Ζωγραφική mandala: μια πολύχρωμη μορφή θεραπείας

Θεραπεία Τέχνης Mandala
Πηγή εικόνας: KnoxCollege.com

 

Μέσα στην τελευταία δεκαετία, τα βιβλία ζωγραφικής ενηλίκων (Mandala) έχουν κερδίσει υψηλή δημοτικότητα. Η θεματολογία τέτοιων εικόνων ποικίλλει, από χαρακτήρες ταινιών και κινουμένων σχεδίων, μέχρι και διάφορα τοπία, όπως ένας μυστικός κήπος, ένας ωκεανός, είτε ένα μαγευτικό δάσος. Η απλή πράξη του χρωματισμού μιας εικόνας μπορεί να είναι αρκετά επωφελής για την ανακούφιση από το άγχος και το στρες. Αυτό συμβαίνει, διότι μέσω της συγκεκριμένης πράξης του χρωματισμού, το άτομο  ξεκλειδώνει το δημιουργικό δυναμικό του. Η χαλαρωτική μουσική σε συνδυασμό με τη Mandala μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα της μεθόδου. Τι είναι όμως αυτό που την κάνει τόσο ελκυστική; Είναι η νοσταλγία μας για ελεύθερη ζωγραφική και έκφραση που βιώσαμε ως παιδιά; Μήπως τη βλέπουμε ως μια διέξοδο από τη ρουτίνα μας; Ή μήπως είναι η ενσυνειδητότητα που αισθανόμαστε κατά τη διάρκειά της, που μας αποσυνδέει από το χάος και μας συνδέει με το εδώ και τώρα;

Τι είναι η Mandala;

Η Μάνταλα συνιστά ένα αρχέγονο σύμβολο που εντοπίζεται στον καθένα μας. Όλοι μας έχουμε τη δυνατότητα να την ανακαλύψουμε και να τη βιώσουμε. Αποτελεί σύμβολο ζωής, πηγή δύναμης και αρμονίας. Πρόκειται για μια ασυνείδητη γλώσσα εικόνων και συμβόλων της ανθρωπότητας, που μοιάζει να δομείται μέσα από μια ψυχική μήτρα πανταχού παρούσα.

Ο όρος Μάνταλα ή Μαντάλα, ανάγεται στη ρίζα -manda, που σημαίνει ουσία. Σε αυτή, προστέθηκε η κατάληξη -la, που σημαίνει περιεχόμενο. Στη Σανκριτική (κλασική γλώσσα της Ινδίας) η λέξη mandala σημαίνει “κύκλος”. Ετυμολογικά σημαίνει «περιέχουσα ενέργεια», κυριολεκτικά όμως, σημαίνει «κύκλος», κύκλος με το κέντρο του. Οι κύκλοι αποτελούν ένα ισχυρό σύμβολο που βρίσκουμε σε κάθε πολιτισμό. Τον παρατηρούμε σε φωτοστέφανα, τροχούς προσευχής και σε άλλα θρησκευτικά σύμβολα, καθώς και στην αρχιτεκτονική και τη φύση. Οι Μάνταλα είναι ιεροί κύκλοι που έχουν χρησιμοποιηθεί από πολύ παλιά, ώστε να διευκολύνουν τον διαλογισμό στις θρησκείες του Ινδουισμού και του Βουδισμού. Ωστόσο και πολλές άλλες θρησκείες, συμπεριλαμβανομένου του Χριστιανισμού και του Ταοϊσμού, έχουν ενσωματώσει και τους μάνταλα στις πνευματικές τους πρακτικές.

Carl Jung και Mandala

Ενώ οι Mandala έχουν χρησιμοποιηθεί σε πολλές αρχαίες παραδόσεις, ο Jung  είναι αυτός που εισήγαγε τις  συγκεκριμένες εικόνες και την έννοια τους στον δυτικό κόσμο. “Σκιαγραφούσα κάθε πρωί σε ένα σημειωματάριο ένα μικρό κυκλικό σχέδιο, μια μάνταλα, που φάνηκε να αντιπροσωπεύει την εσωτερική μου κατάσταση την εποχή εκείνη … μόνο σταδιακά ανακάλυψα τι είναι πραγματικά η μάνταλα: … ο Εαυτός, η ολότητα της προσωπικότητας, που αν όλα πάνε καλά, είναι αρμονική”. Αυτή η ρήση ανήκει στον επιφανή Ελβετό ιατρό και ψυχολόγο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Γράφει επίσης  ότι: «μέσα από την εμπειρία μιας mandala, ο άνθρωπος μπορεί να βιώσει ότι ανήκει σε ένα σύνολο και κοιτάζοντας από τη θέση του το κέντρο του, όλα αποκτούν ένα νόημα. Με την ενασχόλησή μας με mandala, συμμετέχουμε συνειδητά ή ασυνείδητα στη θεϊκή τάξη και στην αρμονία που εμπεριέχεται σε αυτές. Μπορούμε να οδηγηθούμε στην ανακάλυψη του πρωταρχικού κέντρου μέσα μας, που θα μας χαρίσει έναν νέο ορίζοντα για τη ζωή και το Θείο». O Carl Jung Θεωρούσε πως η Mandala αποτελεί την ψυχολογική έκφραση του εαυτού. Χρησιμοποιούσε μάλιστα πέραν του εαυτού του, τα γεωμετρικά αυτά σχέδια που συμβολίζουν το σύμπαν και στους ασθενείς του. Κατ΄αυτόν τον τρόπο, εισερχόταν στο πεδίο του ασυνείδητου του ατόμου, το οποίο είχε αφεθεί.

