Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή: Όταν τα τραγούδια γίνονται earworms

Πηγή εικόνας: berkeleysciencereview.com

Σίγουρα κάποια στιγμή θα σας έχει τύχει να παίζει στο κεφάλι σας ένα τραγούδι,  ή μια μελωδία που ακούσατε κάπου. Συνήθως δεν είναι κάτι ιδιαίτερα ενοχλητικό, ειδικά αν πρόκειται για το αγαπημένο σας τραγούδι οπότε αρχίζετε να το σιγοτραγουδάτε. Τι γίνεται όμως αν το τραγούδι δεν λέει να ξεκολλήσει από το μυαλό σας και ακόμα χειρότερα αν πρόκειται για το πολύ εκνευριστικό τραγουδάκι μιας γελοίας διαφήμισης που είδατε πριν λίγο στην τηλεόραση;
Τα πράγματα δεν είναι καν τόσο αθώα για ανθρώπους που εμπίπτουν στο ιδεοψυχαναγκαστικό μοτίβο γνωστό ως OCD. Αυτό μερικές φορές τους κάνει να ασχολούνται εμμονικά με ένα τραγούδι και να το έχουν στο replay πιθανόν όλη τη μέρα. Μπορεί αυτό καθ’ αυτό να μην είναι ιδεοληψία, μπορεί ωστόσο να αποτελεί καταναγκασμό ώστε το άτομο να απασχολήσει το μυαλό του από άλλες επαναλαμβανόμενες αγχωτικές σκέψεις που δεν ξεκολλάνε από το νου του. Πάνω σε αυτή τη διαταραχή στηρίζονται, λοιπόν, τα earworms

Stuck Song Syndrome

Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως earworm, brainworm ή stuck song syndrome και ουσιαστικά πρόκειται για αυτό ακριβώς που περιέγραψα πιο πάνω, δηλαδή η κατάσταση όπου εμμονικά και ψυχαναγκαστικά ένα πιασάρικο τραγούδι εξακολουθεί να παίζει στο μυαλό χωρίς να το θέλουμε. Σύμφωνα με μια έρευνα του 2003 στο University of Cincinatti, ο συγγραφέας James Kellaris εξηγεί αρχικά ότι η λέξη earworm προέρχεται από το γερμανικό ohrwurm, που είναι το αντίστοιχο του earworm. Παρομοιάζεται δηλαδή το stuck song syndrome με ένα σκουλήκι που εισέρχεται στο αυτί και κατά μία έννοια παρασιτεί εκεί και δεν φεύγει. Η ίδια έρευνα έδειξε ότι το 98% των ανθρώπων κάποια στιγμή θα ενοχληθούν από μια μελωδία στο κεφάλι τους.

Πώς να αποφύγω τα earworms

Η Kelly Jakubowski, μουσική ψυχολόγος στο Durham University στην Αγγλία μαζί με ερευνητές από το Goldsmiths, University of London ανέλυσε τις μελωδίες τραγουδιών που μπορούν να χαρακτηριστούν earworms και βρήκε κοινά χαρακτηριστικά: ανεβαστικός ρυθμός, pitch patterns παρόμοια με δημοφιλή τραγούδια, μεγάλα up and downs στις νότες, όπως το ”Somewhere over the rainbow” ή το ”Moves like Jagger”. Ανακάλυψαν επίσης ότι τα earworms διαρκούν συνήθως λίγα λεπτά ή λίγες ώρες αλλά κάποιες φορές μπορεί να διαρκέσουν και εβδομάδες, κάνοντας αδύνατη τη συγκέντρωση σε κάποιους ανθρώπους. Η Jakubowski προτείνει μερικούς τρόπους για να εξαφανιστούν τα earworms:

– Να ακούτε ολόκληρο το τραγούδι μειώνει τις πιθανότητες να κολλήσει στο μυαλό.

– Aκούστε ή σκεφτείτε ένα τραγούδι που σας αρέσει ή γενικά ένα άλλο τραγούδι όταν σας κολλήσει ένα earworm.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

– Aγνοήστε το και μην δίνετε περισσότερη σημασία.

– Mασήστε τσίχλα μόλις ακούσετε ένα catchy τραγούδι.

Πηγή εικόνας: npr.org

Ακούστε με δική σας ευθύνη

Η ίδια έρευνα συγκέντρωσε και 9 τραγούδια που θεωρεί τα μεγαλύτερα earworms που ελπίζω να μην σας κολλήσουν:

1. ”Bad Romance” -Lady Gaga

2.”Can’t get you out of my head”- Kylie Minogue

3.”Don’t stop believing” -Journey

4.”Somebody that i used to know” -Gotye

5.” Moves like Jagger”-Maroon 5

6.”California Girls”- Katy Perry

7.”Bohemian Rhapsody”- Queen

8.”Alejandro”- Lady Gaga

9.”Poker Face”- Lady Gaga

Γενικά, είναι πιο πιθανό ένα τραγούδι να γίνει earworm όταν έχει catchy και απλή δομή, οπότε συμβαίνει κυρίως με ποπ τραγούδια, αλλά είναι σημαντικό κάποια στιγμή στο τραγούδι να αλλάξει λίγο ο ρυθμός ή να υπάρχει μια ιδιαίτερη στιγμή που θα σπάσει λίγο την μονοτονία του τραγουδιού για να γίνει πιο εύκολα earworm. Τα earworms κάποιες φορές μπορεί να γίνουν πιο σοβαρά και να αποτελούν ένδειξη ψυχικών ασθενειών όπως το OCD (Obsessive-Compulsive Disorder) όταν βιώνονται ως πολύ ενοχλητικά και αγχωτικά αλλά ως επί το πλείστον τα earworms είναι αρκετά ήπια έως και ευχάριστα.


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Δημητρης Κοκοτος

Φοιτητής του τμήματος Επικοινωνίας Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου. Αγαπώ την μουσική και γενικότερα τις τέχνες αφιερώνοντας πολλές ώρες της ημέρας σε αυτές. Λατρεύω τους Doors, τους Beatles και γενικότερα την μουσική και το πνεύμα της δεκαετίας του 60.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;