Freud: Η ανάπτυξη της προσωπικότητας

Ο Freud στην ψυχαναλυτική του θεωρία εκτός από την εξέταση των αιτίων που κάποιος άνθρωπος παρουσιάζει κάποιας μορφής ψυχοπαθολογία, αναφέρθηκε και στον τρόπο που πραγματοποιείται η ομαλή και μη ομαλή ανάπτυξη της προσωπικότητας. Σύμφωνα με τον Freud, τα πρότυπα της συμπεριφοράς μας διαμορφώνονται πολύ νωρίς, στην πρώιμη παιδική ηλικία, και εκδηλώνονται αργότερα στην ενήλικη ζωή. Την ανάπτυξη της προσωπικότητάς μας την καθορίζουν διάφοροι παράγοντες όπως ενστικτώδεις ορμές, ασυνείδητα κίνητρα, επιθετικές και ψυχοσεξουαλικές ενορμήσεις και μηχανισμοί άμυνας του Εγώ.

Σε προηγούμενο άρθρο μιλήσαμε για τα τρία συστήματα του ανθρώπινου ψυχισμού, το ασυνείδητο, το προσυνειδητό και το συνειδητό, και τα τρία επιπλέον στοιχεία του, το εκείνο, το εγώ και το υπερεγώ που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Ο Freud υποστήριξε ότι ο ανθρώπινος ψυχισμός προσπαθεί να κρατήσει σε ισορροπία την ψυχική ενέργεια που παράγουν οι ασυνείδητες ενορμήσεις και ότι τα υψηλά επίπεδα έντασης προκαλούν δυσφορία. Συνεπώς χρειάζεται να ικανοποιηθεί το ένστικτο ώστε η ένταση να διαλυθεί.

Στη θεωρία του ο Freud έκανε λόγo για τα σεξουαλικά ένστικτα (χωρίς εδώ ο όρος «σεξουαλικό» να αναφέρεται απόλυτα στη γενετησία ικανοποίηση) και θεώρησε ότι η ψυχοπαθολογία πρόκειται για «σεξουαλικό τραύμα» που έχει να κάνει με τη μη ικανοποίηση κάποιων σεξουαλικών ενστίκτων της πρώιμης παιδικής ηλικίας.

Όρισε, επίσης, κάποια στάδια της σεξουαλικής ανάπτυξης του ανθρώπου τα οποία πήραν τα ονόματά τους από εκείνο το σημείο του σώματος που εστιάζονται κάθε φορά οι ενορμήσεις. Όταν οι ενορμήσεις του κάθε σταδίου ικανοποιούνται επαρκώς το παιδί περνά στο επόμενο στάδιο ψυχοσεξουαλικής ανάπτυξης με ομαλό τρόπο. Όταν, όμως, οι ενορμήσεις κάποιου σταδίου δεν ικανοποιούνται ή ικανοποιούνται υπερβολικά, τότε το παιδί μπορεί να καθηλωθεί στο συγκεκριμένο στάδιο και να παλινδρομεί σ΄ αυτό κατά την ενήλικη ζωή.

Έτσι έχουμε τα εξής ψυχοσεξουαλικά στάδια:

