Όσα πρέπει να γνωρίζετε για το κεφίρ

Τι είναι το κεφίρ

Το κεφίρ είναι ένα ρόφημα που προκύπτει από τη ζύμωση του  γάλακτος με τη δράση βακτηρίων και ζυμών που ζουν συμβιωτικά στους κόκκους κεφίρ. Η παραγωγή του κεφίρ βασίζεται στην παράδοση των λαών του Καυκάσου, η οποία έχει εξαπλωθεί σε άλλα μέρη του κόσμου, από τα τέλη του 19ου αιώνα.

Ο μεγάλος αριθμός μικροοργανισμών που υπάρχουν στο κεφίρ και οι μικροβιακές αλληλεπιδράσεις τους, οι πιθανές βιοδραστικές ενώσεις που παράγονται από το μικροβιακό μεταβολισμό και τα οφέλη που συνδέονται με την κατανάλωση του ροφήματος αυτού  προσδίδουν στο κεφίρ την ιδιότητα του φυσικού προβιοτικού.

Γενικά, οι κόκκοι κεφίρ περιέχουν ένα σχετικά σταθερό και ειδικό μικροβιακό φορτίο που περικλείεται σε μια μήτρα πολυσακχαριτών και πρωτεϊνών. Οι μικροβιακές αλληλεπιδράσεις στο κεφίρ είναι σύνθετες λόγω της σύνθεσης των κόκκων κέφιρ, οι οποίες φαίνεται να διαφέρουν από μελέτες που έχουν γίνει, παρόλο που ορισμένα κυρίαρχα είδη Lactobacillus είναι πάντα παρόντα. Εξάλλου, οι διαφορετικοί πληθυσμοί που υπάρχουν σε κάθε κόκκο φαίνεται να συμβάλλουν στα ιδιαίτερα γευστικά χαρακτηριστικά που παρουσιάζουν τα ροφήματα κεφίρ.

Το κεφίρ αποτελεί κλασσικό παράδειγμα συνύπαρξης βακτηρίων και ζυμών και η σημασία αυτής της συμβιωτικής σχέσης είναι σαφής, καθώς είναι απαραίτητη για την παραγωγή ενώσεων ωφέλιμων για την υγεία. Αν και τα αποδεικτικά στοιχεία δεν είναι καθοριστικά και πρέπει να διεξαχθούν περαιτέρω μελέτες, οι υπάρχουσες επιστημονικές μελέτες καταδεικνύουν τα οφέλη για την υγεία που αναφέρθηκαν εμπειρικά από την κατανάλωση  κέφιρ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Κεφίρ εμπορίου vs. σπιτικό

Η ποιότητα του παραδοσιακού κεφίρ επηρεάζεται κυρίως από τους μικροοργανισμούς που υπάρχουν στους κόκκους κεφίρ και τις συνθήκες επεξεργασίας του. Παρόλο που οι επιστήμονες και οι εταιρείες τροφίμων προσπάθησαν να αναπτύξουν ένα εμπορικό ποτό “τύπου κεφίρ” που παράγεται από διαφορετικές καλλιέργειες οξογαλακτικών βακτηρίων ή ακόμα και καλλιέργειες απομονωμένες από κόκκους κεφίρ, η επιτυχία τους σε σχέση με το παραδοσιακό κεφίρ είναι περιορισμένη.

Ίσως είναι η μικροβιακή ποικιλομορφία που υπάρχει στους κόκκους κεφίρ και οι αλληλεπιδράσεις τους, που καθορίζουν τις προβιοτικές και θεραπευτικές ιδιότητες του τελικού προϊόντος, καθώς και τις ιδιαιτερότητες που προσδίδουν ορισμένες μειονοτικές ομάδες που υπάρχουν σε διαφορετικούς κόκκους.

Στο κεφίρ τα οξογαλακτικά βακτήρια είναι κυρίως υπεύθυνα για τη μετατροπή της λακτόζης που υπάρχει στο γάλα σε γαλακτικό οξύ, με αποτέλεσμα τη μείωση του pH. Μετά τη ζύμωση οι κόκκοι αυξάνουν τη  βιομάζα τους περίπου 5-7% .

Κατά την ανάπτυξή τους στο γάλα, οι αναλογίες των μικροοργανισμών στους κόκκους διαφέρουν από εκείνες που υπάρχουν στο τελικό προϊόν. Η διαφορά αυτή συνδέεται με τις συνθήκες διεργασίας ζύμωσης όπως ο χρόνος ζύμωσης, η θερμοκρασία, ο βαθμός ανάδευσης, ο τύπος γάλακτος και η κατανομή μικροοργανισμών, μεταξύ άλλων.

Αν και το κεφίρ είναι διαθέσιμο σε πολλές χώρες, δεν έχει πάντα τις ιδιότητες του παραδοσιακού. Βέβαια το κεφίρ που παρασκευάζεται βιομηχανικά είναι πιο αποδεκτό από το καταναλωτικό κοινό ίσως λόγω της πιο ήπιας  γεύσης του.

Υπάρχουν δύο διαφορετικοί τρόποι να παράγεται ρόφημα κεφίρ βιομηχανικά είτε χρησιμοποιώντας μόνο συγκεκριμένα στελέχη που έχουν απομονωθεί από τους κόκκους κεφίρ είτε συνδυάζοντας και παραδοσιακούς κόκκους κεφίρ αλλά και συγκεκριμένα στελέχη.Ωστόσο, το ποτό “τύπου κεφίρ” μπορεί να μην παρουσιάζει τις ίδιες θεραπευτικές και προβιοτικές ιδιότητες που υπάρχουν στο παραδοσιακό κεφίρ.

Κεφίρ και υγεία

Ιστορικά, το κεφίρ συστήνεται για τη θεραπεία διαφόρων κλινικών καταστάσεων, όπως γαστρεντερικών προβλημάτων, υπέρτασης, αλλεργιών και ισχαιμικών καρδιακών παθήσεων. Ωστόσο, λόγω του ότι τα ροφήματα κεφίρ παρουσιάζουν αρκετές διαφορές μεταξύ τους, είναι δύσκολη η διεξαγωγή συγκρίσεων μεταξύ των αναφερθέντων επιστημονικών αποτελεσμάτων.

Έχουν μελετηθεί τα προϊόντα ζύμωσης κόκκων κεφίρ σε διάφορα υποστρώματα (γάλα,χυμούς κ.α.) και έχει παρατηρηθεί μια μεγάλη ποικιλία βιοδραστικών ενώσεων όπως οργανικά οξέα,  βιοδραστικά πεπτίδια, πολυσακχαρίτες (κεφιράν) και βακτηριοκίνες. Αυτές οι ενώσεις μπορούν να ενεργούν ανεξάρτητα ή μαζί ώστε να προσδίδουν τα διάφορα οφέλη για την υγεία που αποδίδονται στην κατανάλωση κεφίρ.

Αρκετές μελέτες έχουν πραγματοποιηθεί (οι περισσότερες σε ποντίκια) για τα πιθανά οφέλη του κεφίρ. Χαρακτηριστικά αναφέρονται κάποιες από τις ωφέλιμες δράσεις από την κατανάλωσή του:

Αντιμικροβιακή δράση, απέναντι σε μια μεγάλη ομάδα μικροοργανισμών. Οι επιστήμονες έχουν καταλήξει πως μάλλον αυτή η δράση τους οφείλεται στα οργανικά οξέα, στα πεπτίδια και σε άλλες ενώσεις που παράγουν οι κόκκοι κεφίρ κατά τη ζύμωση. Αυτές οι ενώσεις μπορεί να έχουν ευεργετικά αποτελέσματα όχι μόνο στη μείωση παθογόνων παραγόντων αλλά και στη θεραπεία και την πρόληψη της γαστρεντερίτιδας και των κολπικών μολύνσεων.

Αντιφλεγμονώδης και θεραπευτική δράση
Επίδραση στη γαστρεντερική κινητικότητα. Έχει παρατηρηθεί αποτελεσματική δράση σε μετεγχειρητικές θεραπείες και σε ασθενείς με γαστρεντερικές διαταραχές. Στη Ρωσία, το κεφίρ έχει χρησιμοποιηθεί από ερευνητές για τη θεραπεία των πεπτικών ελκών στο στομάχι και το δωδεκαδάκτυλο.

Αντικαρκινογόνος δράση. Γενικά τα γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν υποστεί ζύμωση βοηθούν, στην πρόληψη του καρκίνου και στην καταστολή των όγκων πρώιμου σταδίου, με την καθυστέρηση των ενζυμικών δραστηριοτήτων που μετατρέπουν τις προκαρκινογόνες ενώσεις σε καρκινογόνους παράγοντες ή με την ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος. 

Διέγερση του ανοσοποιητικού συστήματος. Ο σχηματισμός βιοδραστικών πεπτιδίων κατά τη διάρκεια διεργασιών ζύμωσης ή πέψης έχει δείξει μια ποικιλία φυσιολογικών δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της διέγερσης του ανοσοποιητικού συστήματος σε ζωικά μοντέλα.

Λύση για τη δυσανεξία στη λακτόζη .Καθώς οι κόκκοι κεφίρ ζυμώνουν τα σάκχαρα του γάλακτος άρα και τη λακτόζη, άτομα που πάσχουν από δυσανεξία στη λακτόζη μπορούν να καταναλώσουν  ρόφημα κεφίρ με μεγαλύτερη ευκολία σε σύγκριση με το γάλα.

Με πληροφορίες από: 1.Microbiological, technological and therapeutic properties of kefir: a natural probiotic beverage 2.Kefir: a multifaceted fermented dairy product. 3.Kefir: a symbiotic yeasts-bacteria community with alleged healthy capabilities. 4.Kefir and health: a contemporary perspective.


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

ΞΑΝΘΗ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ

Είμαι πτυχιούχος του τμήματος Χημείας του Ε.Κ.Π.Α και έχω μεταπτυχιακό στη Βιομηχανική Χημεία-Οίνου & Αλκοολούχων Ποτών.Μ' αρέσουν πολύ τα ταξίδια, η μουσική, ο χορός και να μαθαίνω συνεχώς καινούργια πράγματα!

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;