Ποιο λάδι να επιλέγω;

πηγή εικόνας: womenonly.gr

Ως λάδια (έλαια) νοούνται τα προϊόντα των οποίων η σύσταση είναι ελαιώδης σε θερμοκρασία δωματίου, δηλαδή στους 200C . Τα λάδια αποτελούν την πιο συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας, αποδίδοντας περίπου 9 kcal / g. Είναι πολύ σημαντική κατηγορία θρεπτικών υλών. Περιέχουν τα απαραίτητα λιπαρά οξέα (τα οποία είναι σημαντικά για τη δόμηση της φαιάς ουσίας του εγκεφάλου), αντιοξειδωτικές ενώσεις, λιποδιαλυτές βιταμίνες (Α, Ε, D), φυτικές στερόλες και σειρά πολλών ακόμη σημαντικών ενώσεων.  Παράγωγά τους είναι τα τεχνητά λίπη (μαργαρίνες).

Η ποιότητα των λαδιών καθορίζεται από φυσικές και χημικές ιδιότητες, όπως είναι το σημείο τήξης (Σ.Τ.), η οξύτητα (ΟΞ) και η υγρασία.

ΦΥΤΙΚΑ ΛΑΔΙΑ

Τα λιπαρά οξέα που απαντάμε στα λάδια διακρίνονται σε κορεσμένα, μονοακόρεστα, πολυακόρεστα (τα απαραίτητα ω3 λιπαρά οξέα κατατάσσονται στα πολυακόρεστα). Τα περισσότερα εδώδιμα λάδια περιέχουν υψηλή περιεκτικότητα σε μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα. Η περιεκτικότητα κάθε λαδιού σε λιπαρά οξέα και σε μικροθρεπτικά συστατικά καθορίζει την επίδρασή του στην υγεία.

Η ποιότητα του διατροφικού λίπους που καταναλώνεται, καθορίζει και τη σύσταση του υποδόριου λίπους. Τα λίπη που βρίσκονται στα λάδια προστατεύουν τον οργανισμό, αποτελούν την κύρια μορφή αποθήκευσης ενέργειας.

Το ζητούμενο στα φυτικά λάδια είναι η καλή ισορροπία ω3/ω6 λιπαρών οξέων. Ο λόγος αυτός συμβάλει σε μειωμένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου.

ΕΙΔΗ ΦΥΤΙΚΩΝ ΛΑΔΙΩΝ

Θα ξεκινήσω φυσικά με το ελαιόλαδο, για το οποίο έχει υπάρξει ιδιαίτερη μνεία σε μελέτες ανά τον κόσμο, για τις διατροφικές του ιδιότητες. Περιέχει κυρίως μονοακόρεστα λίπη. Συγκριτικά με τα υπόλοιπα φυτικά έλαια έχει τη μικρότερη περιεκτικότητα σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα. Περιέχει όλα τα απαραίτητα λιπαρά οξέα που είναι σημαντικά για την ανάπτυξη του ανθρώπου. Περιέχει βιταμίνες (κυρίως βιταμίνη Ε, γνωστή και ως η βιταμίνη της ομορφιάς). Αυτό που του δίνει υπεροχή απέναντι σε άλλα λάδια είναι το σκουαλένιο, αντιοξειδωτική ουσία που δεν απαντάται σε κανένα άλλο λάδι. Σημαντικό είναι επίσης πως η σχέση των λιπαρών οξέων που βρίσκονται στο ελαιόλαδο προσομοιάζει το λίπος του μητρικού γάλακτος.

Advertisement

Η προσθήκη ελαιολάδου στη διατροφή αυξάνει την HDL χοληστερόλη και μειώνει την LDL, που συνεπάγεται με μειωμένο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου. Διατροφή πλούσια σε μονοακόρεστα λίπη βελτιώνει τα επίπεδα σακχάρου. Έχει βρεθεί θετική επίδραση για το διαβήτη τύπου 2, επίσης μειώνει την υπέρταση.

πηγή εικόνας: in.gr

Η ύπαρξη βιταμίνης Ε στο ελαιόλαδο, έχει αποδειχθεί πώς έχει αντικαρκινικές ιδιότητες. Αυτό οφείλεται στην αντιοξειδωτική της δράση, αναστέλλει των πολλαπλασιασμό των κυττάρων και την ανάπτυξη όγκων.

Το ελαιόλαδο κατηγοριοποιείται σε:

Παρθένο ελαιόλαδο, λαμβάνεται αποκλειστικά με μηχανική και φυσική επεξεργασία του καρπού, στο εμπόριο το βρίσκουμε ως ‘εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο’

εξευγενισμένο ελαιόλαδο ή ραφιναρισμένο, είναι το κατεργασμένο με χημικές και φυσικές μεθόδους. Ακατάλληλο για βρώση. Μετά από αυτή τη διαδικασία εξευγενισμού, μπορεί να καταναλωθεί

γνήσιο ελαιόλαδο, είναι μείγμα παρθένου και εξευγενισμένου ελαιολάδου

εξευγενισμένο πυρηνέλαιο, λαμβάνεται με εκχύλιση των πυρήνων της ελιάς και γίνεται βρώσιμο με τον ανάλογο εξευγενισμό

Τα υπόλοιπα εδώδιμα σπορέλαια που διατίθενται στην αγορά είναι:

Βαμβακέλαιο, λαμβάνεται με πίεση εν θερμώ των σπόρων διαφόρων ειδών της βαμβακέας. Οξειδώνεται δύσκολα, γι’ αυτό η κύρια χρήση του είναι το τηγάνισμα.

Αραβοσιτέλαιο, λαμβάνεται με πίεση ή εκχύλιση από τα φύτρα του αραβόσιτου. Συγκριτικά με τα υπόλοιπα λάδια είναι πιο σταθερό, γι’ αυτό και χρησιμοποιείται σε τηγάνισμα και στην παραγωγή μαργαρινών. Περιέχει 60% ω6, έχει όμως χαμηλή περιεκτικότητα σε ω3 λιπαρά, 15% κορεσμένα και 25% μονοακόρεστα.

Σογιέλαιο, λαμβάνεται με έκθλιψη ή εκχύλιση από τα σπέρματα της σόγιας. Αποτελείται κατά 60% από πολυακόρεστα ω6 λιπαρά οξέα. Έχει υψηλή περιεκτικότητα σε ω3 λιπαρά, ωστόσο δεν υπάρχουν αποδεδειγμένα οφέλη για την υγεία.

Φοινικέλαιο, αποτελεί τη μεγαλύτερη παραγωγή λαδιού παγκοσμίως. Περιέχει ίση ποσότητα κορεσμένων και ακόρεστων λιπαρών οξέων, βάση αυτού δεν περιμένουμε οφέλη για την υγεία. Ωστόσο δεν υπάρχουν επαρκείς έρευνες για να το αποδείξουν.

Advertisement

Σησαμέλαιο, λαμβάνεται με θερμή και ψυχρή πίεση από τους καρπούς ποικιλιών σησαμιού. Περιέχει 15% κορεσμένα λιπαρά και ίση ποσότητα μονο και πολυακόρεστων λιπαρών οξέων (περισσότερα ω6 και λιγότερα ω3). Έχει θετικά αποτελέσματα στην υγεία.

Ηλιέλαιο, ένα εκ των βασικότερων σε παγκόσμια παραγωγή, λαμβάνεται με ψυχρή πίεση από τα σπέρματα του ηλίανθου. Περιέχει υψηλή περιεκτικότητα σε ω6 πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, επίσης σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο για καρδιαγγειακά.

Λινέλαιο, λαμβάνεται με ψυχρή και θερμή πίεση από τα σπέρματα του λίνου. Δεν είναι σταθερό λάδι, γι’ αυτό και χρησιμοποιείται κυρίως στα διατροφικά συμπληρώματα. Έχει σχετικά θετική δράση, περιέχει πολυακόρεστα πάνω από 60%.

Αραχιδέλαιο (φυστικέλαιο), λαμβάνεται από τα σπέρματα του αράπικου φιστικιού, περιέχει κυρίως μονοακόρεστα λιπαρά οξέα.

Κραμβέλαιο, είναι το φθηνότερο φυτικό λάδι. Περιέχει χαμηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά, υψηλή περιεκτικότητα σε μονοακόρεστα, υψηλή περιεκτικότητα σε ω3 και χαμηλή περιεκτικότητα σε ω6 λιπαρά οξέα. Υπάρχει όμως καλή ισορροπία μεταξύ των δύο (ω3/ω6).

https://www.youtube.com/watch?v=SVmCYaUGAA0

Σύμφωνα με τα επιμέρους χαρακτηριστικά του κάθε λαδιού, πιο ευεργετικά για την υγεία είναι το κραμβέλαιο και το ελαιόλαδο. Ως χώρα έχουμε σε αφθονία το ελαιόλαδο, το οποίο είναι και το βασικό τρόφιμο στη μεσογειακή διατροφή. Καλό θα ήταν να το εκτιμάμε και να το συμπεριλαμβάνουμε στο καθημερινό μας διαιτολόγιο, φυσικά πάντα στις ενδεδειγμένες ποσότητες .

πηγές:

Γεωργόπουλος Θ. Χημεία και Τεχνολογία Τροφίμων.(σημειώσεις για Τεχνολογία Τροφίμων)

Μπονατάκη Μ. Τα φυτικά έλαια στη διατροφή. Η υπεροχή του ελαιολάδου.

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Πτυχιούχος Διατροφολόγος- Διαιτολόγος, χορτοφάγος εκ θέσεως από τα 12 μου χρόνια. Αγαπώ τον αθλητισμό και τη φύση, παθιάζομαι με τη metal σκηνή.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;