  • Το στοματικό στάδιο το οποίο διαρκεί από τη γέννηση έως τα 2 έτη. Κατά το στάδιο αυτό το παιδί αντλεί ικανοποίηση από την περιοχή του στόματος η οποία αποτελεί την ερωτογενή ζώνη κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Το πιπίλισμα, ο θηλασμός, η τροφή και άλλοι τρόποι ενασχόλησης με την περιοχή αυτή προσφέρουν στο παιδί την ικανοποίηση που χρειάζεται.
  • Το πρωκτικό στάδιο το οποίο διαρκεί από τους 18 μήνες έως τα 3έτη. Κατά το στάδιο αυτό η περιοχή του πρωκτού αποτελεί την ερωτογενή ζώνη. Η αποβολή και συγκράτηση των περιττωμάτων φέρνουν ικανοποίηση των ενστίκτων και προκαλούν ευχαρίστηση.
  • Το φαλλικό στάδιο το οποίο διαρκεί από τα 3 έως τα 6 έτη. Σ’ αυτό το στάδιο ικανοποίηση προσφέρει η αφή των γεννητικών οργάνων. Το φαλλικό στάδιο, σύμφωνα με την ψυχαναλυτική θεωρία, είναι το στάδιο κατά το οποίο οι πρωτογενείς ενστικτώδεις συγκρούσεις σχετίζονται με το οιδιπόδειο σύμπλεγμα στα αγόρια και το σύμπλεγμα την Ηλέκτρας στα κορίτσια.
  • Το στάδιο λανθάνουσας σεξουαλικότητας που διαρκεί από τα 6 έτη έως την ήβη. Σ’ αυτό το στάδιο τα παιδιά ασχολούνται με την ανάπτυξη δεξιοτήτων, διάφορες δραστηριότητες που ενδιαφέρουν και τους συνομηλίκους τους και οι σεξουαλικές ορμές είναι σε αδράνεια.
  • Το στάδιο της ώριμης σεξουαλικότητας που διαρκεί από την ήβη μέχρι την ενήλικη ζωή. Εδώ επανέρχονται οι σεξουαλικές ορμές οι οποίες ικανοποιούνται μέσω των σεξουαλικών σχέσεων.

Όπως είπαμε και παραπάνω το παιδί πρέπει να ικανοποιήσει τις ενορμήσεις του κάθε σταδίου για να περάσει ομαλά στο επόμενο στάδιο. Αν αυτό δεν συμβεί μπορεί το άτομο αργότερα στη ζωή του να παρουσιάσει προβλήματα. Για παράδειγμα εάν το στοματικό στάδιο δεν ολοκληρωθεί με επιτυχία μπορεί το άτομο ως ενήλικας να τρώει υπερβολικά, να πίνει ή να καπνίζει κλπ. Όσο αναφορά το πρωκτικό στάδιο η καθήλωση σ’ αυτό μπορεί να εκδηλωθεί ως τελειοθηρία, αδιαλλαξία, πείσμα και σπατάλη. Η καθήλωση ή παλινδρόμηση στο φαλλικό στάδιο μπορεί να οδηγήσει τους άνδρες σε υπερβολική ενασχόληση με τα χαρακτηριστικά που προσδίνουν αρρενωπότητα ενώ τις γυναίκες σε συναισθηματική αστάθεια και αχαλίνωτο ερωτισμό.

Βιβλιογραφία:

Heiden, L.A., & Hersen, M. (2011. Επιμέλεια έκδοσης: Καλαντζή-Αζίζι, Α., & Αναγνωστόπουλος, Φ.). Εισαγωγή στην κλινική ψυχολογία. Αθήνα: Πεδίο.

 

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:


SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Γεννήθηκα στα Τρίκαλα. Σπουδάζω ψυχολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Παράλληλα με τις σπουδές μου κάνω εθελοντισμό στον ΣΟΨΥ Θεσσαλονίκης και συμμετέχω σε ραδιοφωνικές εκπομπές στο εθελοντικό ραδιόφωνο Θεσσαλονίκης. Τα συγγραφικά μου ενδιαφέροντα αφορούν κυρίως θέματα ψυχολογίας. Γράφω επίσης γνωμικά,ποιήματα και ό,τι άλλο μου υπαγορεύει η έμπνευσή μου...Εκτός απ' την ψυχολογία κ το γράψιμο, αγαπώ τα ταξίδια,τη φύση και τα καλά βιβλία. Επίσης διαχειρίζομαι σελίδα στο facebook, σχετική με θέματα ψυχολογίας, όπου μπορείτε να διαβάζετε περισσότερα άρθρα μου και όχι μόνο. Για να την επισκεφθείτε πατήστε πάνω στο παρακάτω (στρόγγυλο) εικονίδιο:

Αφήστε το σχόλιο σας

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG