Ρόαλντ Αμούνδσεν: Ο κατακτητής του Νότιου Πόλου

Πηγή εικόνας: wikipedia.com

Ο Ρόαλντ Αμούνδσεν ήταν Νορβηγός εξερευνητής των πολικών περιοχών. Ηγήθηκε της Ανταρκτικής αποστολής του 1910-1912, η οποία ήταν η πρώτη που έφθασε στον Νότιο Πόλο.

Ο Ρόαλντ Αμούνδσεν γεννήθηκε σε οικογένεια Νορβηγών πλοιοκτητών και καπετάνιων στο Μπόργκε κοντά στο Σάρπσμποργκ. Ήταν ο τέταρτος γιος της οικογένειας. Μεγάλωσε με ανέσεις και τα παιδικά του χρόνια ήταν ξένοιαστα.

Εμπνευσμένος από το εγχείρημα του φίλου του Φρίντγ Νάνσεν να διασχίσει την Γροιλανδία το 1888, αποφάσισε να αφιερώσει τη ζωή του στις εξερευνήσεις.

Ο Αμούνδσεν, όμως, είχε δώσει ιερό όρκο στην μητέρα του πώς θα έμενε μακριά από τη θάλασσα. Έτσι, μετά το σχολείο βρέθηκε να σπουδάζει ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Νορβηγίας .

Όταν ήταν όμως 21 χρόνων η μητέρα του πέθανε και έτσι ήταν πια ελεύθερος να ακολουθήσει την κλίση του.

Ο Αμούνδσεν έλαβε μέρος στην Βελγική Ανταρκτική Αποστολή (1897-1899). Το πλοίο της αποστολής Μπελγκίκα, υπό την ηγεσία του Αντριάν ντε Ζερλάς, έγινε το πρώτο πλοίο που διαχείμασε στην Ανταρκτική. Στο πλήρωμα υπήρχε και ένας Αμερικανός γιατρός, ο Φρέντερικ Κουκ, ο οποίος, πιθανότατα, έσωσε το πλήρωμα από σκορβούτο, γεγονός που αποτέλεσε σημαντικό μάθημα για τις μελλοντικές αποστολές του Αμούνδσεν.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μετά το Βορειοδυτικό Πέρασμα, ο Αμούνδσεν έκανε σχέδια για να πάει στον Βόρειο Πόλο. Όταν, όμως, πληροφορήθηκε, το 1909, πως, αρχικά, ο Φρέντερικ Κουκ και έπειτα ο Ρόμπερτ Πίρι είχαν ήδη επιτύχει το εγχείρημα αυτό, άλλαξε τα σχέδιά του. Χρησιμοποιώντας το πλοίο του Φρίντγιοφ Νάνσεν Fram (‘Εμπρός’) άλλαξε την πλεύση του προς την Ανταρκτική, το 1910.

Ο Αμούνδσεν δεν είπε σε κανέναν για την αλλαγή των σχεδίων του πέρα από τον αδερφό του Λέον και τον Θόρβαλντ Νίλσεν, πλοίαρχο του Fram. Φοβόταν πως, αν ο Νάνσεν μάθαινε για την αλλαγή, θα ανακαλούσε τη χρήση του Fram. Και πιθανόν δεν ήθελε να ξυπνήσει τις διαθέσεις του Ρόμπερτ Φάλκον Σκοτ, ώστε να μην έχει ανταγωνιστή στο εγχείρημά του.

Το νέο μαθεύτηκε δημοσίως μόνο στις 2 Οκτωβρίου.

«Λοιπόν, φτάσαμε, και είμαστε σε θέση να ορθώσουμε τη σημαία μας στον γεωγραφικό Νότιο Πόλο … Ευχαριστούμε τον Θεό», έγραφε ο σπουδαίος νορβηγός εξερευνητής στο ημερολόγιό του την 14η Δεκεμβρίου 1911.

Λίγες μέρες αργότερα, στις αρχές του Ιανουαρίου του 1912, ο μεγάλος του αντίπαλος Ρόμπερτ Φάλκον Σκοτ έγραφε στο δικό του σημειωματάριο: «Οι Νορβηγοί μάς πρόλαβαν και έφτασαν πρώτοι στον Πόλο. Είναι τρομερή η απογοήτευση». Αυτός ήταν ο επίλογος της λυσσαλέας κόντρας των δύο εξερευνητών για την κατάκτηση της Ανταρκτικής, με τον έναν να αποθεώνεται και τον άλλο να θάβεται τελικά κάτω από τους πάγους που πήγε να δαμάσει.