 

Carl Jung και Mandala
Πηγή εικόνας: ArtTherapyCenter.gr

H Mandala ως θεραπεία τέχνης

Οι Mandala μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ως μια μορφή διαλογισμού. Ο διαλογισμός έχει αποδειχθεί ότι μειώνει το άγχος, καταπολεμά την κατάθλιψη, μειώνει τον πόνο και την αρτηριακή πίεση. Μπορεί επίσης να ενισχύσει το ανοσοποιητικό σύστημα και να διεγείρει την απελευθέρωση της μελατονίνης, μιας ορμόνης που πιστεύεται ότι επιβραδύνει τη γήρανση των κυττάρων και προάγει τον ύπνο. Σύμφωνα επίσης με πρόσφατα δεδομένα, υποστηρίζεται πως συμβάλλει στην ηρεμία της αμυγδαλής. Η αμυγδαλή αποτελεί το κομμάτι του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για τον έλεγχο των συναισθημάτων και γενικότερα των αισθήσεων.

Σε μια πρόσφατη μελέτη (Μάντζιος και ο Γιαννού) διερευνήθηκαν οι διαφορές μεταξύ του χρωματισμού και ελεύθερης σχεδίασης. Στο πρώτο πείραμα που διεξήγαγαν, τοποθέτησαν μια ομάδα απλού χρωματισμού εικόνων και μια ελεύθερης ζωγραφικής. Εδώ, δεν εντόπισαν διαφορές ανάμεσα στις δύο ομάδες. Ωστόσο, στο δεύτερο πείραμα, στους συμμετέχοντες ανατέθηκε είτε ελεύθερη ζωγραφική είτε χρωματισμός mandala. Σε αυτή την περίπτωση όμως, η ομάδα με την Mandala έδειξε μείωση στα επίπεδα του άγχους. Ερευνητές στο Διεθνές Ισλαμικό Πανεπιστήμιο Islamabad διερεύνησαν περαιτέρω τη δυνατότητα μείωσης του άγχους. Σε μια σχεδόν πειραματική μελέτη διαπιστώθηκε ότι η χρήση Mandala μπόρεσε να μειώσει τόσο το άγχος καταστάσεων όσο και το άγχος της προσωπικότητας  σε μόλις 30 λεπτά. Ωστόσο, η διαφορά που παρατηρήθηκε στο άγχος καταστάσεων ήταν σχεδόν διπλάσια από αυτή στο άγχος του χαρακτήρα.

Πώς να χρωματίσεις μια Mandala;

Η ζωγραφική αυτή συνιστά ένα απλό εργαλείο που δεν απαιτεί καμία εμπειρία, αλλά μπορεί να είναι εξαιρετικά καταπραϋντική για εμάς. Οι Μάνταλα όχι μόνο μας βοηθούν στη συγκέντρωση, αλλά παράλληλα μας επιτρέπουν να εκφράσουμε τη δημιουργική μας πλευρά, την οποία πολλοί από εμάς παραμελούμε στην καθημερινή μας ζωή. Απαιτεί μόλις λίγα και απλά βήματα αλλά και κάποιο προσωπικό χρόνο.

  1. Θα χρειαστείς χρωματικές ύλες (μαρκαδόροι, ξυλομπογιές, κιμωλίες,  κυρομπογιές κ.λπ. σε μια ποικιλία χρωμάτων)
  2. Εκτύπωσε μια Mandala ή χρησιμοποίησε ένα βιβλίο ζωγραφικής Mandala
  3. Βρες ένα ήσυχο περιβάλλον και άνετο περιβάλλον, στο οποίο μπορείς να ασχοληθείς ανεμπόδιστα με τη διαδικασία
  4. Ξεκίνα να ζωγραφίζεις

Όσο χρωματίζετε, προσπαθήστε να μην σκέφτεστε πολύ την επιλογή των χρωμάτων ούτε εάν αυτά ταιριάζουν μεταξύ τους. Αφήστε το ένστικτο σας να σας καθοδηγήσει. Αφού ξεκινήσετε με το πρώτο χρώμα, τα υπόλοιπα θα ακολουθήσουν φυσικά. Η Susan F. Fincher, συγγραφέας πολυάριθμων βιβλίων χρωματισμού mandala, λέει: “Ένα χρώμα στη μάνταλα προσκαλεί ένα άλλο, όπως ένας καλεσμένος στο πάρτι σας ζητάει να φέρει και έναν φίλο του”.

Ας αποτάξουμε λοιπόν την ιδέα πως ο χρωματισμός αποτελεί μια διαδικασία που απευθύνεται σε παιδιά και ας της δώσουμε μια ευκαιρία να απελευθερώσει το μυαλό και τη φαντασία μας. Τα αποτελέσματα ενδέχεται να μας εκπλήξουν.

Πηγές:

  • The Benefits of Coloring Mandalas. Ανακτήθηκε από exploringyourmind.com
  • Are Adult Coloring Books Actually Helpful? Ανακτήθηκε από psychologytoday.com
  • How to Use Coloring Mandalas as a Meditation Technique. Ανακτήθηκε από verywellmind.com
  • Μάνταλα: Η σημασία τους από τους Αζτέκους έως τον Carl Jung. Ανακτήθηκε από art-therapy.center

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;