Αγοραφοβία: Ο φόβος του πλήθους

 

Αγοραφοβία Άγχος
Πηγή: https://www.healthifyme.com/blog/11-tips-to-manage-social-anxiety-when-getting-back-to-the-workplace/

Είναι συχνό φαινόμενο η εμφάνιση δυσφορίας και ο φόβος σε κάποιους ανθρώπους μέσα σε ασφυκτικά πλήθη. Εκεί αρχίζει μια προσπάθεια διαφυγής προκειμένου να αποφύγουν το άγχος και την ένταση που τους προκάλεσε ο συνωστισμός. Σε αυτή την περίπτωση το άτομο είναι ήδη πεπεισμένο πως του έχει συμβεί ότι χειρότερο. Αυτός ο φόβος δεν είναι τίποτα περισσότερο από το κύριο χαρακτηριστικό της αγχώδους διαταραχής που ονομάζεται Αγοραφοβία.

Πώς ορίζεται;

Αγοραφοβία συνεπώς είναι ο φόβος του ατόμου να βρεθεί σε καταστάσεις όπου η απόδραση καθίσταται δύσκολη. Το άτομο θεωρεί τη δεδομένη στιγμή πως η βοήθεια που θα χρειαστεί δεν θα είναι διαθέσιμη. Έτσι η διαφυγή δεν θα γίνει έγκαιρα και το άτομο θα έρθει σε δυσμενή κατάσταση. Τα άτομα με συμπτώματα Αγοραφοβίας κατά πάσα πιθανότητα θα αποφύγουν καταστάσεις που θεωρούν ότι θα τους προκαλέσουν στρες. Θα προτιμήσουν να αποφύγουν κλειστούς ή ανοιχτούς χώρους με πολυκοσμία, μέσα μαζικής μεταφοράς και άλλα μέρη με συνωστισμό. Δύσκολα θα αφήσουν το σπίτι για να βγουν έξω και πολλές φορές με τη βοήθεια κάποιου δικού τους ανθρώπου και όχι μόνοι τους.

Η έναρξη αυτής της διαταραχής είναι συνήθως μεταξύ των 20 και 40 ετών και εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες αντί των ανδρών. Η Αγοραφοβία πολλές φορές ξεκινά από ένα ήπιο άγχος για κάποιο γεγονός ή μέρος το οποίο κλιμακώνεται αυξητικά με την πάροδο του χρόνου σε έναν έντονο φόβο. Επιπλέον, αυτοί που αντιμετωπίζουν συμπτώματα Αγοραφοβίας συχνά δεν είναι σε θέση να μετακινηθούν άνετα, διότι φοβούνται ότι κάτι τέτοιο θα προκαλέσει έντονο άγχος ή ακόμα και επεισόδιο πανικού.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Αίτια

Όπως προαναφέρθηκε η Αγοραφοβία ξεκινά συνήθως με ένα έντονο και στρεσογόνο γεγονός. Το άτομο αρχίζει πιθανότατα να αποφεύγει τον έξω κόσμο για να αποφύγει τα δυσάρεστα συναισθήματα που μπορεί να προκληθούν από την κοινωνική επαφή ή το εκάστοτε αιτιώδες ερέθισμα. Με την πάροδο του χρόνου αυτή η αποφευκτική συμπεριφορά αυξάνεται και κατακλύζει την καθημερινότητα.

Από την άλλη πλευρά μπορεί το άτομο να καταβληθεί από επεισόδια κρίσεων πανικού τα οποία είναι άκρως δυσάρεστα για τον ψυχισμό του. Κατά συνέπεια μπορεί να αρχίσει να αποφεύγει οποιοδήποτε ερέθισμα ή μέρος το οποίο θεωρεί ότι μπορεί να του προκαλέσει πανικό. Με αυτό τον τρόπο και πάλι το άτομο καταλήγει στην Αγοραφοβία σε συνδυασμό με τα επεισόδια κρίσεων πανικού.

Συσχετισμός με τα επεισόδια κρίσεων πανικού

Αν και η Αγοραφοβία ως αγχώδης διαταραχή ταξινομείται χωριστά από την διαταραχή κρίσεων πανικού, αυτές οι δυο διαταραχές συσχετίζονται. Αρκετά άτομα με Αγοραφοβία έχουν κρίσεις πανικού. Ωστόσο μπορεί να συμβεί και το αντίθετο. Τα επεισόδια κρίσεων πανικού μπορούν να δημιουργήσουν στο άτομο Αγοραφοβία.

Η αγχώδης διαταραχή των κρίσεων πανικού μπορεί να οδηγήσει στην πεποίθηση ότι βρίσκεται κανείς σε κίνδυνο και πρέπει να προστατευτεί. Έτσι το άτομο δομεί την καθημερινότητά του μακριά από την κοινωνική συναναστροφή.

Η εμφάνιση συμπτωμάτων από την Αγοραφοβία μπορεί επίσης να είναι το έναυσμα για μία περαιτέρω εξέλιξη της αγχώδους διαταραχής των κρίσεων πανικού. Το άτομο φτάνει σε υψηλά επίπεδα άγχους και φόβου και σε συνδυασμό με ένα αιτιώδες ερέθισμα μπορεί να προκληθεί ένα επεισόδιο κρίσης πανικού. Φυσικά, το να έρθει κανείς αντιμέτωπος με μία κρίσης πανικού δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει διαταραχή πανικού. Όλοι μας εν δυνάμει μπορεί να βρεθούμε αντιμέτωποι κάποια στιγμή στη ζωή μας με ένα μεμονωμένο επεισόδιο κρίσης πανικού. Η διαταραχή πανικού εντοπίζεται με τη βοήθεια κάποιου ειδικού ψυχικής υγείας και με βάση το DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition) μετά από ορισμένα συμπτώματα και μία ικανοποιητική χρονική περίοδο εμφάνισής τους.

Συμπτωματολογία

Η Αγοραφοβία παρουσιάζει κάποια κλασικά συμπτώματα. Η βασική δυσκολία του ατόμου βρίσκεται στον φόβο μήπως πάθει κάτι και παραμείνει μόνο και αβοήθητο. Οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν αυτή τη διαταραχή συνήθως φοβούνται να αφήσουν τον προσωπικό τους χώρο και να βγουν στο κοινωνικό περιβάλλον καθώς νιώθουν άβολα. Τα πλήθη και ο συνωστισμός φαντάζουν μεγάλοι εχθροί τους. Μπορεί να παρατηρηθεί ακόμα μία δυσαρέσκεια για κλειστούς χώρους με πολύ κόσμο εκτός των ανοιχτών. Φυσικά, τα μέσα μαζικής μεταφοράς είναι από τους πρώτους χώρους που αποφεύγουν τα αγοραφοβικά άτομα.

Το άτομο αγχώνεται και σταδιακά κατακλύζεται από νοητική σύγχυση. Μετέπειτα αυτή η σύγχυση μπορεί να οδηγήσει σε επεισόδια κρίσεων πανικού, ταχυκαρδίες και πόνο στο στήθος, ζάλη και ημικρανίες, μούδιασμα, δυσκολία στην αναπνοή και τέλος ναυτίες.

Διάγνωση

Όπως επιβεβαιώνεται και στο DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition) τα άτομα που πάσχουν από Αγοραφοβία αντιμετωπίζουν συγκεκριμένο άγχος. Αυτό μπορεί να είναι το άγχος για τα μέσα μαζικής μεταφοράς όπως προαναφέρθηκε, οι ανοιχτοί και κλειστοί χώροι, οι ουρές και τα πλήθη και το να βγουν μόνοι τους εκτός σπιτιού. Για να διαγνωστεί κάποιος από τους ειδικούς ψυχικής υγείας με Αγοραφοβία θα πρέπει να πληροί τουλάχιστον δύο από τα παραπάνω για ορισμένο χρονικό διάστημα. Προφανώς αν και η Αγοραφοβία μοιάζει με τη Διαταραχή Πανικού, έχει τη δική της διάγνωση και ορίζεται ως ξεχωριστή διαταραχή.

Θεραπείες

Αδιαμφισβήτητα η καλύτερη επιλογή στην περίπτωση της διαταραχής της Αγοραφοβίας είναι το άτομο να απευθύνεται σε έναν ειδικό. Αν και μπορεί κανείς να αισθάνεται αβοήθητος, σίγουρα ένας ειδικός γνωρίζει καλά το δρόμο για τη λύση του προβλήματος. Ο ειδικός θα κρίνει αργότερα αν είναι απαραίτητη και η λήψη φαρμακευτικής αγωγής παράλληλα με την ψυχοθεραπευτική διαδικασία. Σίγουρα ο συνδυασμός αυτών των δύο, της φαρμακευτικής αγωγής και της ψυχοθεραπείας, μπορούν να αποφέρουν ανέλπιστα καλά αποτελέσματα.

Συνήθως προτείνεται η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία (CBT), η οποία έχει αποδειχθεί ότι επιφέρει θετικά αποτελέσματα. Το άτομο επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση των σκέψεων και των φόβων που του προκαλούν την Αγοραφοβία. Με αυτόν τον τρόπο αντικαθιστά τις δυσάρεστες σκέψεις με πιο ρεαλιστικές μη φοβικές εικόνες. Αν και η προσπάθεια για θεραπεία είναι μία επίπονη ψυχικά διαδικασία, αξίζει κανείς να δοκιμάσει.

Θεραπεία Έκθεσης

Μία συγκεκριμένη μέθοδος συμπεριφορικής θεραπείας για τη διαταραχή της Αγοραφοβίας είναι η θεραπεία της έκθεσης. Το άτομο μαθαίνει να μην αποφεύγει τα ερεθίσματα που του προκαλούν άγχος. Η προσωρινή ανακούφιση του φόβου μέσω της αποφυγής του δίνει τη θέση της στην σωστή αντιμετώπιση του και το άτομο σταδιακά τον ξεπερνά.

Κλείνοντας…

Η Αγοραφοβία είναι μία διαταραχή που έχει τις ρίζες της στο φόβο για την κοινωνική επαφή και μπορεί να μας αγγίξει όλους. Η βοήθεια είναι το λιγότερο που μπορεί κανείς να προσφέρει στα αγοραφοβικά άτομα τη στιγμή που νιώθουν έρμαια των φόβων τους. Δεν πρέπει να ξεχνάμε βεβαίως τη δύναμη της επιστήμης που συνεχώς αυξάνεται. Συνεπώς, αξίζει η προσπάθεια, ο χρόνος και προπάντων η εμπιστοσύνη μας σε αυτή. Κανείς δεν είναι αντάξιος μιας ζωής κλεισμένης στα στενά πλαίσια της Αγοραφοβίας.


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Νάνσυ Χατζή

Είμαι απόφοιτη του τμήματος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικών και Ψυχολογίας του πανεπιστημίου Ιωαννίνων με ειδίκευση στην Ψυχολογία. Ενδιαφέροντά μου οι συζητήσεις, η αγάπη για υπερανάλυση και τρόπος έκφρασής μου το γράψιμο!

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;