα Ντζαδήμα – 29-6-2017 – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: www.fractalart.gr – (Τελευταία πρόσβαση 27-6-2020)

Ο ξεπεσμένος κόμης που έγραψε τον «Μικρό Πρίγκιπα» ήταν πιλότος στον Β΄Παγκ. Πόλεμο. Εξαφανίστηκε στην τελευταία του αποστολή. Ο θυελλώδης ερωτάς του με τη γοητευτική Κονσουέλο και το μίσος για τον Ντε Γκωλ… – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: www.mixanitouxronou.gr – (Τελευταία πρόσβαση 27-6-2020)

Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ, Ο συγγραφέας πιλότος – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: www.slideshare.net – (Τελευταία πρόσβαση 27-6-2020)

 


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Φιλιώ Μόρφη

Γεννήθηκα και ζω στο Βόλο. Σπούδασα δημοσιογραφία και η γραφή είναι η μεγάλη μου αγάπη. Τα βιβλία και οι βόλτες στην πόλη και στην φύση, γεμίζουν ευχάριστα τον ελεύθερό μου χρόνο. Οι άνθρωποι είναι πάντα έμπνευση για μένα και θεωρώ πως τα πάντα γύρω μας, ακόμη και τα πιο απλά, μπορούν να μας διδάξουν, αρκεί να τα παρατηρούμε από κάθε οπτική.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;