Athens
16°
broken clouds
Υγρασία: 59%
Άνεμος: 5m/s Δ
Ανώτερη 17 • Κατώτερη 11
Weather from OpenWeatherMap
MAXMAG | Επικαιρότητα, Κόσμος, Πολιτισμός, Διασκέδαση, Ομορφιά

Oι επιπτώσεις του AIDS στις εγκεφαλικές λειτουργίες

AIDS

Ο ιός του HIV, δηλαδή της επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας (Human Immunodeficiency Virus), μπορεί να προσβάλει τον ανθρώπινο οργανισμό και να οδηγήσει στο σύνδρομο της επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας (Autoimmune Deficiency Syndrome-AIDS). O HIV ουσιαστικά καταστρέφει το ανοσοποιητικό σύστημα του ατόμου, κάνοντάς το με τον καιρό ευάλωτο ακόμη και σε απλές λοιμώξεις. Βέβαια, ο ΗIV μπορεί να προκαλέσει βλάβες και στο κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ), οδηγώντας σε διάφορα γνωστικά, συμπεριφορικά και κινητικά ελλείμματα. Στο συγκεκριμένο άρθρο θα εστιάσουμε ακριβώς σε αυτά.

Πώς σχετίζoνται, λοιπόν, ο ΗIV και το AIDS με τις εγκεφαλικές βλάβες; Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι διπλή. Αφενός το εγκεφαλικό έλλειμμα μπορεί να προκληθεί άμεσα από τον ιό, όπως σε περίπτωση λοίμωξης (π.χ. κρυπτοκοκκική μηνιγγίτιδα, τοξοπλάσμωση), ή έμμεσα, όπως σε περίπτωση ύπαρξης κάποιου όγκου, που οφείλεται στην καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος, το οποίο υπό φυσιολογικές συνθήκες καταπολεμά τα καρκινικά κύτταρα. Η ατροφία του εγκεφάλου, τώρα, που παρουσιάζεται σε ασθενείς με AIDS οφείλεται κυρίως στην απώλεια λευκής ουσίας, φλοιικής φαιάς ουσίας και ταυτόχρονη αύξηση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού στον εγκέφαλο.

Η αλήθεια είναι πως τον πρώτο καιρό τα γνωστικά ελλείμματα απουσιάζουν, όπως άλλωστε και τα υπόλοιπα ιατρικά προβλήματα που προκαλεί ο HIV και αργότερα το AIDS. Συχνά, πάντως, μία από τις πρώτες ενδείξεις είναι η μειωμένη επίδοση σε νευρολογικά τεστ αξιολόγησης, καθώς και η ήπια εξασθένηση σε ηλεκτροφυσιολογικές εξετάσεις (λ.χ. εγκεφαλογράφημα). Μερικά άτομα που έχουν προσβληθεί από τον ιό, αλλά δεν έχουν αναπτύξει ακόμη AIDS, παρουσιάζουν ήπια μνημονικά προβλήματα ή και σύγχυση/αποπροσανατολισμό. Έπειτα, μπορούν να εμφανιστούν ελλείμματα προσοχής, συγκέντρωσης, δυσκολία και επιβράδυνση στην επεξεργασία πληροφοριών, όπως και στην επίλυση προβλημάτων, διαταραχή της μάθησης, των κινητικών διαδικασιών και του αυτοελέγχου, μυϊκή αδυναμία. Τα ψυχολογικά προβλήματα, επίσης, δεν απουσιάζουν. Υπάρχει πιθανότητα να εμφανιστεί κατάθλιψη, άγχος και ευερεθιστότητα. Σε μερικές περιπτώσεις εμφανίζονται ακόμη και συμπτώματα μανίας ή ψύχωσης.

Συχνά η εγκεφαλική βλάβη σε οροθετικούς ασθενείς είναι διάχυτη, αν και υπάρχουν στάδια σοβαρότητας των συμπτωμάτων, τα οποία είναι ανάλογα με τα στάδια της νόσου. Όπου αυτή δεν αντιμετωπίζεται με τα κατάλληλα φάρμακα και εξελίσσεται ραγδαία μπορεί να προκληθεί σοβαρή νοητική διαταραχή και κινητική αναπηρία. Το τελικό στάδιο χαρακτηρίζεται σχεδόν από μια φυτική κατάσταση. Το άτομο είναι ανίκανο να μιλήσει, να κινηθεί, να φροντίσει τον εαυτό του, να ελέγξει τις ανάγκες του σώματός του και να διατηρήσει τις κοινωνικές του επαφές. Ο ασθενής τελικά μπορεί να καταλήξει σε κώμα. Σε πρώιμα στάδια, ωστόσο, το κινητικό σύστημα παραμένει ανεπηρέαστο και οι γνωστικές-νοητικές λειτουργίες επηρεάζονται ελάχιστα ή σε βαθμό, που το άτομο μπορεί ακόμη να διατηρήσει μια φυσιολογική ζωή.

Αν και δεν έχει βρεθεί ακόμη θεραπεία για το ΑΙDS, υπάρχουν φάρμακα (π.χ. ΑΖΤ, DDI), τα οποία όταν συνδυάζονται προλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό επιτυχίας την εξάπλωση της νόσου και κατ’ επέκταση την καταστροφή του ανοσοποιητικού και του κεντρικού νευρικού συστήματος. Σε μερικές περιπτώσεις τα θεραπευτικά αποτελέσματα είναι τόσο αποτελεσματικά, ώστε ο ιός πλέον δεν ανευρίσκεται καν στο αίμα του ασθενούς. Ταυτόχρονα, συμπεριφορές που προάγουν την υγεία, όπως η άθληση ή η διακοπή του καπνίσματος, μπορούν να αυξήσουν σημαντικά το προσδόκιμο ζωής.

AIDSΦυσικά, η πρώτη ασπίδα του οργανισμού απέναντι στον HIV είναι η πρόληψη (λ.χ. χρήση προφυλακτικού). Συνίσταται, επίσης, η δωρεάν αιματολογική εξέταση, η οποία εξετάζει την ύπαρξη ή όχι αντισωμάτων κατά του HIV στον οργανισμό και άρα την ύπαρξη ή όχι μόλυνσης από αυτόν. Όσο πιο σύντομα διαγνωσθεί η νόσος τόσο καλύτερα είναι τα αποτελέσματα. Σε περίπτωση που δεν υπάρξει διάγνωση και φαρμακοθεραπεία, το άτομο έχει συνήθως προσδόκιμο ζωής περίπου 2-5 χρόνια από την στιγμή που θα εμφανίσει AIDS, δηλαδή από την στιγμή που ο ιός θα έχει οδηγήσει σε σύνδρομο (συχνά το σύνδρομο εμφανίζεται στα 8-10 χρόνια).

Συμπεραίνουμε, λοιπόν, πως το AIDS έχει καταστρεπτικά αποτελέσματα για τον άνθρωπο. Παρόλα αυτά, η πρόληψη, η διάγνωση και η εξελιγμένη φαρμακοθεραπεία μπορούν να αντισταθμίσουν τις αρνητικές του επιδράσεις και το άτομο να ζήσει μια φυσιολογική ζωή, όπως ζει και κάποιος που δεν έχει προσβληθεί από τον ιό. Η απουσία πρόληψης, ωστόσο, και η άρνηση αιματολογικού ελέγχου, σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν υποψίες μόλυνσης, αυξάνει σημαντικά τους κινδύνους.

Κύρια βιβλιογραφία άντλησης πληροφοριών:

Dimatteo. M,. Martin, L.R. (2002). Εισαγωγή στην Ψυχολογία της Υγείας. Αθήνα: Πεδίο, 2011.

Κοσμίδου, Μ (2008). Κλινική Νευροψυχολογική εκτίμηση. Αθήνα: Επιστημονικές Εκδόσεις ΠΑΡΙΣΙΑΝΟΥ, 2008.

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Πρόσφατα απόφοιτη Ψυχολογίας του ΑΠΘ. Ένθερμη υποστηρίκτρια της προσωποκεντρικής προσέγγισης της ψυχολογίας. Στον ελεύθερο χρόνο διαβάζει λογοτεχνία, ασχολείται με την συγγραφή ή τον ξοδεύει παρέα με φίλους.

Το MAXMAG είναι ένα νέο διαδικτυακό περιοδικό, που σκοπεύει να παρέχει ενημέρωση επάνω σε ζητήματα κοινωνικά, πολιτιστικά, αλλά και πολιτικά. Η κάθε στήλη μας αντιπροσωπεύει και ένα ξεχωριστό πεδίο, καλύπτοντας με αυτό τον τρόπο ένα ευρύ πλαίσιο ενδιαφερόντων του κάθε αναγνώστη ξεχωριστά.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG