Λήψη αποφάσεων & εκτίμηση πιθανοτήτων: Ένα συχνό σφάλμα

Λήψη αποφάσεων & εκτίμηση πιθανοτήτων: Ένα συχνό σφάλμα

Παρ’ όλες τις νοητικές μας ικανότητες, έχουμε σίγουρα και κάποιες αδυναμίες. Όταν λαμβάνουμε αποφάσεις, οι άνθρωποι είμαστε αρκετά ικανοί στην εκτίμηση της συχνότητας όμως οι πιθανότητες δεν είναι το δυνατό μας σημείο. Ας δούμε το παρακάτω παράδειγμα. Μπορείτε να σημειώσετε και τη δική σας απάντηση προτού προχωρήσετε παρακάτω.

H Λίντα είναι 31 ετών, ανύπαντρη, ειλικρινής και έξυπνη. Στο πανεπιστήμιο σπούδασε φιλοσοφία. Ως φοιτήτρια έδειχνε μεγάλο ενδιαφέρον για τον ρατσισμό και κοινωνική δικαιοσύνη, ενώ έπαιρνε μέρος σε αντιπυρηνικές διαδηλώσεις. Σήμερα ποια είναι η πιο πιθανή κατάσταση;

Α) Η Λίντα είναι τραπεζικός υπάλληλος

Β) Η Λίντα είναι τραπεζικός υπάλληλος κι ενεργό μέλος του φεμινιστικού κινήματος

Ποιο από τα δύο επιλέξατε; Στη μελέτη των Tversky & Kahneman (1983), πάντως, το 89% των συμμετεχόντων επέλεξε το Β. Και έκανε λάθος. Η πιο πιθανή επιλογή είναι η Α. Αν κι εσείς επιλέξατε το Β σενάριο, τότε υποπέσατε σε ένα σύνηθες σφάλμα που παρατηρείται κατά τη λήψη αποφάσεων.

Αν και λεπτομέρειες κάνουν ένα σενάριο πιο αληθοφανές, στην πραγματικότητα μειώνουν τις πιθανότητες αυτό να συμβεί.

Λήψη αποφάσεων & εκτίμηση πιθανοτήτων: Ένα συχνό σφάλμα

Το λογικό σφάλμα της σύζευξης, όπως είναι γνωστό, αναφέρεται σε περιπτώσεις που τα άτομα εκτιμούν ότι δύο γεγονότα έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να συμβούν ταυτόχρονα από το να συμβούν μόνα τους. Στην πραγματικότητα, όμως, συμβαίνει το αντίθετο. Ένας βασικός κανόνας των πιθανοτήτων είναι πως η συνεμφάνιση δύο γεγονότων δεν μπορεί να είναι πιο μεγάλη από την πιθανότητα το κάθε γεγονός να ισχύει μόνο του. Για την ακρίβεια, όσες περισσότερες λεπτομέρειες προστίθενται τόσο μειώνεται η πιθανότητα το σενάριο να ισχύσει. Ας του δούμε και σχηματικά:

Λήψη αποφάσεων & εκτίμηση πιθανοτήτων: Ένα συχνό σφάλμα

Η τομή και των τριών αυτών πιθανοτήτων είναι πολύ μικρότερη από την περιοχή που περιλαμβάνει η κάθε πιθανότητα μόνη της. Αν πρόκειται για 4, 6, 7, κ.ο.κ. πιθανότητες η τομή ολοένα και μικραίνει. Μολονότι λοιπόν οι περισσότερες λεπτομέρειες κάνουν ένα σενάριο πιο ρεαλιστικό, στην πραγματικότητα μειώνουν τις πιθανότητες αυτό να συμβεί. Την επόμενη φορά που θα εκτιμήσουμε την πιθανότητα ενός γεγονότος ή θα φανταστούμε πώς θα είναι μια κατάσταση (ή εμείς οι ίδιοι) στο μέλλον, καλό είναι να το λάβουμε αυτό υπόψιν.

Advertisement

Βιβλιογραφία:

Ευκλείδη, Α. (2011). Ψυχολογία της σκέψης. Αθήνα: Πεδίο.

Schacter, D. L., Gilbert, D. T., & Wenger, D. M. (2012). Ψυχολογία. Αθήνα: Gutenberg.

Tversky, A., & Kahneman, D. (1983). Extensional versus intuitive reasoning: The conjunction fallacy in probability judgment. Psychological Review, 90, 293-315.

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:

Advertisement

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Πτυχιούχος Ψυχολογίας του Α.Π.Θ. με μεγάλη αγάπη για τη λογοτεχνία.

Αφήστε το σχόλιο σας

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG