Θεωρία της διέγερσης: Η εξωστρέφεια και η εσωστρέφεια

SHARE:

Σε προηγούμενο άρθρο μιλήσαμε για τη θεωρία της διέγερσης, σύμφωνα με την οποία, οποιαδήποτε απόκλιση από το άριστο επίπεδο των ερεθισμάτων προκαλεί δυσφορία κι ένταση. Η τάση των ανθρώπων να προσαρμόζουν το περιβάλλον τους ως προς το άριστο επίπεδο είναι φυσιολογική. Υπάρχουν όμως διαφορές; Μήπως κάποιοι άνθρωποι προτιμούν περισσότερα ερεθίσματα απ’ ό,τι άλλοι για να πετύχουν την ιδανική κατάσταση διέγερσης;

Η απάντηση είναι ναι. Μολονότι, ούτως ή άλλως, παρατηρούνται ατομικές διαφορές στο άριστο επίπεδο των ερεθισμάτων, υπάρχει μια διάσταση της προσωπικότητας, που παίζει σημαντικό στον καθορισμό του αρίστου επίπεδου. Αυτή δεν είναι άλλη από την εσωστρέφεια/εξωστρέφεια.

Ο καλύτερος τρόπος, τώρα, για να περιγράψουμε αυτήν τη διάσταση, είναι να φανταστούμε την εσωστρέφεια και την εξωστρέφεια ως τα δύο άκρα ενός διπόλου, πάνω στο οποίο το άτομο κινείται. Κάποιοι άνθρωποι τείνουν περισσότερο προς την εσωστρέφεια και κάποιοι άλλοι προς την εξωστρέφεια, ενώ η τάση αυτή μπορεί να μεταβάλλεται ανάλογα με τις συνθήκες. Ένα εσωστρεφές άτομο, παραδείγματος χάριν, μπορεί να απολαύσει μία κοινωνική συνθήκη με πολύ κόσμο, όπως κι ένα εξωστρεφές μπορεί να περάσει καλά στο σπίτι του, βλέποντας μια ταινία. Κανένας μας δεν είναι απόλυτα εσωστρεφής ή απόλυτα εξωστρεφής. Σε μια τέτοια περίπτωση (π.χ. κάποιος που δεν μπορεί να αντέξει καμία άλλη συνθήκη πέρα από την ησυχία και την απομόνωση του σπιτιού του), κάνουμε λόγο για ψυχοπαθολογία παρά για χαρακτηριστικά προσωπικότητας.

Παρ’ όλα αυτά, το χαρακτηριστικό της εσωστρέφειας (ή, αντίθετα, της εξωστρέφεια) είναι σχετικά σταθερό στους ανθρώπους, έχοντας μάλιστα βιολογική βάση. Η έρευνα έχει επιβεβαιώσει πως το νευρικό σύστημα των εσωστρεφών διεγείρεται ευκολότερα από αυτό των εξωστρεφών (Cervone, & Pervin, 2013). Αναφορικά και με το άριστο επίπεδο των ερεθισμάτων λοιπόν, αυτό των εξωστρεφών είναι πιο υψηλό από αυτό των εσωστρεφών (Ευκλείδη, 2012).

Ως εκ τούτου, το ίδιο ακριβώς περιβάλλον ερεθισμάτων μπορεί να διεγείρει διαφορετικά έναν εσωστρεφή από έναν εξωστρεφή. Τη στιγμή που ένα περισσότερο εξωστρεφές άτομο φτάνει στο άριστο επίπεδο του, όντας σε ένα μαγαζί με πολύ κόσμο και δυνατή μουσική, ένα εσωστρεφές το υπερβαίνει. Ο πρώτος βιώνει ικανοποίηση και ο δεύτερος διέγερση. Ο πρώτος δεν έχει κανένα κίνητρο να αλλάξει την επιθυμητή αυτή κατάσταση, ενώ ο δεύτερος παρακινείται να μειώσει τα ερεθίσματα και κατ’ επέκταση την ένταση που βιώνει.

Advertisement

Έχει σημασία, πάντως, να ρυθμίζουμε το περιβάλλον μας ανάλογα με την κλίση μας προς την εσωστρέφεια ή την εξωστρέφεια. Αν έχετε παρατηρήσει πως η συχνή έκθεση του εαυτού σας σε έντονες και θορυβώδεις καταστάσεις σας δυσανασχετεί, δοκιμάστε κάτι πιο ήσυχο. Αντίθετα, αν οι ήσυχες καταστάσεις σας κουράζουν, προκαλώντας σας ανία, αναζητήστε νέα και διαφορετικά περιβάλλοντα. Οπωσδήποτε, έχει σημασία το περιβάλλον (κοινωνικό, προσωπικό, εργασιακό) να συμφωνεί με την προσωπικότητά μας. Σαφώς, δεν μπορούμε να πετυχαίνουμε πάντοτε τις ιδανικές συνθήκες, αλλά είναι σημαντικό να το κάνουμε όταν μας δίνεται η δυνατότητα, επιτυγχάνοντας έτσι το κατάλληλο για εμάς επίπεδο διέγερσης.

Βιβλιογραφία:

Cervone, D., & Pervin, L.A. (2013). Θεωρίες προσωπικότητας: έρευνα και εφαρμογές. Αθήνα: Gutenberg.

Ευκλείδη, Α. (2012). Ψυχολογία κινήτρων. Αθήνα: Πεδίο.

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:

Advertisement

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Πτυχιούχος Ψυχολογίας του Α.Π.Θ.

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG