Κίνητρο: όταν η επιθυμία μετατρέπεται σε δράση

κίνητρο
πηγή εικόνας: unsplash.com

Είναι στιγμές που επιθυμούμε να ασχοληθούμε με κάποια δραστηριότητα ή να δοκιμάσουμε κάτι καινούριο. Πολλές φορές, όμως, μένουμε απλά στην επιθυμία, χωρίς να αναλαμβάνουμε την παραμικρή δράση για να το επιδιώξουμε. Σε αυτή την περίπτωση, ίσως να μην το θέλουμε αρκετά, με αποτέλεσμα να μην έχουμε κάποιο ισχυρό κίνητρο για αυτό. Το κίνητρο είναι που κάνει τη διαφορά, γιατί με αυτό καταλαβαίνουμε ότι θέλουμε κάτι πολύ και το επιδιώκουμε. Είναι η διαδικασία που ξεκινά, καθοδηγεί και συντηρεί προσανατολισμένες στο στόχο συμπεριφορές. Το κίνητρο είναι μία από τις κινητήριες δυνάμεις πίσω από την ανθρώπινη συμπεριφορά. Συγκεκριμένα, τροφοδοτεί τον ανταγωνισμό και πυροδοτεί την κοινωνική άνεση. Για παράδειγμα, κάποιος εργαζόμενος σε μία εταιρία, μέσα από την παρατήρηση των άλλων, μπορεί να αποκτήσει κίνητρο και να ανεβάσει τους ρυθμούς εργασίας του. Έτσι, θα αυξηθεί η παραγωγικότητά του σε παρόμοιο επίπεδο με αυτό των υπολοίπων. Συνήθως, χρησιμοποιούμε τον όρο “κίνητρο” για να περιγράψουμε τους λόγους που κάνουμε κάτι. Όμως, περιλαμβάνει και τους παράγοντες που κατευθύνουν και διατηρούν τις δράσεις που κατευθύνονται από στόχους. Βέβαια, αυτά τα κίνητρα σπάνια είναι άμεσα παρατηρήσιμα. Για αυτό, συχνά πρέπει να συμπεράνουμε τους λόγους που οι άνθρωποι πράττουν το οτιδήποτε, με βάση παρατηρήσιμες συμπεριφορές.

Τύποι κινήτρου:

Υπάρχουν δύο τύποι κινήτρου. Το εγγενές κίνητρο είναι αυτό που προέρχεται μέσα από το άτομο, όπου επιθυμεί να βελτιωθεί σε μία συγκεκριμένη δραστηριότητα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι όταν κάποιος θέλει να ενισχύσει τις ικανότητές του στο άθλημα που του αρέσει και κάνει τα πάντα για αυτό, απλά και μόνο για τα θετικά στοιχεία που του προσφέρει. Αυτός ο τύπος κινήτρου τείνει να μας ωθεί πιο δυναμικά σε αυτό που κάνουμε και τα επιτεύγματα είναι πιο ικανοποιητικά. Το εξωγενές κίνητρο προέρχεται από εξωτερικούς παράγοντες και περιλαμβάνει ανταμοιβές, όπως χρήματα, κοινωνική αναγνώριση και έπαινο. Εδώ, εντάσσεται η επιθυμία ενός παιδιού να μελετήσει τα μαθήματά του, για να μπορέσει αργότερα να βρεθεί με την παρέα του, όπως του υποσχέθηκαν οι γονείς του.

Κίνητρο και επιθυμία:

