Athens
30°
light rain
Υγρασία: 87%
Άνεμος: 5m/s Ν-ΝΑ
Ανώτερη 34 • Κατώτερη 31
Weather from OpenWeatherMap

Τύποι γονεϊκότητας και πώς επηρεάζουν το παιδί

παιδί

Κάθε γονιός είναι διαφορετικός και συνήθως μεγαλώνει το παιδί του με τον τρόπο που θεωρεί εκείνος κατάλληλο ανάλογα με τις περιστάσεις. Στον τρόπο ανατροφής των παιδιών δυο έννοιες που έχουν σημασία είναι ο γονεϊκός έλεγχος και η συναισθηματική ζεστασιά.

Όταν μιλάμε για γονεϊκό έλεγχο αναφερόμαστε στο βαθμό που οι γονείς περιορίζουν το παιδί τους. Όταν οι γονείς είναι περιοριστικοί περιορίζουν την ελευθερία του παιδιού και του επιβάλουν να συμμορφώνεται στους κανόνες φροντίζοντας επίσης ότι το παιδί φέρνει εις πέρας τις υποχρεώσεις του. Από τη άλλη, οι γονείς που δεν είναι περιοριστικοί έχουν λιγότερες απαιτήσεις από το παιδί, ασκούν ελάχιστο έλεγχο και περιορίζουν λιγότερο τη συναισθηματική και συμπεριφορική του έκφραση.

Όταν αναφερόμαστε σε γονεϊκή ζεστασιά εννοούμε το βαθμό στοργικότητας και επιδοκιμασίας των γονιών. Στοργικοί χαρακτηρίζονται οι γονείς που χαμογελούν συχνά στα παιδιά τους και χρησιμοποιούν τον έπαινο και την ενθάρρυνση ενώ μειώνουν την κριτική, την τιμωρία και την απόρριψη. Από την άλλη υπάρχουν οι εχθρικοί γονείς που σπάνια επιδεικνύουν στοργικές συμπεριφορές και επιδοκιμασία ενώ χρησιμοποιούν την τιμωρία, την επίκριση και την αδιαφορία προς το παιδί.

Οι δύο παραπάνω έννοιες θεωρούνται σημαντικές γιατί μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την προκοινωνική συμπεριφορά την επιθετικότητα, την αυτοαντίληψη των παιδιών καθώς επίσης και την εσωτερίκευση ηθικών αξιών και την ανάπτυξη της κοινωνικής τους επάρκειας.

Κάποιοι θεωρητικοί προτείνουν ότι διακρίνονται 4 τύποι γονεϊκότητας: ο αυστηρός τύπος, ο αυταρχικός τύπος, ο επιτρεπτικός τύπος και τέλος ο αδιάφορος τύπος γονεϊκότητας. Πριν περάσουμε να τους δούμε πιο αναλυτικά ας ξεκαθαρίζουμε ότι οι τύποι αυτοί είναι γενικές και όχι απόλυτες τάσεις. Ανάλογα με τις συνθήκες μπορεί να διαφέρει ο τύπος γονεϊκότητας.

Ας δούμε λοιπόν τα χαρακτηριστικά του κάθε τύπου γονεϊκότητας ξεχωριστά:

  • Οι αυστηροί γονείς ασκούν έλεγχο σε υψηλό βαθμό τον οποίο συνδυάζουν με συναισθηματική ζεστασιά και παιδίαποδοχή του παιδιού ενώ παράλληλα ενθαρρύνουν την αυτονομία του. Θέτουν λογικά όρια για τα οποία δίνουν εξηγήσεις στο παιδί ανάλογα πάντα με το πόσο μπορεί το παιδί να τις καταλάβει. Αφήνουν το παιδί να εκφράσει τη γνώμη του, τις διαφωνίες και τα επιχειρήματά του και όταν χρειάζεται είναι ευέλικτοι. Δε συμπεριφέρονται στο παιδί με αδικία και αυθαιρεσία έτσι τα παιδιά συμμορφώνονται πιο εύκολα στους κανόνες και στους περιορισμούς. Επίσης έχει φανεί ότι τα παιδιά των αυστηρών γονέων προσαρμόζονται καλύτερα, έχουν υψηλότερη αυτοπεποίθηση, αυτοέλεγχο, κοινωνική επάρκεια ενώ παρουσιάζουν καλύτερη σχολική επίδοση.
  • Οι αυταρχικοί γονείς συνηθίζουν να δίνουν διαταγές στις οποίες προσδοκούν ότι τα παιδιά τους θα παιδίυπακούσουν. Θέτουν άκαμπτους κανόνες χωρίς να συζητάνε αρκετά με τα παιδιά. Αν αυτά αντισταθούν στις απαιτήσεις τους και εκφράσουν διαφωνίες τότε είναι δυνατόν να θυμώσουν και να τα τιμωρήσουν (συχνά χρησιμοποιούν σωματική τιμωρία). Ασκούν έλεγχο σε υπερβολικό βαθμό ενώ εκφράζουν στα παιδιά λίγη συναισθηματική ζεστασιά. Η ακαμψία των κανόνων δυσκολεύει τα παιδιά να κερδίσουν την αυτονομία τους. Τα παιδιά τους νιώθουν φόβο, αποσύρονται, δε διεκδικούν και γίνονται δύσθυμα και ευερέθιστα. Τα αγόρια μπορεί να επαναστατήσουν και να εκφράσουν επιθετικότητα ενώ τα κορίτσια μπορεί να είναι παθητικά και εξαρτημένα σε όλη την εφηβεία .
  • Οι επιτρεπτικοί γονείς ασκούν έλεγχο σε μικρό βαθμό ενώ εκφράζουν πολλή συναισθηματική ζεστασιά. Θέτουν ελάχιστα ή καθόλου όρια δίνουν πολλή ελευθερία στα παιδιά και λίγη καθοδήγηση. Η επικοινωνία γίνεται από το παιδί προς τους γονείς. Στην προσπάθειά τους να «αγαπούν τα παιδιά τους χωρίς όρους» πολλοί γονείς δεν καταφέρνουν να θέσουν τα όρια που χρειάζεται. Τα παιδιά τους μπορεί να επαναστατούν και να είναι επιθετικά, κοινωνικά δυσπροσάρμοστα και παρορμητικά. Σε κάποιες περιπτώσεις τα παιδιά είναι δημιουργικά, φιλικά και δραστήρια.
  • Οι αδιάφοροι γονείς δε θέτουν καθόλου όρια ούτε είναι στοργικοί προς τα παιδιά. Αυτό συμβαίνει ίσως επειδή οι ίδιοι βιώνουν ιδιαίτερα ψυχοπιεστικές συνθήκες και επικεντρώνονται τόσο πολύ στις προσωπικές τους δυσκολίες ώστε δεν τους μένει αρκετή ενέργεια για να διαθέσουν στη στήριξη και την καθοδήγηση των παιδιών τους. Στις περιπτώσεις που είναι και εχθρικοί προς τα παιδιά τους τότε αυτά τείνουν να εκδηλώνουν παραβατική συμπεριφορά και καταστρεπτικές παρορμήσεις. Αυτός ο τύπος γονεϊκότητας φαίνεται να έχει τα χειρότερα αποτελέσματα.

Στις οικογένειες με πατέρα και μητέρα ο κάθε γονιός μπορεί να ασκεί διαφορετικό τύπο γονείκότητας ανάλογα με τα στερεότυπα που αφορούν τα δύο φύλα (π.χ. πατέρας αυταρχικός, μητέρα πιο επιτρεπτική) έτσι οι δυο διαφορετικοί τύποι γονεϊκότητας εξισορροπούν ο ένας τις επιδράσεις του άλλου.

παίδι

Βιβλιογραφία:

Craig G. J. & Baucum D. (2007). H Ανάπτυξη του Ανθρώπου. Αθήνα: Παπαζήση.

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:


SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Γεννήθηκα στα Τρίκαλα. Σπουδάζω ψυχολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Παράλληλα με τις σπουδές μου κάνω εθελοντισμό στον ΣΟΨΥ Θεσσαλονίκης και συμμετέχω σε ραδιοφωνικές εκπομπές στο εθελοντικό ραδιόφωνο Θεσσαλονίκης. Τα συγγραφικά μου ενδιαφέροντα αφορούν κυρίως θέματα ψυχολογίας. Γράφω επίσης γνωμικά,ποιήματα και ό,τι άλλο μου υπαγορεύει η έμπνευσή μου...Εκτός απ' την ψυχολογία κ το γράψιμο, αγαπώ τα ταξίδια,τη φύση και τα καλά βιβλία. Επίσης διαχειρίζομαι σελίδα στο facebook, σχετική με θέματα ψυχολογίας, όπου μπορείτε να διαβάζετε περισσότερα άρθρα μου και όχι μόνο. Για να την επισκεφθείτε πατήστε πάνω στο παρακάτω (στρόγγυλο) εικονίδιο:

Αφήστε το σχόλιο σας

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG