Αστρονομία και Τηλεσκόπια: Μια σύντομη Ιστορία

SHARE

Η αστρονομία είναι μια από τις παλαιότερες φυσικές επιστήμες, η προέλευσή της χρονολογείται πριν από τους προϊστορικούς χρόνους. Είναι η μελέτη και η παρατήρηση ουράνιων αντικειμένων, όπως οι πλανήτες, αστέρια, κομήτες, αστεροειδείς και νεφελώματα. Στο παρελθόν, δεν υπήρχε διάκριση μεταξύ αστρονομίας και αστρολογίας (η τύχη λέει προβάλλοντας την έννοια μιας σχέσης μεταξύ αστρονομικών ιδιαιτεροτήτων, όπως ο κομήτης του Halley, και ανθρώπινων γεγονότων). Ωστόσο, στην παρούσα εποχή, η αστρονομία και η φυσική έχουν γίνει μια στενά συνδεδεμένη επιστήμη, ενώ η φήμη της αστρολογίας έχει μειωθεί αναμφισβήτητα λόγω της ανακρίβειας και της έλλειψης αξιοπιστίας (δεν θεωρείται επιστήμη).

Από τους προϊστορικούς χρόνους, οι άνθρωποι έχουν γοητευτεί με τα θαύματα του νυχτερινού ουρανού, η πρώτη τεκμηρίωση της αστρονομίας ήταν στη Βαβυλώνα (σύγχρονο Ιράκ) το 1645 π.Χ. Ο Κομήτης του Halley είναι ίσως ένα από τα καλύτερα παραδείγματα αντικειμένων που παρατηρούνται σε όλο το μήκος και το πλάτος της ιστορίας, πρωτοεμφανίστηκε από διάφορα αρχαία βασίλεια όπως των Κινέζων γύρω στο 240 π.Χ. και του Ελληνικού πολιτισμού μεταξύ 467-466 π.Χ. Η επισήμανσή του συχνά προηγήθηκε μεγάλων γεγονότων, όπως η Νορμανδική κατάκτηση της Βρετανίας το 1066, και μπορεί να φανεί καθαρά στο Bayeux Tapestry. Στη συνέχεια βρέθηκε το 1758-1759 από τον Edward Halley, στον οποίο ο κομήτης είναι τώρα ονομάζεται. Ένα άλλο κλασικό παράδειγμα της πρώιμης αστρονομίας είναι η περίφημη πέτρινη δομή του Stonehenge, ουσιαστικά μια γιγαντιαία «μηχανή» που υπολόγισε τη θέση του Ήλιου και των πλανητών στο Ηλιακό Σύστημα σε σχέση μεταξύ τους, καθώς και την πρόβλεψη του χρόνου των εκλείψεων.

Στο σύγχρονο Γρηγοριανό ημερολόγιο βασίστηκε το ηλιακό ημερολόγιο που μέτρησε τη διάρκεια μιας ολόκληρης τροχιάς του πλανήτη Γη γύρω από τον Ήλιο. Προηγούμενα ημερολόγια, όπως το κινεζικό ημερολόγιο, βασίστηκαν στην πλήρη τροχιά της Σελήνης γύρω από τη Γη, η οποία ήταν περίπου 30 ημέρες. Όταν αρχαία βασίλεια και αυτοκρατορίες αυξήθηκαν, λάτρευαν θεότητες που εκπροσωπούσαν τον ουρανό, το σύμπαν ή τον κόσμο. Τέτοια παραδείγματα περιλαμβάνουν το καρύδι (Nut) της Αρχαίας Αιγύπτου, που κυβερνούσε τον ουρανό και τους ουρανούς και το Chang’e, την κινεζική θεότητα του φεγγαριού. Τα μυστήρια εκείνου που ήταν εκεί έξω και η επιθυμία να ανακαλύψουμε περισσότερα για τον βελούδινο νυχτερινό ουρανό και τι ζει εκεί έξω συνέχισαν να κυριαρχούν στην Μεσαιωνική σκέψη.

Advertisement

Με την «παλίρροια» της αναγεννησιακής περιόδου του 15ου αιώνα ήρθαν «σύγχρονες» μορφές αστρονομίας με τεχνολογία που δεν έχει δει ποτέ ο άνθρωπος, όπως το τηλεσκόπιο. Ο Κοπέρνικος άλλαξε τον κυρίαρχο δυτικό τρόπο οπτικής  της  Γης σε σχέση με τον Ήλιο, αποδεικνύοντας ότι η Γη κινήθηκε γύρω από τον Ήλιο, όχι το αντίθετο. Επανέγγραψε την ηλιοκεντρική θεωρία που υποστηρίζει ότι η Γη και άλλοι πλανήτες περιστρέφονται γύρω από τον Ήλιο. Η τέχνη της αστρονομίας έγινε μια θεμελιώδης πτυχή των ευρωπαϊκών και κινεζικών συναλλαγών καθ ‘όλη τη διάρκεια του 17ου αιώνα, όπου οι δυτικοί τρόποι αστρονομίας μπήκαν αργά στην Κίνα μέσω των ιησουιτών ιεραποστόλων, όπου επίσης γνώρισε μεγάλη απήχηση και άλλαξε την ίδια την αστρονομία, μέχρι το 19ο αιώνα, όταν η Κοπερνίκεια φιλοσοφία  έγινε η κυρίαρχη σκέψη στην Κίνα, τα τηλεσκόπια παραλήφθηκαν με μεγάλη εκτίμηση και ενθουσιασμό στα βασιλικά δικαστήρια του Πεκίνου. Από την άλλη πλευρά στην Ιαπωνία η ηλιοκεντρική αρχή έγινε πλήρως αποδεκτή όταν οι Ιησουίτες επισκέφθηκαν τα νησιά τον 17ο αιώνα.

Το τηλεσκόπιο, ένα θεμελιώδες εργαλείο για την απόκτηση της γνώσης του ουρανού, επινοήθηκε τον 17ο αιώνα στην Ολλανδία, αλλά ο Γαλιλαίος είναι πρωτοπόρος στην αστρονομία καθώς και ο πρώτος που χρησιμοποιεί ένα τηλεσκόπιο το 1609. Είναι ο Γαλιλαίος ο οποίος ονόμασε τα ομώνυμα φεγγάρια της Γαλιλαίας και τους τέσσερις δορυφόρους που βρίσκονται κοντά στον Δία  (Ιώ, Γανυμήδης, Ευρώπη και Καλλιστώ). Ο Νεύτωνας πιστώνεται επίσης στα χρόνια της αστρονομικής ιστορίας ως πρωτοπόρος του Νόμου της παγκόσμιας βαρύτητας (παρατηρώντας την πτώση των μήλων) και συνήγαγε ότι η Σελήνη είχε τραβηχτεί προς τη Γη λόγω της βαρυτικής της έλξης. Ο Νεύτωνας πιστώνεται επίσης με την κατασκευή του πρώτου ανακλαστικού τηλεσκοπίου το οποίο χρησιμοποίησε είτε ένα μονό, είτε ένα σύνολο ανακλώμενων καθρεφτών. Κατά τη διάρκεια του 18ου και 19ου αιώνα ανακαλύφθηκαν ολοένα και περισσότερα, όπως ο γίγαντας πλανήτης Ουρανός το 1781 από τον Sir William Herschel και η ζώνη αστεροειδών μεταξύ του Άρη και του Δία το 1801.

Advertisement

Η άνοδος της τεχνολογίας στον 20ό αιώνα έφερε αυτή την περίπλοκη τέχνη στο ευρύ κοινό και επέτρεψε σε έναν άνευ προηγουμένου αριθμό ανθρώπων να αγοράσουν τηλεσκόπια να ερευνήσουν τον ορίζοντα και να ακολουθήσουν τις φαντασιώσεις τους για τον ατέρμονο χώρο. Η φυσική κοσμολογία έχει επίσης προχωρήσει σημαντικά και έχει σημειώσει πρόοδο στο έργο της, η έρευνα για την ερυθρή μετατόπιση (redshift – δηλ. αύξηση του μήκους κύματος ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας) καθώς και η ακτινοβολία μικροκυμάτων μας έχει δείξει ότι αποδεικνύει την ύπαρξη του Big Bang. Και το 1990, το τηλεσκόπιο Hubble ήταν το πρώτο τηλεσκόπιο που ξεκίνησε στο διάστημα, αφού ποτέ δεν είχε δει εικόνες από πλανήτες, νεφελώματα και ηλιακά συστήματα με άψογη σαφήνεια. Η έλευση της σύγχρονης τεχνολογίας επέτρεψε επίσης περαιτέρω ανακαλύψεις πλανητών όχι μόνο στο ηλιακό μας σύστημα, αλλά και σε άλλους. Έχει επίσης οδηγήσει σε έναν πρωτοφανή αριθμό περιοδικών και περαιτέρω έρευνα – περίπου 9000 περιοδικά δημοσιεύθηκαν χάρη στο πρωτοποριακό έργο που το τηλεσκόπιο μπόρεσε να πραγματοποιήσει. Το τηλεσκόπιο Hubble έχει επίσης θεμελιώδη σημασία για τη μέτρηση των αποστάσεων στα αστέρια «Cepheid», πριν από την εκτόξευση αυτό υπολογιζόταν συχνά 50% ανακριβείς, αλλά τώρα υπάρχει περιθώριο ελιγμών περίπου δέκα τοις εκατό. Οι μαύρες τρύπες έχουν επίσης αποδειχθεί ότι υπάρχουν, χάρη στις φωτογραφίες που έστειλε το τηλεσκόπιο. Επιπλέον, το τηλεσκόπιο χρησιμοποιήθηκε για να ανακαλύψει μια νέα σελήνη που περιβάλλει τον Πλούτωνα (που δεν θεωρείται πλανήτης, αλλά ένα μεγάλο παγωμένο αντικείμενο στη ζώνη Kuiper πέρα ​​από τον Ποσειδώνα). Αναμένεται με το λανσάρισμα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb το 2018 ότι πολύ μεγαλύτεροι γαλαξίες θα παρατηρηθούν με την ικανότητά του να διεισδύσει στη σκόνη και να ανακαλύψει όλο και πιο μακρινά αντικείμενα όπως τα κβάζαρ και τα συστάδες των γαλαξιών. Θα είναι σε τροχιά γύρω από τη Γη, με τον ίδιο τρόπο όπως το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble.

Περισσότερες πληροφορίες για την Ιστορία των τηλεσκοπίων:

Advertisement
  • The Telescope: Its History, Technology, and Future, Geoff Andersen

  • Ξυλοπαρκιώτης Κων/νος: «Τα τηλεσκόπια της νέας χιλιετίας», Περισκόπιο της Επιστήμης
  • «The Earth in Context: A Guide to the Solar System» από τον David M. Harland
  •  «Parallax: The Race to Measure the Cosmos» από τον Alan W. Hirshfeld

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Σπούδασα Ιστορία και Φιλοσοφία της Επιστήμης και ειδικεύομαι στις σπουδές Επιστήμης και Τεχνολογίας, τα ενδιαφέροντα μου είναι οι Βιοεπιστήμες, η Βιοτεχνολογία και ζητήματα πολιτικής και δικαίου σε σχέση με την Τεχνολογία.

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG