Εκφάνσεις ειδικής γλωσσικής διαταραχής σε παιδιά

Πηγή εικόνας: buggles.com.au
Πηγή εικόνας: https://www.buggles.com.au

Τι είναι η γλώσσα;

Για να ερμηνεύσουμε το φάσμα των επικοινωνιακών διαταραχών στα παιδιά, θα πρέπει πρώτα να ορίσουμε ορισμένες έννοιες. Αρχικά, τι είναι η γλώσσα; Πρόκειται για ένα σύστημα συμβόλων (γραμμάτων, νοημάτων, στιγμάτων) που βοηθά στην κατανόηση, αποθήκευση και αναπαραγωγή πληροφοριών. Μέσω της γλώσσας μπορούμε αφενός να επικοινωνούμε, αφετέρου να σκεφτόμαστε. Η γλώσσα μπορεί να έχει πολλές μορφές ανάλογα με τις ανάγκες των ατόμων που καλείται να εξυπηρετεί. Στις ανθρώπινες γλώσσες συμπεριλαμβάνεται ο γραπτός και ο προφορικός λόγος. Άλλες ειδικές γλώσσες είναι η νοηματική γλώσσα ή ο κώδικας Braille.

Τι είναι η κρίσιμες περίοδοι γλωσσικής ανάπτυξης;

Απορία σε πολλούς είναι το πώς κατακτά ένα άτομο μία γλώσσα, ιδίως την μητρική του. Η αλήθεια είναι πως για αυτό δεν υπάρχει μια αυστηρά καθορισμένη απάντηση. Φαίνεται πως σε αυτό συμβάλλουν πολλοί παράγοντες. Η κατάκτηση της γλώσσας είναι αρχικά ένα έμφυτο γενετικό πρόγραμμα συναπτογένεσης. Τι σημαίνει αυτό; Κάθε άτομο με “φυσιολογική” νευρωνική ανάπτυξη είναι σε θέση να μάθει μια πρώτη γλώσσα ώστε να μιλάει. Αυτό όμως δεν είναι επαρκές. Η κατάκτηση μιας γλώσσας προϋποθέτει ερεθίσματα από το περιβάλλον. Τα ερεθίσματα αυτά θα πρέπει ξεκινήσουν σε μια περίοδο της ζωής του παιδιού που ορίζεται ως κρίσιμη. Κρίσιμη αναπτυξιακά περίοδος ονομάζεται αυτή κατά την οποία το κεντρικό νευρικό σύστημα μπορεί να χρησιμοποιήσει πιο εύκολα τις πληροφορίες που δέχεται. Στην ανάπτυξη και κατάκτηση της γλωσσικής επικοινωνίας συναντάμε τρεις κρίσιμες περιόδους. Η πρώτη αφορά σε ηλικία έως ενός έτους όπου το βρέφος ανακαλύπτει τους ήχους φωνολογικά. Η δεύτερη είναι κοντά στα τέσσερα έτη όπου το παιδάκι μαθαίνει να δομεί ορθά συνεταγμένο λόγο. Η τρίτη εκτείνεται μέχρι τα 16 όπου το παιδί/έφηβος εμπλουτίζει το λεξιλόγιό του και ενισχύει τις επικοινωνιακές του ικανότητες.

Πηγή εικόνας: https://afinfopoint.com
Πηγή εικόνας: afinfopoint.com

Τι είναι η ειδική γλωσσική διαταραχή;

Στο παρόν άρθρο θα προσεγγίσουμε μία από τις βασικές κατηγορίες επικοινωνιακών διαταραχών. Αυτή είναι η αναπτυξιακή διαταραχή του λόγου ή αλλιώς ειδική γλωσσική διαταραχή. Αρχικά, θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι για να υπάρχει αυτή θα πρέπει πρώτα να αποκλειστούν άλλες καταστάσεις. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται η νοητική υστέρηση, η βλάβη του νευρικού ή κάποια συναισθηματική διαταραχή. Στην συγκεκριμένη περίπτωση ενδέχεται να υπάρχει γενετική βάση, παρόλα αυτά επηρεάζεται άμεσα από το μορφωτικό και οικονομικό επίπεδο της οικογένειας. Στην ειδική γλωσσική διαταραχή εντάσσονται τέσσερις άλλες οντότητες. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται: η γλωσσική διαταραχή έκφρασης, η μικτή διαταραχή αντίληψης και έκφρασης, η φωνολογική διαταραχή και η πραγματολογική διαταραχή.

Γλωσσική διαταραχή έκφρασης

Χαρακτηρίζεται από υπολειπόμενη σύνταξη και γραμματική, ενώ ο λόγος είναι πολύ λακωνικός και τηλεγραφικός. Το λεξιλόγιο έχει περιορισμένη έκταση και σε πολλές περιπτώσεις το παιδάκι δεν μπορεί να βρει τη σωστή λέξη που αναζητεί. Όλα αυτά καθιστούν πολύ δύσκολο για το παιδί να περιγράψει κάτι ή να αφηγηθεί μια ιστορία.

Μικτή γλωσσική διαταραχή αντίληψης και έκφρασης

Το χαρακτηριστικό αυτής της διαταραχής είναι η καθυστερημένη έναρξη της ομιλίας. Πέραν της αδυναμίας παραγωγής ολοκληρωμένου λόγου, ένα παιδάκι με αυτή τη διαταραχή αδυνατεί να κατανοήσει σύνθετες οδηγίες, προτάσεις και έννοιες. Ακόμα πιο χαρακτηριστική είναι η αδυναμία να αντιληφθεί ιδιωματισμούς και παρομοιώσεις.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Φωνολογική διαταραχή

Οι διαταραχές εντοπίζονται στην άρθρωση του λόγου και στην παραγωγή των σωστά φωνολογικών φθόγγων. Η φωνολογική αυτή διαταραχή δεν σχετίζεται με ανατομικές δυσλειτουργίες της γνάθου.

Πραγματολογική διαταραχή

Αφορά στην γλωσσική διαταραχή του λόγου ανάλογα με την περίσταση. Τα παιδάκια με αυτό το πρόβλημα κατανοούν την γλώσσα αποκλειστικά κυριολεκτικά. Αδυνατούν να ξεχωρίσουν πότε μπορούν να πουν τι, συνεπώς δεν μπορεί να προσαρμόζεται σε διαφορετικές κοινωνικές συνθήκες. Είναι η πιο δύσκολη για την διάγνωση έκφανση της ειδικής γλωσσικής διαταραχής.

Πρόγραμμα Έγκαιρης Παρέμβασης από το ΕΙΚ

Εξερευνώντας το νευρικό σύστημα (Μέρος 2ο)

Εξερευνώντας το νευρικό σύστημα (Μέρος 1ο)


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Κωνσταντίνος Μπίστας

Γεννημένος το 1999. Κατοικώ στην Αθήνα και η καταγωγή μου είναι από την Ευρυτανία, το Καρπενήσι. Είμαι φοιτητής της Ιατρικής Σχολής Αθηνών και κατενθουσιασμένος με αυτή. Μου αρέσει να συντάσσω άρθρα σχετικά με το αντικείμενο των σπουδών μου, ωστόσο είμαι μεγάλος λάτρης των βιβλίων, της μουσικής, των ταξιδιών αλλά και των μικρών μυστικών που μπορεί να κρύβει μια τεράστια πόλη όπως η Αθήνα.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;