Ψυχολογία | Συμβουλή: Ας αφήσουμε τις συμβουλές στην άκρη
Athens
28°
thunderstorm
Υγρασία: 78%
Άνεμος: 5m/s Ν
Ανώτερη 27 • Κατώτερη 27
Weather from OpenWeatherMap

Συμβουλή: Ας αφήσουμε τις συμβουλές στην άκρη

Αφήστε τις συμβουλές στην άκρη

Ο καλύτερος τρόπος για να προσφέρουμε στήριξη είναι να είμαστε εκεί για τον άνθρωπο που τη ζητά. Δίνουμε την παρουσία μας, συνυπάρχουμε, συναισθανόμαστε. Οι συμβουλές είναι δευτερεύουσες και, σε πολλές περιπτώσεις, άστοχες.

Οι παράγοντες που προκαλούν άγχος είναι πολλοί. Μάλιστα, ένα γεγονός δεν χρειάζεται να είναι αρνητικό για να θεωρηθεί στρεσογόνο. Ο γάμος, η μετακόμιση, η αποφοίτηση, οι διακοπές μπορούν κάλλιστα να εγείρουν άγχος. Οι παράγοντες μπορεί να μη βρίσκονται στο περιβάλλον του ατόμου αλλά να είναι εσωτερικοί (π.χ. αγχώδεις διαταραχές). Επίσης, μπορεί να πρόκειται για αλληλοεπίδραση εσωτερικών και εξωτερικών παραγόντων.

Είναι σημαντικό να έχουμε στον νου μας πως ένα στρεσογόνο γεγονός δεν επιδρά το ίδιο σε όλους τους ανθρώπους. Ο τρόπος που επεξεργαζόμαστε τις πληροφορίες, το γενικότερο στυλ αντίδρασής μας στα προβλήματα (π.χ. προσέγγιση/πρόληψη ή αποφυγή), η ιδιοσυγκρασία μας, το κοινωνικό μας περιβάλλον και η στήριξη που ενυπάρχει σε αυτό, το οικονομικό υπόβαθρο, άλλοι στρεσογόνοι παράγοντες που μπορεί να μας επιβαρύνουν εκείνη την περίοδο, η κατάσταση της σωματικής μας υγείας, θα προσδιορίσουν τελικά την αντίδρασή μας. Κατανοούμε, για παράδειγμα, πως η απόλυση ενός ατόμου που δεν έχει καμία άλλη πηγή εισοδήματος και ενός ατόμου που μπορεί να βρει οικονομική στήριξη από το οικογενειακό του περιβάλλον, ωσότου βρει ξανά εργασία, θα προκαλέσει διαφορετικές αντιδράσεις και σε διαφορετική ένταση.

Όπως λοιπόν ένα στρεσογόνο γεγονός επιδρά διαφορετικά, έτσι και διαφορετικά αντιμετωπίζεται. Οι παράγοντες που καθαρίζουν την αντιμετώπιση βρίσκονται στο ίδιο το άτομο και το περιβάλλον του. Η αντιμετώπιση εξαρτάται και από το γεγονός καθαυτό. Σίγουρα, όλοι είμαστε εξοικειωμένοι με έννοιες όπως ψυχοθεραπεία, τεχνικές χαλάρωσης, σωστός ύπνος, άσκηση κ.α. Πράγματι, πληθώρα ερευνών μαρτυρούν πως τα παραπάνω βοηθούν στη μείωση του άγχους – και γενικότερα των προβλημάτων ψυχικής και σωματικής υγείας.

Ωστόσο, οι λύσεις αυτές μπορεί να μην είναι πάντοτε εφικτές. Η ψυχοθεραπεία, λόγου χάρη, δεν είναι προσεγγίσιμη για πολλούς ανθρώπους λόγω κόστους. Από την άλλη, η ψυχοθεραπεία ενδέχεται να μη συνιστά καν λύση. Στο παραπάνω παράδειγμα το άτομο μειώνει το άγχος του ψάχνοντας εργασία παρά ψυχοθεραπευτή, λαμβάνοντας στήριξη από τον/τη σύντροφό του παρά από κάποιον επαγγελματία.

Ας δούμε όμως και μία ακόμη περίπτωση. Ένας μαθητής λυκείου που αγχώνεται για μια επικείμενη σημαντική εξέταση δε μπορεί να κοιμηθεί. Ασφαλώς είναι εξοικειωμένος με συμβουλές του τύπου «στις εξετάσεις πρέπει να κοιμάσαι καλά». Τέτοιου είδους συμβουλές συνήθως ενέχουν μεγάλο ποσοστό αλήθειας γι’ αυτό και είναι διαδεδομένες. Είναι όμως και χρήσιμες;

Οπωσδήποτε πρέπει να είμαστε προσεκτικοί απέναντι στις συμβουλές-πανάκειες. Πολύ συχνά αυτές αποδεικνύονται άστοχες και, μάλιστα, ενδέχεται να προκαλέσουν πρόσθετο άγχος. Η φράση «πρέπει να κοιμηθείς για να γράψεις καλά αύριο» πιθανόν να μην έχει κανένα αποτέλεσμα σε έναν άνθρωπο που ήδη είναι αγχωμένος για την εξέταση. Και να θυμάστε: δεν του λέτε κάτι που δεν γνωρίζει. Η χρήση και μόνο του πρέπει στην αρχή της «συμβουλής» είναι προβληματική. Το άτομο δεν αγχώνεται μόνο για την εξέταση. Τώρα αγχώνεται και για την αϋπνία του.

συμβουλές

Παραμένοντας στο συγκεκριμένη παράδειγμα, η μείωση του στρες μπορεί να επέλθει από αλλού. Μία βόλτα με ψιλοκουβέντα και χιούμορ ίσως αποσπάσει τον άνθρωπο από τις σκέψεις για το αγχογόνο γεγονός και τελικά, επιστρέφοντας σπίτι, να κοιμηθεί πιο γρήγορα απ’ ό,τι αν έμενε ξαπλωμένος στο κρεβάτι και σκεφτόταν «πρέπει να κοιμηθώ». Η επανάληψη για το μάθημα μία μέρα πριν την εξέταση μπορεί να φαίνεται σε κάποιον τρομακτική -κι αν ανακαλύψω κάτι που δεν ξέρω!-, σε έναν άλλον όμως μπορεί να λειτουργήσει επιβεβαιωτικά, μειώνοντας έτσι το άγχος.

Τις φορές που θέλουμε να βοηθήσουμε έναν άνθρωπο που ανησυχεί, οφείλουμε να σκεφτούμε πρώτα το ίδιο το άτομο και το πρόβλημα, να ακούσουμε, να συναισθανθούμε. Δε χρειάζεται να σπεύσουμε αμέσως να βρούμε μια συμβουλή, που ακούγεται «σωστή», «καλή», «ταιριαστή».

  • «Μίλησέ μου, θα νιώσεις καλύτερα». Ο φίλος σας ίσως να μη θέλει να μιλήσει. Ίσως απλώς να σας θέλει δίπλα του. Σκεφτείτε τον χαρακτήρα του -εκδηλώνει συχνά τα συναισθήματά του; με ποιος τρόπους;-, σκεφτείτε πώς αντέδρασε στο παρελθόν σε δύσκολες καταστάσεις.
  • «Μην ανησυχείς. Θα βρεις άλλον καλύτερο». Στην αντίληψη του/της μπορεί να μην υπάρχει άλλος καλύτερος. Μπορεί να είναι πολύ νωρίς ακόμη για να αξιολογήσει αντικειμενικά την προσκόλληση.
  • «Πρέπει να ηρεμήσεις». Προσοχή. Οι συμβουλές που αρχίζουν με πρέπει ενδέχεται να ενισχύσουν την αδυναμία του ατόμου που αντιμετωπίζει το πρόβλημα. Ένα άνθρωπος, άλλωστε, που καταλαβαίνει ότι προσπαθείτε να τον ορίσετε, είναι πιθανόν να μη σας εμπιστευτεί.
  • «Εγώ στη θέση σου θα έκανα…» Ο φίλος σας και εσείς διαφέρετε στους τρόπους που αντιμετωπίζετε καταστάσεις. Αν μάλιστα ο δρόμος που θα ακολουθούσατε εσείς είναι για εκείνον αδύνατος, ίσως να ενισχύσετε το άγχος του.
  • «Ξέρω πώς νιώθει». Κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός και επεξεργάζεται την πραγματικότητα με τους δικούς του τρόπους. Μη θεωρείτε δεδομένο πως ο φίλος σας θα νιώσει και θα αντιδράσει όπως εσείς, ακόμη κι αν αντιμετωπίζει παρόμοια συνθήκη.

Ο καλύτερος τρόπος για να προσφέρουμε στήριξη είναι να είμαστε εκεί για τον άνθρωπο που τη ζητά. Βοηθά περισσότερο να ακούμε παρά να συμβουλεύουμε, να δεχόμαστε τη συναισθηματική κατάσταση του ατόμου παρά να προσπαθούμε να την ελαχιστοποιήσουμε/απορρίψουμε. «Έλα, μην αγχώνεσαι». «Πώς κάνεις έτσι»… Ακυρώνοντας το συναίσθημά, αυτόματα απομακρυνόμαστε από αυτόν. Επιτρέψτε του να είναι θυμωμένος, αγχωμένος, στεναχωρημένος, προσπαθήστε να καταλάβετε πώς αισθάνεται.

Όλα αυτά δεν υπονοούν πως θα μείνουμε αμίλητοι απέναντι στο άτομο, ούτε πως θα μιμηθούμε τον ρόλο ενός επαγγελματία ψυχοθεραπευτή. Σκοπός είναι να μη σπεύδουμε εκ των προτέρων να ανασύρουμε από τη μνήμη μας συμβουλές/λύσεις, που είτε συνιστούν κοινοτυπίες είτε είχαν βοηθήσει εμάς τους ίδιους στο παρελθόν. Ακούμε, είμαστε ανοιχτοί στο συναίσθημα και την εμπειρία του ατόμου, συζητάμε. Έτσι, μία συμβουλή που τελικά μας έρθει στον νου να είναι ίσως πράγματι ωφέλιμη για τον συγκεκριμένο άνθρωπο. Από την άλλη, αν είμαστε ανίκανοι να συμβουλεύσουμε, τότε δεν πιεζόμαστε να το κάνουμε. Η υποστήριξη και η παρουσία μας για ένα άτομο που αντιμετωπίζει δυσκολίες μπορεί να είναι από μόνη της αρκετή. Σαφώς, το είδος του προβλήματος αλλά και το ίδιο το άτομο που το αντιμετωπίζει (π.χ. είναι ενήλικας, έφηβος ή παιδί;) θα προσδιορίσουν την αντίδρασή μας. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η γνήσια παρουσία και η ενσυναίσθηση βοηθούν.


SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Πτυχιούχος Ψυχολογίας του Α.Π.Θ. με μεγάλη αγάπη για τη λογοτεχνία.

Αφήστε το σχόλιο σας

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG