Γιατί νιώθουμε πόνο;

 

πόνο
Η ευεργετικότητα του πόνου

Αν και όλοι οι άνθρωποι απεχθάνονται τον σωματικό πόνο, αυτός είναι ιδιαίτερα προστατευτικός για την επιβίωσή μας. Παρ’ όλη την δυσάρεστη αίσθηση που προκαλεί, ο πόνος είναι το σημάδι ότι κάτι στο σώμα μας δεν πηγαίνει καλά. Μας προειδοποιεί να σταματήσουμε να εμπλεκόμαστε σε μία μάλλον επικίνδυνη δραστηριότητα (το μικρό παιδί απομακρύνει αμέσως το χέρι του από την εστία της φωτιάς) ή να αναζητήσουμε θεραπευτική αγωγή.

Υπάρχει μια σπάνια γενετική διαταραχή, η οποία κάνει τους ανθρώπους αναίσθητους στον πόνο. Οι άνθρωποι που γεννιούνται με αυτή την διαταραχή συνήθως πεθαίνουν νέοι, ακριβώς γιατί λόγω της αναισθησίας τους δεν αποφεύγουν πολλούς τραυματισμούς, που στο τέλος τους οδηγούν στον θάνατο. Συνεπώς, θα λέγαμε πως το ανθρώπινο σώμα πονάει για να προστατευτεί.

Τα είδη του πόνου

Ως προς τα είδη του πόνου, τώρα, γίνεται μια σημαντική διάκριση ανάμεσα σε δύο. Υπάρχει ο φασικός πόνος, αυτός που νιώθουμε ακριβώς ύστερα από έναν τραυματισμό. Ο φασικός πόνος συνήθως είναι άμεσος, έντονος και σύντομος. Επίσης, υπάρχει και ο τονικός τόνος, ο οποίος είναι λιγότερο έντονος, αλλά έχει μεγαλύτερη διάρκεια. Για παράδειγμα, αν χτυπήσουμε στην άκρη του τραπεζιού το πόδι μας το πρώτο πράγμα που θα αισθανθούμε θα είναι ένας έντονος πόνος και καθώς τα λεπτά θα περνούν αυτός θα εξασθενεί, αλλά θα συνεχίσουμε να τον νιώθουμε με πιο μειωμένη ένταση. Να σημειώσουμε εδώ πως διαφορετικές νευρικοί οδοί μεταφέρουν αυτά τα δύο είδη πόνου σε διαφορετικά σημεία του εγκεφάλου. Επομένως, ο διαχωρισμός αυτός δεν αφορά μόνο την υποκειμενική εμπειρία του πόνου, αλλά και την νευρωνική του δραστηριότητα.

Η πύλη ελέγχου του πόνου

Η αίσθηση του πόνου για να μεταφερθεί δεν χρειάζεται μόνο τους υποδοχείς πόνου που βρίσκονται στο δέρμα, αλλά και μια ανοιχτή νευρική πύλη στον νωτιαίο μυελό, ώστε ο πόνος να μπορέσει να μεταφερθεί από τους υποδοχείς του δέρματος προς τον εγκέφαλο. Με τον μεταφορικό όρο νευρική πύλη αναφερόμαστε ουσιαστικά σε ένα σημείο του εγκεφάλου, που ονομάζεται περιυδραγωγός φαιά ουσία. Αυτή η ουσία αναστέλλει κύτταρα, τα οποία κανονικά μεταφέρουν το αίσθημα του πόνου από τους υποδοχείς του δέρματος προς τον εγκέφαλο. Έτσι λοιπόν αν τα κύτταρα της περιυδραγωγούς φαιάς ουσίας ενεργοποιηθούν, η πύλη του πόνου κλείνει, και το αίσθημά του μειώνεται.

Advertisement
Τρόποι μείωσης του πόνου

Αναλγητικά φάρμακα (π.χ. μορφίνη) επενεργούν ακριβώς στους νευρώνες της περιυδραγωγούς φαιάς και μειώνουν τον πόνο. Το ίδιο το σώμα μας παράγει φυσικές αναλγητικές ουσίες, τις ενδορφίνες, οι οποίες λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο. Ο βελονισμός επίσης, τον οποίον ανέπτυξαν οι Κινέζοι, έχει βρεθεί ότι μειώνει τον πόνο προφανώς επειδή οι βελόνες ερεθίζουν νευρικούς ιστούς, οι οποίοι επηρεάζουν την περιυδραγωγό φαιά ουσία. Τέλος, το τρίψιμο στην περιοχή της καρδιάς έχει βρεθεί ότι μειώνει τον πόνο, γιατί μάλλον η πίεση κλείνει την νευρική πύλη του πόνου.

Συμπεράσματα

Συμπεραίνουμε λοιπόν πως όσο κι αν οι άνθρωποι απεχθανόμαστε τον πόνο, αυτός μας είναι απαραίτητος για την επιβίωση. Ο πόνος επηρεάζεται εξωτερικούς (π.χ. φάρμακα) και εσωτερικούς παράγοντες (π.χ. ενδοφρίνες).  Ο ψυχολογικός παράγοντας είναι επίσης σημαντικός στην αίσθηση του πόνου. Στρατιώτες σε μάχες δεν βίωσαν κανένα πόνο κατά την διάρκεια του τραυματισμού τους και επίσης πολλοί άνθρωποι σε κρίσιμες συνθήκες δεν αισθάνθηκαν πόνο. Μοιάζει πως εκείνη την στιγμή η πύλη του πόνου κλείνει, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η απειλή. Επίσης, οι φυσικοί τρόποι διαχείρισης του πόνου (π.χ. βελονισμός) αποδεικνύονται ιδιαίτερα αποτελεσματικοί στο κλείσιμο της πύλης. Επομένως, ο πολιτισμός όσον αφορά στο βίωμα του πόνο πρέπει να συνυπολογιστεί επίσης.

Βιβλιογραφία:

Atkinson, R.L., Atkinson, R.C., Smith, E.E., Bem, D.J., Nolen-Hoeksema, S. (2000). Εισαγωγή στην ψυχολογία του Hilgard. Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση, 2003.

Pinel, J.P.J. (2009). ΒΙΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Αθήνα: Ίων/εκδόσεις έλλην, 2011.

 

 

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:

Advertisement

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Πτυχιούχος Ψυχολογίας του Α.Π.Θ. με μεγάλη αγάπη για τη λογοτεχνία.

Leave a Reply

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG