Ύπνος: ένα «φάρμακο» για το ανοσοποιητικό σύστημα

ύπνος
Πηγή εικόνας: www.spd.org.sg

Ο ύπνος, ως φυσιολογική διαδικασία του ανθρώπινου οργανισμού αποτελεί μία από τις βασικές μας καθημερινές ανάγκες. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, ένας καλός ύπνος (περίπου 8 ώρες ημερησίως) έχει σημαντικά οφέλη στην εγκεφαλική λειτουργία, τη συναισθηματική ευεξία και τη συσσώρευση ενέργειας για την επόμενη μέρα. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, ανάμεσα στα διάφορα στάδια του, επιτελούνται σημαντικές διεργασίες. Για παράδειγμα, εκείνη της αποθήκευσης πληροφοριών στη μνήμη, η ρύθμιση του μεταβολισμού και της γλυκόζης στο αίμα, καθώς και η ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος μας. Επιπλέον, ο ύπνος ως λειτουργία του οργανισμού μας  χαρακτηρίζεται από πολλούς επιστήμονες ως ένα στάδιο επανεκκίνησης του κιρκάδιου ρυθμού και του εγκεφάλου. Μία εσωτερική, δηλαδή, ρύθμιση και τακτοποίηση όλων των διεργασιών του οργανισμού μας. Πώς όμως επηρεάζει το ανοσοποιητικό μας σύστημα;

Ο ρόλος του ανοσοποιητικού συστήματος

Κατά τη διάρκεια του ύπνου, ένα ακόμα σημαντικό σύστημα του οργανισμού που περνάει από το στάδιο της επανεκκίνησης είναι το ανοσοποιητικό. Πρόκειται για ένα σύστημα οργάνων που περιλαμβάνει βιολογικούς μηχανισμούς, οι οποίοι βοηθούν την άμυνα του οργανισμού μας. Απαρτίζεται από όργανα και ιστούς, εκ των οποίων τα σημαντικότερα είναι ο μυελός των οστών και ο θύμος αδένας. Στη συνέχεια, δημιουργούνται και αναπτύσσονται ειδικά διαμορφωμένα κύτταρα τα οποία συμβάλλουν στις φυσικές και χημικές λειτουργίες του ανοσοποιητικού.

Τα βασικά κύτταρα που απαρτίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα είναι τα λεμφοκύτταρα, τα οποία ανήκουν στα λευκά αιμοσφαίρια. Οι δύο σημαντικές κατηγορίες των λεμφοκυττάρων είναι τα Τ – λεμφοκύτταρα και τα Β – λεμφοκύτταρα. Ειδικότερα, τα Τ – λεμφοκύτταρα αποτελούν την άμυνα του οργανισμού, αφού εισβάλει ένας παθογόνος μικροοργανισμός στο σώμα μας. Τη στιγμή που έρθουν σε επαφή με ένα αντιγόνο (ιός, βακτήριο, μύκητας) παράγονται ειδικές πρωτεΐνες που ονομάζονται ιντερφερόνες. Στη συνέχεια, ενεργοποιούνται οι υποδοχείς των λεμφοκυττάρων με τη βοήθεια των πρωτεϊνών. Η κολλώδης ικανότητα τους βοηθά τα Τ – κύτταρα να προσκολλήσουν στα αντιγόνα και να εξουδετερώσουν τα μολυσμένα και καρκινικά κύτταρα.

Η συμβολή του ύπνου στην παραγωγή Τ – κυττάρων

Σύμφωνα με έρευνες, κατά τη διάρκεια του ύπνου παρατηρείται η κίνηση των λεμφοκυττάρων στο σώμα μας. Η πορεία τους από το αίμα στους λεμφαδένες βοηθά την ανοσολογική μνήμη να συγκροτηθεί για μελλοντική απειλή από παθογόνους μικροοργανισμούς. Αυτό συμβαίνει διότι, κατά την πορεία επιβράδυνσης του εγκεφάλου στη διάρκεια της νύχτας, τα αντιγόνα «στέλνουν» πληροφορίες στα Τ – κύτταρα, τα οποία αποθηκεύουν τα χαρακτηριστικά κάθε παθογόνου.  Όταν ο οργανισμός μας εισέρχεται σε λειτουργία ύπνου, έχει παρατηρηθεί ότι στα Τ – κύτταρα τα ποσοστά ενεργοποίησης των ιντερφερονών είναι υψηλότερα. Προκύπτει λοιπόν, ότι ο ύπνος είναι ευεργετικός στη διαδικασία παραγωγής των ειδικών πρωτεϊνών, οι οποίες συμβάλλουν στην αποτελεσματική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και στη φυσική ανοσολογική διαδικασία.

ανοσοποιητικό σύστημα
Πηγή εικόνας: www.webmd.com

Επιπτώσεις έλλειψης ύπνου

Οι ερευνητές έχουν διαπιστώσει την αποτελεσματικότερη επίδοση των ειδικών πρωτεϊνών όταν ο οργανισμός μας κοιμάται. Συγκεκριμένα, σε ομάδες ατόμων που επιλέχθηκαν για την έρευνα, προέκυψε ότι σε όσους είχαν κοιμηθεί επαρκώς, η κολλώδης φύση των ιντερφερονών λειτουργούσε σωστότερα. Στην περίπτωση μόλυνσης του οργανισμού από έναν ιό, όπως και σε περιόδους αυξημένου στρες, η παραγωγή των παραπάνω πρωτεϊνών είναι σημαντική. Η έλλειψη ύπνου προκαλεί τη μείωση της παραγωγής αυτών όπως και των αντισωμάτων. Συνεπώς, έχει παρατηρηθεί πώς η δυσλειτουργία των επιμέρους διεργασιών του ανοσοποιητικού συστήματος είναι αποτέλεσμα κακού ή μειωμένου ύπνου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Καταλήγοντας, η εξασφάλιση ενός καλού ύπνου βοηθάει τον οργανισμό να αντιμετωπίσει σφάλματα και επιπλοκές του ανοσοποιητικού συστήματος και να επιτελέσει σημαντικές διεργασίες. Οι σημαντικότερες εξ’ αυτών είναι ο πολλαπλασιασμός των προστατευτικών πρωτεϊνών (ιντερφερόνες) και των λευκών αιμοσφαιρίων, η ενεργοποίηση των αμυντικών κυττάρων και η βελτιστοποίηση της λειτουργίας των φυσικών κυττάρων – δολοφόνων. Έτσι, η ανεπάρκεια ύπνου για μεγάλα χρονικά διαστήματα αποδυναμώνει τις βασικές άμυνες και δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για ιούς, βακτήρια.

 

Πηγές άρθρου:

 

https://www.healthline.com/health-news/how-sleep-bolsters-your-immune-system#The-importance-of-sleep

https://askthescientists.com/sleep-immunity/

https://en.wikipedia.org/wiki/Immune_system


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Ευαγγελία Παπανικολάου

Απόφοιτη του τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;