Συχνά, αυτές οι δύο έννοιες μπορεί να συγχέονται, χωρίς, όμως, να υποδηλώνεται κάποια εμφανή ομοιότητα μεταξύ τους. Το αντίθετο μάλιστα. Η επιθυμία είναι “ένα ισχυρό συναίσθημα του να θέλουμε να έχουμε κάτι ή να ευχόμαστε κάτι να συμβεί”. Από την άλλη πλευρά, το κίνητρο είναι το να κάνουμε την επιθυμία μας να συμβεί. Είναι η δράση που αναλαμβάνουμε για να επιτύχουμε τους στόχους μας. Χρειαζόμαστε μία επιθυμία για να έχουμε κίνητρο, αλλά όχι κίνητρο για να έχουμε μία επιθυμία. Για παράδειγμα, έστω ότι σε κάποιον αρέσουν πολύ τα γλυκά. Έχει αυτή την επιθυμία να φάει κατά καιρούς, χωρίς να απαιτεί κάτι άλλο. Αν, όμως, ενώ προτιμάει τα γλυκά, παράλληλα επιθυμεί να χάσει κάποια κιλά, τότε αυτό αποτελεί το κίνητρό του για να τα ελαττώσει ακόμα περισσότερο. Με αυτό τον τρόπο, θα κάνει την επιθυμία του πραγματικότητα, δίχως να μένει μόνο στα λόγια, αλλά αναλαμβάνοντας και την απαραίτητη -για αυτόν- δράση. Επομένως, η επιθυμία συνδέεται με το κίνητρο ως ενθαρρυντικός παράγοντας. Για να παρακινηθούμε να κάνουμε κάτι, πρέπει να έχουμε την επιθυμία να επιτύχουμε είτε την ίδια τη δράση, είτε το αποτέλεσμα της δράσης.

Συστατικά κινήτρου:

Η επίτευξη ενός στόχου δεν είναι κάτι απλό (τις περισσότερες φορές). Απαιτεί την ικανότητα να επιμένουμε μέσα από εμπόδια και αντοχή για να συνεχίσουμε παρά τις δυσκολίες. Υπάρχουν τρία κύρια συστατικά του κινήτρου. Η ενεργοποίηση περιλαμβάνει την απόφαση να ξεκινήσει μία συμπεριφορά, όπως η εγγραφή σε κάποιο άθλημα. Η επιμονή είναι η συνεχής προσπάθεια για ένα στόχο, ακόμα και αν υπάρχουν εμπόδια. Ένα παράδειγμα επιμονής, στη συγκεκριμένη περίπτωση, θα ήταν η συνεχής εξάσκηση των τεχνικών αυτού του αθλήματος, με σκοπό τη βελτίωση των ικανοτήτων του αθλούμενου, με ό,τι αυτή η διαδικασία συνεπάγεται. Τέλος, η ένταση μπορεί να φανεί στη συγκέντρωση και το σθένος που επιδιώκει την επίτευξη ενός στόχου. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να μη δίνει το μέγιστο των δυνατότητων του στο εν λόγω άθλημα και να προπονείται με χαλαρό βαθμό. Κάποιος άλλος μπορεί να καταβάλλει μεγάλες προσπάθειες για να γίνει καλύτερος σε αυτό, με το να εξασκείται και στον ελεύθερό του χρόνο, πέραν της προπόνησης στην ομάδα του. Σε αυτή την περίπτωση, ο δεύτερος αθλητής επιδιώκει τους αθλητικούς του στόχους με μεγαλύτερη ένταση.

Ο βαθμός του καθενός από αυτά τα συστατικά κινήτρου μπορεί να επηρεάσει το αν θα επιτύχουμε κάποιο στόχο. Αναλυτικότερα, η ισχυρή ενεργοποίηση σημαίνει ότι είναι πιο πιθανό να ξεκινήσουμε την επιδίωξη ενός στόχου. Η επιμονή και η ένταση θα καθορίσουν το αν συνεχίζουμε να δουλεύουμε προς αυτό το στόχο και πόση προσπάθεια καταβάλλουμε για την επίτευξή του.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

 

Πηγές:

  1. Is Motivation the Same as Desire? Ανακτήθηκε από https://ironyoflife.com/ (τελευταία πρόσβαση 4/04/2021 στις 20:30)
  2. What Is Motivation? Ανακτήθηκε από https://www.verywellmind.com/ (τελευταία πρόσβαση 4/04/2021 στις 20:30)
  3. Motivation. Ανακτήθηκε από https://www.psychologytoday.com/intl (τελευταία πρόσβαση 4/04/2021 στις 20:30)

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Δημήτριος Λάμπρος

Φοιτητής Ψυχολογίας με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ανθρώπινη συμπεριφορά, τον αθλητισμό και τον κινηματογράφο.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;