Ας τελειώνουμε με το στίγμα στην ιατρική

SHARE

Πηγή εικόνας: events.snwebcastcenter.com

Η πολυσημία των λέξεων και η σύγχρονη ιατρική

Πολλές από τις παθήσεις που αντιμετωπίζει η σύγχρονη ιατρική καθορίζουν την κοινωνική εικόνα ενός ασθενούς. Αυτό προκαλείται λόγω του στίγματος που φέρεται στον ασθενή λόγω αυτής της πάθησης. Το ζήτημα είναι πως ο όρος του στίγματος δεν χρησιμοποιείται μόνο μεταφορικά, αλλά σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιείται ως επιστημονικός όρος. Παρόλο που πολλές λέξεις μπορούν να εμφανίζουν πολυσημία, το στίγμα δεν είναι μια από αυτές.

Μερικά παραδείγματα είναι το στίγμα της φυματίωσης, το στίγμα της μεσογειακής αναιμίας, το στίγμα του ιού του AIDS. Χρησιμοποιώντας τον όρο στίγμα στην ιατρική ορολογία, εννοούμε ότι μια πάθηση βρίσκεται κατά κάποιο τρόπο πάνω από τον ασθενή χωρίς να τον προσβάλει την συγκεκριμένη χρονική στιγμή ή τον προσβάλλει παροδικά. Για παράδειγμα το στίγμα της μεσογειακής αναιμίας αναφέρεται στην κατάσταση που ένας άνθρωπος είναι φορέας της νόσου. Για την μεσογειακή αναιμία στίγμα κάποιος έχει όταν φέρει δύο γονίδια. Ένα από αυτά είναι φυσιολογικό και ένα είναι παθογόνο. Σε αυτήν την περίπτωση ο φορέας δεν εμφανίζει συμπτώματα, παρά μόνο σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις.

Το στίγμα στο παρελθόν

Πηγή εικόνας: care.gr

Στο παρόν άρθρο δεν θα περιγράψουμε τόσο την επίδραση του “στίγματος” στην ψυχική υπόσταση των ασθενών όσο στην φυσική τους. Ο επιστημονικός χαρακτηρισμός ασθενών ως στιγματισμένους από κάτι (φυματίωση, AIDS) έχει οδηγήσει στην υποβάθμιση της ποιότητας υγείας τους.

Μερικά από τα παραδείγματα στιγματισμού ασθενών στην Ελλάδα είναι αυτό της λέπρας και της φυματίωσης. Τα “θεραπευτήρια” δεν επιτελούσαν τον ρόλο της θεραπείας του ασθενούς, αλλά μάλλον του εγκλεισμού τους. Στο σύγχρονο νοσοκομείο νοσημάτων θώρακα “Σωτηρία” στην Αθήνα, παλιότερα χρησιμοποιούνταν ως θεραπευτήριο της φυματίωσης. Ο εγκλεισμός των φυματικών ασθενών, προκειμένου να μειωθεί η επαφή τους με τον γενικό πληθυσμό χειρότερη έκανε στις περισσότερες περιπτώσεις την υγεία τους. Εφόσον έμεναν στον ίδιο χώρο, για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, με άλλους φυματικούς ασθενείς, η υγεία τους έμπαινε σε έναν φαύλο κύκλο. Ανάλογα και με τους ασθενείς λέπρας, οι οποίοι εκτοπίζονταν σε απομονωμένα νησιά και δεν είχαν καμία ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

Advertisement

Το στίγμα στο σήμερα

Πηγή εικόνας: counseling.dasa.ncsu.edu

Μπορεί όλα αυτά να μας φαίνονται πλέον μακρινά, καθώς και οι δυο αυτές νόσοι σήμερα αντιμετωπίζονται με πολύ πιο αποτελεσματικούς τρόπους. Παρόλα αυτά το στίγμα σήμερα έρχεται και χτυπάει άλλες ομάδες ασθενών, όπως για παράδειγμα τους HIV+ και τους ψυχικά ασθενείς. Στους μεν HIV+ η κοινωνική απομόνωση είναι αποτέλεσμα της άγνοιας του γενικού πληθυσμού σχετικά με το θέμα της μετάδοσης του ιού. Εκτός από αυτό, στην Ελλάδα, είναι εντυπωσιακή η μη πρόσβαση των HIV+ στο σύστημα υγείας, λόγω της ακρίβειας των θεραπευτικών πρωτοκόλλων, εκεί που σε χώρες του εξωτερικού κάθε ασθενής και φορέας έχει δικαίωμα στην θεραπεία.

Όσον αφορά τους ψυχικά ασθενείς, το στίγμα που τους ακολουθεί, τους κατατάσσει ως πολίτες μιας “δεύτερης κατηγορίας”. Όπως τα παλαιότερα χρόνια, οι ψυχικοί ασθενείς κυριολεκτικά στοιβάζονται σε κέντρα ψυχικής υγείας ή μεγάλα ψυχιατρικά νοσοκομεία, χάνοντας έτσι την επαφή με τον έξω κόσμο. Για τον λόγο ότι οι ψυχιατρικές παθήσεις συνδέονται άμεσα με την συμπεριφορά, η απομόνωση των ασθενών αυτών, δεν βοηθά.

Σε αυτό το σημείο, λοιπόν, θα κλείσω με τον τίτλο. Ας τελειώνουμε με το στίγμα στην ιατρική. Όπως έχει αποδειχθεί πέραν των τρομερών επιπτώσεών του στην αυτοεικόνα αλλά και την κοινωνική εικόνα του ασθενούς, έχει και καθοριστική έκβαση στην πορεία της θεραπείας του ασθενούς. Ιστορικά έχει αποδειχθεί ότι η πορεία που επιβάλλει αυτό είναι αρνητική.

Οι ψυχικές ασθένειες δεν είναι μεταφυσική

Το στίγμα της Μεσογειακής Αναιμίας : Πόσο επικίνδυνο μπορεί να είναι ;

Σανατόριο Πάρνηθας: Οι Ψυχές που έμειναν στο Πάρκο

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:

Advertisement
Podcast

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Γεννημένος το 1999. Κατοικώ στην Αθήνα και η καταγωγή μου είναι από την Ευρυτανία, το Καρπενήσι. Είμαι φοιτητής της Ιατρικής Σχολής Αθηνών και κατενθουσιασμένος με αυτή. Μου αρέσει να συντάσσω άρθρα σχετικά με το αντικείμενο των σπουδών μου, ωστόσο είμαι μεγάλος λάτρης των βιβλίων, της μουσικής, των ταξιδιών αλλά και των μικρών μυστικών που μπορεί να κρύβει μια τεράστια πόλη όπως η Αθήνα.

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG