Α’ Αρχαίο Θέατρο Λάρισας: Ένα Μεγαλειώδες Αρχαιολογικό Εύρημα

Α' Αρχαίο Θέατρο της Λάρισας
Α’ Αρχαίο Θέατρο της Λάρισας. Πηγή εικόνας: http://www.larissa-theatre.com/theatro-larissas/

Το Α’ Αρχαίο Θέατρο της Λάρισας, οικοδομήθηκε κατά το πρώτο μισό του 3ου αιώνα π.Χ. στον λόφο Φρούριο, εκεί όπου βρισκόταν η οχυρωμένη Ακρόπολη της αρχαίας πόλης. Πρόκειται για ένα θέατρο με προσανατολισμό προς το νότο, δηλαδή προς την αρχαία αγορά, η οποία βάσει ασφαλών αρχαιολογικών ενδείξεων τοποθετείται στο κέντρο της σύγχρονης πόλης της Λάρισας, στην έκταση των πλατειών, Κεντρικής (Δημάρχου Σάπκα) και Ταχυδρομείου (Εθνάρχου Μακαρίου).

Η κατασκευή του Αρχαίου Θεάτρου συνδέεται αφενός μεν, με τη λατρεία του θεού Διονύσου και την τέλεση θεατρικών παραστάσεων. Αφετέρου δε, με τη διοίκηση του Κοινού των Θεσσαλών για τις συνεδριάσεις της Εκκλησίας του Δήμου της πόλης. Ωστόσο,  κατά τον 1ο αιώνα π.Χ. μετετράπη από τους Ρωμαίους σε αρένα προκειμένου να τελούνται σε αυτήν αποκλειστικά και μόνο επίσημες εορταστικές εκδηλώσεις, όπως λόγου χάρη, αγώνες μονομάχων, θηριομαχίες, παραστάσεις μίμων, σαλτιμπάγκων, μάγων και πλείστων άλλων.

Η διάρθρωση του Αρχαίου Θεάτρου

Η ιστορία βέβαια, της ανασκαφής και αποκάλυψης του αρχαίου θεάτρου ξεκινά το 1910 οπότε και ανακαλύφθηκε τμήμα του σκηνικού οικοδομήματος από τον Έφορο Αρχαιοτήτων Απόστολο Αρβανιτόπουλο. Το εν λόγω θέατρο φέρει την τυπική διάρθρωση ενός ελληνιστικού θεάτρου με τα τρία βασικά στοιχεία: κοίλο – ορχήστρα – σκηνή και με διάμετρο ορχήστρας περί τα 25μ.

Κοίλο του αρχαίου θεάτρου αποτελούσε η ίδια η πλαγιά του λόφου Φρούριο. Το διάζωμα το οποίο εξυπηρετούσε την άνετη διακίνηση των θεατών χωρίζει το κοίλο σε δύο τμήματα, το κυρίως θέατρο και το επιθέατρο. Την ορχήστρα περιτρέχει κτιστός αποχετευτικός αγωγός, για την απομάκρυνση των όμβριων υδάτων, άριστα διατηρητέος. Επίσης, οι πάροδοι με τους αναλημματικούς τοίχους διασώζονται σε άριστη κατάσταση εξίσου. Αξίζει να σημειωθεί δε, ότι οι δρόμοι των παρόδων ήταν στρωμένοι με μάρμαρο διότι δεν αποτελούσαν απλά και μόνο μικρούς δρόμους προσπέλασης στο μνημείο, αλλά μεγάλους πομπικούς δρόμους καθώς το αρχαίο θέατρο βρισκόταν εντός του πολεοδομικού ιστού της αρχαίας πόλης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Οι τρεις οικοδομικές φάσεις της σκηνής

Όσον αφορά τη σκηνή, το καλύτερα σωζόμενο τμήμα όλου του μνημείου, αυτή είναι επί της ουσίας ένα αυτοτελές, μεγαλοπρεπές οικοδόμημα το οποίο αποτελείται από τέσσερα δωμάτια με τρεις εισόδους ανάμεσά τους. Χωρίζεται δε, σε τρεις κύριες οικοδομικές φάσεις. Η πρώτη, ανάγεται στο πρώτο μισό του 3ου αιώνα π.Χ. και είναι σύγχρονη με την κατασκευή του κοίλου και των αναλημματικών τοίχων.

Στη συνέχεια, κατά την δεύτερη φάση της, το πρώτο μισό 2ου αιώνα π.Χ., έμπροσθεν του σκηνικού οικοδομήματος, προς την πλευρά της ορχήστρας κατασκευάσθηκε μία κιονοστοιχία, το προσκήνιο, το οποίο είχε τρεις εισόδους στον ίδιο άξονα με τις εισόδους της σκηνής.

Η τρίτη οικοδομική φάση της σκηνής, χρονολογείται στα χρόνια των Ρωμαίων αυτοκρατόρων, του Οκταβιανού Αυγούστου (28 π.Χ. – 14 π.Χ.) και των διαδόχων του, Τιβέριου (14 π.Χ. – 37 π.Χ.) και Γερμανικού (37 π.Χ. – 41 π.Χ.), εφόσον τιμητικές επιγραφές προς τιμήν των βρέθηκαν επάνω στα μέτωπα των γείσων του δωρικού θριγκού της σκηνής. Κατά την περίοδο αυτή, αφαιρέθηκε η μπροστινή σειρά των πωρόλιθων των πλαϊνών δωματίων, όπου και αντικαταστάθηκε με μαρμάρινη επένδυση.

Το Αρχαίο Θέατρο σήμερα

Οι προσπάθειες ετών, τόσο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, όσο και των τοπικών παραγόντων της πόλης για την αποκάλυψη και ανάδειξη του πρώτου αρχαίου θεάτρου, απέδωσαν εν τέλει καρπούς. Η επιστημονική διερεύνηση του μνημείου προχωρά συστηματικά βάσει συγκεκριμένου προγράμματος, αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι το θέατρο υιοθετήθηκε από την πλειονότητα των Λαρισαίων κι έχει μετατραπεί  πλέον σε σημείο αναφοράς της πόλης σηματοδοτώντας την ταυτότητά της.

Δικτυογραφία:

Αρχαίο Θέατρο Α’ Λάρισας. Περιγραφή. Ανακτήθηκε από http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=738

Το θέατρο. Ανακτήθηκε από http://www.larissa-theatre.com/theatro-larissas/

Τζιαφάλιας, Α. (2012). Α’ Αρχαίο Θέατρο Λάρισας. Ανακτήθηκε από https://web.archive.org/web/20120218145344/http://www.larissa-dimos.gr/larissa/city/A_arxaio_theatro.shtm

 


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Βερονίκη Δέλλα

Είμαι πτυχιούχος Γλωσσολογίας κι επιθυμώ να μεταπηδήσω στον τομέα της εκπαίδευσης ως καθηγήτρια ελληνικών σε αλλόγλωσσους, μετανάστες και πρόσφυγες! Ωστόσο, η αγάπη που τρέφω από παιδί για τις τέχνες και ειδικά το θέατρο παραμένει μέχρι σήμερα άσβεστη.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;