Συγχώρεση: ο δρόμος προς τη λύτρωση

Συγχώρεση
πηγή εικόνας: kimberlycain.com

Το φορτίο της συγχώρεσης

Συγχώρεση, μια λέξη τόσο δύσκολη. Λέξη βαριά που σαν από μόνη της κάτι να κουβαλάει. Έναν φόβο, μια αδυναμία, κάτι το δύσκολο που σου δημιουργεί αυτόματα μια αμηχανία, ένα σφίξιμο. Ας υποθέσουμε ότι η συγχώρεση είναι ένα φορτίο. Ένα φορτίο με λόγια, πράξεις, στιγμές και αναμνήσεις όλης μας της ζωής. Καταστάσεις που μας πλήγωσαν αλλά δεν καταφέραμε να μιλήσουμε ποτέ γι’ αυτές. Ένα φορτίο που κουβαλάμε και μας βαραίνει. Μας κάνει να θυμώνουμε από το βάρος του στις πλάτες μας. Μας πονάει και μας δημιουργεί πληγές. Οι οποίες πληγές μένουν εκεί. Αν δεν τις φροντίσουμε δεν επουλώνονται, μόνο μεγαλώνουν. Αυτό το φορτίο ώρες-ώρες γίνεται τόσο βαρύ και δε μας αφήνει καν να προχωρήσουμε. Μας κρατάει στάσιμους, θυμωμένους, ματωμένους και ανήμπορους. Γινόμαστε θύματα ενός φορτίου που εμείς οι ίδιοι επιλέξαμε να κουβαλήσουμε.

Κουβαλάμε θυμό προς τους γονείς μας που δε μας φέρθηκαν όπως θα θέλαμε. Προς τους συντρόφους μας που τους δώσαμε όσα είχαμε και δεν πήραμε κάτι πίσω. Κουβαλάμε πόνο ψυχής που μας λυγίζει. Συναισθήματα τα οποία θα θέλαμε να θάψουμε κάπου σκοτεινά. Είναι όμως κομμάτια του εαυτού μας και η βάση για το τι γίναμε σήμερα. Λιθαράκια της προσωπικότητάς μας, που έπλασαν αυτό που είμαστε. Έχουμε αποκτήσει θυμό και κακία προς αυτούς που μας πλήγωσαν. Έχουμε καταφέρει να κάνουμε τον εαυτό μας το θύμα που κουβαλάει όλο τον πόνο που το προκάλεσε ο θύτης. Έχουμε εγκλωβιστεί στα τραύματα του παρελθόντος, αφήνοντάς τα να ελέγχουν το σήμερα.

 

Η συγχώρεση δεν είναι συναίσθημα είναι συνειδητή επιλογή.

Επιλογή, να ελευθερώσουμε έναν αιχμάλωτο…που δεν είναι κανείς άλλος πέρα από τον ίδιο μας τον εαυτό.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

 

Συγχώρεση: το δίδαγμα της λέξης

Η λέξη συγχώρεση προκύπτει από το συν + χωρώ που σημαίνει δίνω χώρο. Δίνω χώρο ουσιαστικά στη σκέψη μου, έτσι ώστε να χωρέσει και μια ακόμη οπτική γωνία για το ίδιο γεγονός. Μια διαφορετική ερμηνεία από τη δική μου. Μια άλλη σκέψη, έστω και αντίθετη που θα εξηγεί όμως το ίδιο θέμα. Με το να δίνω χώρο σε άλλες απόψεις δε σημαίνει πως τις ενστερνίζομαι, αλλά πως τις ακούω και τις κατανοώ. Γνωρίζω την ύπαρξη τους. Θα μπορούσαμε να πούμε πως με αυτόν τον τρόπο έρχομαι σε επαφή με τις δύο όψεις ενός νομίσματος. Η αλήθεια είναι πως υπάρχουν και οι δύο, χωρίς αυτό όμως να σημαίνει πως η μία είναι ανώτερη από την άλλη. Συγχωρώ σημαίνει ανοίγω τους ορίζοντές μου και δεν εγκλωβίζομαι στο εγώ μου.

Με τον όρο συγχωρώ δεν εννοούμε πως ξεχνάμε ή αποδεχόμαστε ό,τι έχει συμβεί. Στην ουσία η συγχώρεση είναι μια προσωπική διαδρομή κάθαρσης του ίδιου του εαυτού, με σκοπό να φτάσει στην απελευθέρωση του φορτίου που τόσα χρόνια βαραίνει το άτομο. Η συγχώρεση έχει να κάνει με την προσωπική ελευθερία. Το άτομο μέσα από αυτή καταφέρνει να απελευθερωθεί από τον πόνο που του προκάλεσαν τα τραύματα του παρελθόντος. Καταφέρνει να αφήσει πίσω τον πόνο και το δράμα, ξεκινώντας ένα καινούργιο κεφάλαιο στο βιβλίο της ζωής του. Όπου η ίδια του η αδυναμία θα του έχει διδάξει το μεγαλύτερο μάθημα για τη ζωή του, την ανθεκτικότητα του. Συγχωρώ σημαίνει αγαπώ πρώτα απ’ όλα τον ίδιο μου τον εαυτό και γι’ αυτό τον οδηγώ προς την απαλλαγή των τραυμάτων, του θυμού και της στεναχώριας που βιώνει. Σημαίνει επίσης προστατεύομαι, μειώνω τον πόνο του εαυτού μου. Δεν είναι πράξη αδυναμίας. Είναι πράξη απελευθέρωσης, που το μόνο που χρειάζεται είναι πίστη και τεράστια δύναμη.

Αδυναμία συγχώρεσης

Δεν υπάρχουν σωστά και λάθη. Παρά μόνο η δική μας οπτική σε ό,τι συμβαίνει. Οι αντιλήψεις που έχουμε για τον κόσμο καθορίζουν πώς θα νιώσουμε και πώς θα βιώσουμε όσα συμβαίνουν. Ο πόνος είναι επιλογή και η συγχώρεση φέρνει την ελευθερία από αυτόν τον πόνο. Δυσκολευόμαστε να συγχωρέσουμε με σκοπό να πληγώσουμε τον άλλον. Το μόνο όμως που καταφέρνουμε με αυτή μας την πράξη είναι να κρατάμε μια πληγή μέσα μας και να πονάμε εμείς οι ίδιοι. Σαν να προσπαθούμε να πονέσουμε τον άλλον, κόβοντας δικά μας κομμάτια. Άλλες φορές πάλι δυσκολευόμαστε να συγχωρέσουμε γιατί λειτουργούν αυτόματα οι μηχανισμοί άμυνάς σας. Γινόμαστε επιθετικοί και ρίχνουμε το φταίξιμο στον άλλον, χωρίς να βλέπουμε καθαρά την κατάσταση. Συναισθήματα θλίψης και εγκατάλειψης από την παιδική μας ηλικία μας εμποδίζουν να αντιδράσουμε με ώριμο τρόπο. Η αδυναμία συγχώρεσης οδηγεί το άτομο σε μια προσκόλληση με το παρελθόν με αποτέλεσμα να χάνει εμπειρίες του παρόντος, λόγω των αρνητικών συναισθημάτων που βγαίνουν ακατέργαστα στην επιφάνεια. Η συγχώρεση είναι μια απαιτητική διεργασία αυτογνωσίας, που ουσιαστικά μας φέρνει αντιμέτωπους με τον ίδιο μας τον εαυτό.

Αντιμέτωποι με τη μεγαλύτερη συγχώρεση

Η συγχώρεση έχει να κάνει με την αποδοχή και με την κατανόηση των σκέψεων, των βιωμάτων καθώς και των συναισθημάτων του άλλου. Σχετίζεται επίσης με την αναγνώριση, την αδυναμία της ανθρώπινης φύσης. Με το να μπορείς να δέχεσαι τον άλλον με τις ατέλειες του και τα λάθη του, είτε επιλέξεις να είναι μέρος της ζωής σου είτε όχι. Ένα μεγάλο φορτίο συγχώρεσης που οι περισσότεροι κουβαλάμε είναι αυτό προς του γονείς μας. Αυτό το βάρος που «πρέπει» να τους συγχωρέσουμε ενώ δεν πίστεψαν σε μας, ενώ δε μας αγάπησαν όσο θα θέλαμε, ενώ μας έκριναν και ενώ δεν τους νιώσαμε ποτέ κοντά μας. Αρχικά δεν «πρέπει», η συγχώρεση είναι επιλογή ελευθερίας ή μοναξιάς. Κι έπειτα, συγχώρεση δε σημαίνει επανένωση. Σημαίνει προσωπική απάντηση σε όλα αυτά τα γιατί που τυραννούν εσένα τον ίδιο τόσα χρόνια και σε κρατούν φυλακισμένο.

Συγχώρεση σημαίνει ενσυναίσθηση. Σημαίνει πως συμπονώ, κατανοώ, μπαίνω στη θέση του άλλου. Βλέπω πως δεν είναι ότι οι δικοί μου δε με αγάπησαν, αλλά ίσως δεν είχαν το σωστό τρόπο να μου δείξουν τα συναισθήματά τους. Έκαναν ότι ήξεραν καλύτερο, γιατί και αυτοί είναι παγιδευμένοι σε δικές τους μνήμες και τραύματα. Δεν είναι πως δεν πίστεψαν σε μένα, αλλά έβλεπαν πόσο καλός είμαι και γι’ αυτό και δε χρειάστηκε να σταθούν δίπλα μου, τα κατάφερνα… εκείνοι το ήξεραν… εγώ; Συγχώρεση θα πει συμπόνια, κατανόηση και λύτρωση από απαντήσεις που ήταν τόσο κοντά σου και όμως τόσο καλά κρυμμένες. Παίρνω τις απαντήσεις για να προχωρήσω, απαλλαγμένος από πληγές του παρελθόντος. Οι πληγές με αυτόν τον τρόπο θα γίνουν μικρά σημάδια, σαν παράσημα της μέχρι τώρα πορείας σου στη ζωή.

Τα στάδια της συγχώρεσης:

Συγχώρεση
πηγή εικόνας: Forwoman.gr

Το να μένουμε με το μίσος και τα αρνητικά συναισθήματα είναι σαν να κρατάμε μονίμως ένα κομμάτι κάρβουνο στα χέρια μας με σκοπό να το ρίξουμε σε αυτόν που μας πλήγωσε. Ποιος πονάει όμως από αυτή τη διαδικασία; Και ποιος είναι αυτός που πρέπει να απεγκλωβιστεί από αυτή την κατάσταση; Tα στάδια της συγχώρεσης είναι έξι και είναι τα ακόλουθα:

Στάδιο 1ο – Συνειδητοποίηση:

Με τον όρο συνειδητοποίηση αναφερόμαστε στα ίδια μας τα συναισθήματα, στην αποδοχή του πόνου που έχουμε αισθανθεί. Είναι αρκετά δύσκολο να αποδεχτούμε πως έχουμε πληγωθεί και πολλές φορές προσπαθούμε να πείσουμε τον εαυτό μας για το αντίθετο, αγνοώντας με αυτόν τον τρόπο το πώς πραγματικά αισθανόμαστε. Δεν είναι εύκολο να βγούμε από τη «λήθη», γιατί εκεί έχουμε δημιουργήσει ένα ασφαλές περιβάλλον, όμως η άρνηση δεν οδηγεί πουθενά. Μόνο η συνειδητοποίηση του πώς νιώθουμε μπορεί να μας φέρει ένα βήμα πιο κοντά στην αποδοχή και στη λύτρωση.

Στάδιο 2ο – Αποτίναξη των ενοχών:

Το δεύτερο στάδιο σχετίζεται με τις ενοχές που βιώσαμε όταν κάποιο αγαπημένο μας πρόσωπο μας έβλαψε. Σε αυτό το σημείο αρχίζουν να ενεργοποιούνται σκέψεις και η αίσθηση ότι κάπου φταίξαμε κ εμείς. Η δημιουργία ενοχής  -πως κάπου έχω φταίξει- μας δίνει την αίσθηση ότι έχουμε έναν έλεγχο της κατάστασης και δεν είμαστε εντελώς εκτεθειμένοι σε αυτή. Η αίσθηση ότι κάπως φταίω δίνει μια μικρή ασφάλεια στην παρούσα κατάσταση.

Στάδιο 3ο – Θυματοποίηση:

Στο τρίτο στάδιο, το άτομο μέσα από την ανάγκη του να παρηγορήσει τον εαυτό του, ουσιαστικά θυματοποιείται και κατηγορεί τους γύρω του για ό,τι συνέβη. Είναι από τα πιο δύσκολα στάδια της συγχώρεσης διότι ουσιαστικά μέσα από τον ρόλο του θύματος παίρνει μια ευχαρίστηση, μια κατανόηση από τους άλλους, μια φροντίδα και έναν πολύ «καλό λόγο» ώστε να μην προχωρά παρακάτω. Δεν αναλαμβάνει ευθύνες, δε διεκδικεί και παραμένοντας εκεί δεν καταφέρνει ποτέ να σταθεί μόνος του στα πόδια του.

Στάδιο 4ο – Αναγνώριση θυμού:

Το τέταρτο στάδιο σχετίζεται με την έκφραση της οργής που βιώνει το άτομο μέσα του. Για να αποδεχτούμε και να ξεπεράσουμε τα συναισθήματα μας πρέπει να τα βιώσουμε με όλη τους τη ζωντάνια. Δεν είναι απαραίτητο ο θυμός να πάρει σάρκα και οστά ενώπιον του θύτη, αλλά είναι σημαντικό να εκφραστεί με όλη του τη δύναμη. Διότι, μέσα από το ζωντάνεμα συναισθημάτων, έστω και αρνητικών, ξυπνάνε και θετικά, ξεχασμένα και σκονισμένα που είναι κι αυτά κάπου βαθιά κρυμμένα και μας θυμίζουν πόσο σημαντικοί είναι κάποιοι άνθρωποι για εμάς.

Στάδιο 5ο – Πρόσωπο με πρόσωπο:

Το πέμπτο στάδιο είναι προαιρετικό και αφορά την αντιμετώπιση «θύματος» και «θύτη» πρόσωπο με πρόσωπο. Πολλές φορές αυτό δεν είναι εφικτό, γιατί οι άνθρωποι δεν είναι για πάντα κοντά μας καθώς επίσης και γιατί η συγχώρεση μπορεί να δοθεί και χωρίς να ξαναδούμε το άτομο που μας «έβλαψε». Παρόλα αυτά αν πρόκειται για κοντινές σχέσεις, όπως γονείς που είναι ακόμα εν ζωή, αυτή η αντιμετώπιση μπορεί να μας δώσει από μόνη της τη λύτρωση που τόσα χρόνια αναζητούσαμε αλλού.

Στάδιο 6ο – Άφεση και λύτρωση:

Εσωτερική λύτρωση και ανακούφιση, αυτά είναι τα συναισθήματα που κατακλύζουν το άτομο που πέταξε από πάνω του όλο αυτό το βάρος τόσων χρόνων. Ελευθερία, γαλήνη… σαν να τακτοποιούμε το δωμάτιο μας ,που τόσο καιρό ήταν βρώμικο και τόσο -μα τόσο- ακατάστατο.. Δεν μπορούσαμε να ζήσουμε εκεί μέσα, δε νιώθαμε καλά, όμως τώρα όλα είναι ήρεμα και φωτεινά. Λάμπει από το φως της μέρας και μας δίνει μια ασφάλεια πως μπορούμε να μείνουμε εκεί για πάντα.

Συγχώρεση – Μια ανάγκη αληθινής ζωής

Αυτό το δωμάτιο που κοιτάξαμε να ανοίξουμε και να τακτοποιήσουμε δεν είναι άλλο από το δωμάτιο που εγκλωβίζαμε τον ίδιο μας τον εαυτό. Αυτόν που κλείσαμε εκεί μέσα γιατί αφέθηκε ελεύθερος… και πληγώθηκε. Συγχωρώ σημαίνει ξαναζώ. Δε φυλακίζομαι μέσα στα τραύματα του παρελθόντος. Σημαίνει πατάω στα πόδια μου, εμπιστεύομαι, ξαναρχίζω.. Η συγχώρεση φέρνει την ελευθερία από τον πόνο και η απελευθέρωση φέρνει την αρχή για μια πιο αυθεντική ζωή. Μιας ζωής με πληγές στα γόνατα, όπως όταν μικρός μάθαινες ισορροπία και ενώ έπεφτες ή σε έριχναν, εσύ συνέχιζες. Όμως ξέρεις κάτι; Δεν έμαθες μόνο ισορροπία, έμαθες να ζεις και κοιτώντας τις μικρές σου μελανιές, έμαθες πως μπορείς. Μπορείς να είσαι αυτό που θες και έχεις ονειρευτεί. Μην παγιδεύεσαι στο παρελθόν. Να συγχωρείς, όχι για τους άλλους αλλά για σένα. «Γιατί η πίκρα διαβρώνει την ύπαρξη». Να συγχωρείς γιατί ο πόνος βαραίνει εσένα και σε κρατά φυλακισμένο στο κελί της μοναξιάς σου. Να συγχωρείς, όχι γιατί οι άλλοι αξίζουν πάντα τη συγχώρεσή σου, αλλά γιατί εσύ αξίζεις μια άλλη ζωή… ελεύθερη… αληθινή…

Να συγχωρείς…

Πηγές:

Βλαχοδήμου, Χ. (2018). Ο θυμός και η δύναμη της συγχώρεσης. Ανακτήθηκε από https://www.koutipandoras.gr/article/o-thymos-kai-i-dynami-tis-syghoresis (τελευταία πρόσβαση 10.06.2020)

Βογιατζή, Λ. (2003). Γιατί συγχωρούμε δύσκολα; Ανακτήθηκε από https://www.vita.gr/2003/06/01/psixologia/giati-sygxwroyme-dyskola/ (τελευταία πρόσβαση 10.06.2020)

Γεροντή, Α. (2019). Συγχώρεση, λέξη που λυτρώνει και απελευθερώνει. Ανακτήθηκε από https://www.kethesy.gr/%CF%83%CF%85%CE%B3%CF%87%CF%89%CF%81%CE%B5%CF%83%CE%B7-%CE%BB%CE%B5%CE%BE%CE%B7-%CF%80%CE%BF%CF%85-%CE%BB%CF%85%CF%84%CF%81%CF%89%CE%BD%CE%B5%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B1%CF%80%CE%B5%CE%BB%CE%B5/ (τελευταία πρόσβαση 10.06.2020)

Εναλλακτική Δράση. Τα 6 στάδια της συγχώρεσης. Ανακτήθηκε από https://enallaktikidrasi.com/2013/06/ta-eki-stadia-tis-sygxoresis/ (τελευταία πρόσβαση 10.06.2020)

Zωμένου, Ν. (2013) Συγχώρεση: Ένα νέο κεφάλαιο της ιστορίας σου. Ανακτήθηκε από https://www.psychologynow.gr/arthra-psyxikis-ygeias/proagogi-psyxikis-ygeias/prosopiki-anaptyksi/8691-sygxoresi-ena-neo-kefalaio-tis-istorias-sou.html (τελευταία πρόσβαση 10.06.2020)

Καραγιάννης, Δ. (2017). Πόσο καλό κάνει η δύναμη της συγχώρεσης; Ανακτήθηκε από https://boro.gr/13969/poso-kalo-mou-kanei-i-dunami-tis-sugchoresis/ (τελευταία πρόσβαση 10.06.2020)

 

 


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Ελένη-Δήμητρα Βέρρα

Είμαι απόφοιτος του τμήματος Ψυχολογίας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος- Deree College καθώς επίσης και του Οpen University της Αγγλίας, με υποειδίκευση στον τομέα της Βιολογίας. Ολοκλήρωσα τις σπουδές μου με μεταπτυχιακό τίτλο, στη Συμβουλευτική Ψυχολογία και Ψυχοθεραπεία στο Deree College. Στα πλαίσια της πρακτικής μου άσκησης, εργάστηκα ως Ψυχοθεραπεύτρια σε διάφορους φορείς όπως στο συμβουλευτικό κέντρο του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος και στα Δημοτικά Ιατρεία του Δήμου Αθηναίων, δουλεύοντάς με ευπαθείς ομάδες. Έχω παρακολουθήσει κύκλους σεμιναρίων σχετικά με την Εφαρμοσμένη Ανάλυση Συμπεριφοράς καθώς επίσης και με τη Θεραπεία Ζεύγους και Οικογένειας (EFT). Σήμερα εργάζομαι ιδιωτικά ως ψυχοθεραπεύτρια και συνεργάζομαι με ένα κέντρο που ασχολείται με παιδιά που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;