Η επιρροή του καιρού στην ιστορία και τον πολιτισμό (III)

Η επιρροή του καιρού υπήρξε καθοριστική σε ιστορικές μάχες και γεγονότα. Πηγή: pixabay.com

 

Όπως αναφέρθηκε και στο πρώτο μέρος, οι ιστοριογράφοι και τα βιβλία συχνά δεν αναφέρουν την άμεση επίδραση του καιρού σε κορυφαία γεγονότα. Ωστόσο, όπως διαπιστώθηκε στο δεύτερο μέρος, μέσα από δύο σπουδαίες μάχες, η εκμετάλλευση των καιρικών συνθηκών συνείσφερε σε αμυντικές ή επιθετικές επιχειρήσεις.

Η Ναυμαχία της Σαλαμίνας το 480 π.Χ.

Πρόκειται για μια μάχη βασισμένη στην ενίσχυση του ανέμου. Βασισμένη στην επίδραση του καιρού δηλαδή και στην πρόγνωση. Οι Έλληνες με τα ολιγάριθμα σκάφη είχαν πάρει από νωρίς θέση, με αρχηγό τον Θεμιστοκλή, και οι Πέρσες άρχισαν γρήγορα να εισέρχονται με τα μεγάλα πλοία τους στα στενά. «Ο Αισχύλος γράφει ότι το πρωινό της ναυμαχίας είχε ηλιοφάνεια και με τη μαρτυρία αυτή αποκλείεται άλλος τύπος καιρού πλην εκείνου της θαλάσσιας αύρας και του ετησία – του μελτεμιού δηλαδή – που παρατηρούνται με αίθριο ουρανό» επισημαίνει ο ακαδημαϊκός μετεωρολόγος κ. Χρήστος Ζερεφός.

Ο Ξέρξης παρακολουθεί τη ναυμαχία. Πηγή: ziakopoulos.blogspot.com

Σε αυτή τη μάχη οι Έλληνες είχαν δύο πλεονεκτήματα. Πρώτον, αντιμετώπισαν τους αντιπάλους τους σε στενό χώρο, όπου εκείνοι δεν μπορούσαν να ελιχθούν με τα πελώρια και δυσκίνητα πλοία τους. Δεύτερον, είχαν σύμμαχο τους τον καιρό. Ο άνεμος που φύσηξε εκείνη την ημέρα, κάνοντας τα πλοία των Περσών να κλυδωνίζονται επικίνδυνα, είχε προβλεφθεί από τον Θεμιστοκλή, ο οποίος έκανε «την πρώτη καταγεγραμμένη στην Ιστορία πρόγνωση καιρού», όπως συμπληρώνει ο κ. Ζερεφός.

Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο αλλά και τον Αισχύλο, ο Θεμιστοκλής κατέφυγε σε ένα τέχνασμα για να επισπεύσει την περσική επίθεση. Έστειλε το Συκήνο να αναφέρει ότι οι Έλληνες κατατρομαγμένοι σκέπτονται τη φυγή. Ο Ξέρξης έπεσε στη παγίδα. Η μάχη ξεκίνησε και μέσα στο στενό συνέβη αυτό που περίμενε ο Θεμιστοκλής. Κατά τις μεσημεριανές ώρες δηλαδή, φύσηξε το μελτέμι (εξέλιξη του καιρού) με αποτέλεσμα τα περσικά πλοία να κλυδωνίζονται και να αστοχούν τα τοξεύματα τους. Έτσι, από τα 1.207 περσικά πλοία, χάθηκαν 200, ενώ από τις 378 τριήρεις οι Έλληνες έχασαν τις 40.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Οι Πέρσες απέναντι τους είχαν ελεύθερους πολίτες στους οποίους η ευψυχία μαζί με την ελευθερία ήταν οι υπέρτατες αξίες. Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι η νίκη των Ελλήνων σε βάρος των Περσών επιτεύχθηκε γιατί οι Έλληνες πολέμησαν με σχέδιο και τάξη. Οι Έλληνες πολέμησαν για την ελευθερία τους βασισμένοι στην σοφία και με γενναιότητα.  Έτσι, νικήσαν τους Πέρσες με ανώτερη τακτική.

Μερικές ακόμα περιπτώσεις

Αναφορικά με τον Ελληνικό πολιτισμό και τους Πέρσες, έχουμε και την εκστρατεία του Μαρδόνιου το 492 π.Χ. Στην περίπτωση αυτή ο στρατός και ο στόλος του Μαρδόνιου κατάφερε να υποτάξει περιοχές μέχρι την Μακεδονία. Η πορεία του όμως διεκόπη άδοξα καθώς ο στόλος του καταστράφηκε σε καταιγίδα κοντά στο Άγιο Όρος στο ακρωτήρι του Άθω. Κατά τον Ηρόδοτο, οι Πέρσες έχασαν 300 πλοία και 20.000 άντρες.

Η εκστρατεία του Ιούλιου Καίσαρα το 55 μ.Χ. απέτυχε επίσης, εξαιτίας καιρικών συνθηκών. Ο Ιούλιος Καίσαρας είδε τα σκάφη του να συντρίβονται άδοξα στο στενό της Μάγχης. Σε αυτό συνέβαλλαν ο ισχυρός άνεμος και το φαινόμενο της παλίρροιας.

Τελικά Συμπεράσματα για την επιρροή του καιρού

Ανέκαθεν ο καιρός αποτελούσε τον φυσικό παράγοντα που επηρέαζε την ανάπτυξη της ζωής και των πολιτισμών πάνω στο πλανήτη. Σε κάθε πόλεμο της ιστορίας, η έκβαση εξαρτήθηκε από την δεξιότητα των στρατηγών να προβλέψουν, να ελέγξουν, και να εκμεταλλευτούν τις αλλαγές του καιρού, ο οποίος σύμφωνα με τα λόγια του Ντίκενς «ρίχνει τις καλύτερες κανονιές»!


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Σωτήρης Αρσένης

Τελειόφοιτος σχολής Περιβάλλοντος, Γεωγραφίας και Εφαρμοσμένων Οικονομικών

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;