 

Ρόαλντ Αμούνδσεν
Πηγή εικόνας: newsbeast.gr

 

Στις 14 Ιανουαρίου 1911 έφθασαν στην ανατολική άκρη του Ρος Άις Σελφ στην τοποθεσία που είναι γνωστή ως Κόλπος των Φαλαινών.

Ο Αμούνδσεν έθεσε εκεί τη βάση του και την ονόμασε Φραμχέιμ, δηλαδή, «Σπίτι του Φραμ». Η βάση ήταν 96 χλμ εγγύτερα του Πόλου απ’ ό,τι η τοποθεσία όπου διέμενε η αντίπαλη Βρετανική αποστολή του Σκοτ. Ο Σκοτ θα ακολουθούσε την διαδρομή, που είχε ανακαλύψει ο Έρνεστ Σάκλετον, από τον Παγετώνα του Μπέαρντμορ προς το Ανταρκτικό Οροπέδιο. Ο Αμούνδσεν έπρεπε να βρει ένα δικό του καινούριο μονοπάτι ώστε, ακολουθώντας το, να ανέβει τα Υπερ-Ανταρκτικά Όρη για να φτάσει στο Πολικό Οροπέδιο.

Κατά τον Φεβρουάριο, Μάρτιο και αρχές Απριλίου, ο Αμούνδσεν και οι άντρες του έστησαν αποθήκες προμηθειών στις 80°, 81° και 82° Νοτίως, κατά μήκος μιας γραμμής που οδηγούσε στον Πόλο. Αυτό του έδωσε εμπειρία των συνθηκών στο Ρος Άις Σελφ και παρείχε σημαντικές δοκιμές για τον εξοπλισμό τους. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, στο Φραμχέιμ, ασχολήθηκαν με την βελτίωση του εξοπλισμού τους, ιδιαιτέρως των ελκήθρων. Τα έλκηθρα αυτά, του ιδίου είδους και κατασκευαστή με αυτά που χρησιμοποιούσε ο Σκοτ, ζύγιζαν 165 λίβρες. Κατά τον χειμώνα, ο Όλαφ Μπγιάαλαντ κατάφερε να μειώσει το βάρος τους στις 48 λίβρες. Στις 4 Φεβρουαρίου 1911, μέλη της ομάδας του Σκοτ στην Νέα Γη επισκέφτηκαν φιλικά την βάση του Αμούνδσεν στο Φραμχέιμ.

Ο Αμούνδσεν έκανε ένα λάθος ξεκίνημα για τον Πόλο στις 8 Σεπτεμβρίου 1911.

Οι θερμοκρασίες είχαν αυξηθεί, δίνοντας την εντύπωση βελτίωσης των καιρικών συνθηκών. Η Πολική ομάδα αποτελείτο από οκτώ άτομα, τους Όλαφ Μγιάαλαντ, Χέλμερ Χάνσσεν, Σβέρρε Χάσσελ, Όσκαρ Βίστινγκ, Γιόργκεν Στούμπερουντ, Χγιάλμαρ Γιοχάνσεν, Κρίστιαν Πρέστρουντ και Αμούνδσεν. Λίγο μετά την αναχώρησή τους η θερμοκρασία έπεσε κάτω από τους -50 °C (-60 °F). Στις 12 Σεπτεμβρίου αποφάσισαν να φτάσουν στην αποθήκη των 80°, να εναποθέσουν τις προμήθειές τους και να γυρίσουν πίσω στο Φράμχειμ περιμένοντας θερμότερες συνθήκες. Έφτασαν στην Αποθήκη στις 15 Σεπτεμβρίου, απ’ όπου έφυγαν βιαστικά προς το Φράμχεϊμ.

Οι Πρέστρουντ και Χάνσσεν υπέστησαν κρυοπαγήματα στις φτέρνες τους κατά τη διάρκεια της επιστροφής. Μετά την επιστροφή ο Γιοχάνσεν έθεσε ανοιχτά ζήτημα μη καλής λήψης αποφάσεων από τον Αμούνδσεν. Ο Αμούνδσεν έπειτα από όλα αυτά επανοργάνωσε την Πολική ομάδα. Ο Πρέστρουντ, μαζί με τους Στούμπερουντ και Γιοχάνσεν, ανέλαβαν την αποστολή εξερεύνησης της Γης του Εδουάρδου Ζ’. Έτσι ο Γιοχάνσεν χωρίστηκε από την Πολική ομάδα.

Η νέα Πολική ομάδα, με τους Μπγιάαλαντ, Χάνσσεν, Βίστινγκ, Χάσσελ και Αμούνδσεν, ανεχώρησαν στις 19 Οκτωβρίου 1911.

Πήραν μαζί τους τέσσερα έλκηθρα και 52 σκυλιά. Στις 23 Οκτωβρίου, έφτασαν την Αποθήκη στις 80°Ν, και στις 3 Νοεμβρίου την Αποθήκη των 82°. Στις 15 Νοεμβρίου, έφτασαν το γεωγραφικό πλάτος των 85°Ν και έφτασαν στην βάση των Υπερ-Ανταρκτικών Ορέων. Η αναρρίχηση κατά μήκος του Παγετώνα Άξελ Χέιμπεργκ ήταν ευκολότερη απ’ ό,τι περίμεναν. Έφτασαν στην άκρη του Πολικού Οροπεδίου στις 21 Νοεμβρίου.

Εκεί κατασκήνωσαν στην τοποθεσία που ονόμασαν «Χασάπικο», όπου σκότωσαν 24 από τα εναπομείναντα σκυλιά. Μερικά από τα πτώματα ταΐστηκαν στα υπόλοιπα σκυλιά. Οι μεγάλες χιονοπτώσεις και ο άσχημος καιρός βαθμιαία αυξάνονταν καθώς διέσχιζαν την «Αίθουσα χορού του διαβόλου», μια περιοχή με τεράστια ρωγμή. Διέσχισαν τις 87°Ν στις 4 Δεκεμβρίου, και στις 7 Δεκεμβρίου, έφτασαν στο γεωγραφικό πλάτος του απώτερου νότου του Σάκλετον, στις 88°23’Ν, 180χλμ (97 ναυτικά μίλια) από τον Νότιο Πόλο.

Στις 14 Δεκεμβρίου 1911, οι πέντε τους, με 16 σκυλιά, έφτασαν στον Πόλο. Έφτασαν 35 μέρες πριν από την ομάδα του Σκοτ. Ο Αμούνδσεν ονόμασε την βάση του στον Νότιο Πόλο Πόλχειμ, («Σπίτι του Πόλου»).

Άφησαν μια μικρή σκηνή και γράμμα που δήλωνε το κατόρθωμά τους, για την περίπτωση που δεν επέστρεφαν ασφαλείς στο Φραμχέιμ.

Η μεγάλη εμπειρία του Αμούνδσεν, η προσεκτική προετοιμασία και η χρήση των καλύτερων σκύλων έλξης ελκήθρου που ήταν διαθέσιμοι (Γροιλανδικά χάσκυ) απέδωσαν. Επέστρεψαν στο Φραμχέιμ, στις 25 Ιανουαρίου 1912, με ένδεκα σκύλους. Το ταξίδι είχε διαρκέσει 99 ημέρες, η απόσταση που διανύθηκε ήταν περίπου 1.860 μίλια.

Η επιτυχία του Αμούνδσεν δεν κοινοποιήθηκε δημοσίως, μέχρι τις 7 Μαρτίου 1912, όταν κατέφτασε στο Χόμπαρτ στην Αυστραλία.

Ο Αμούνδσεν αφηγήθηκε το ταξίδι του στο βιβλίο Ο Νότιος Πόλος: Μια Αφήγηση της Νορβηγικής Ανταρκτικής Αποστολής στο ‘Fram’, 1910-1912.

Έχοντας επιτύχει σε διάφορες άλλες αποστολές, συμπεριλαμβανομένης της διάσχισης του Αρκτικού με το αερόπλοιο Νόργκε, το τέλος του δεν ήταν αυτό που θα περιμέναμε.

Ο Αμούνδσεν εξαφανίστηκε στις 18 Ιουνίου 1928, ενώ πετούσε σε μια αποστολή διάσωσης προς αναζήτηση των χαμένων μελών του πληρώματος του Ιταλού Ουμπέρτο Νομπίλε, του οποίου το νέο αερόπλοιο Ιτάλια είχε συντριβεί ενώ επέστρεφε από τον Βόρειο Πόλο. Έπειτα, βρέθηκε κοντά στην ακτή του Τρόμσο, μια βάρκα από το Γαλλικό υδροπλάνο Latham 47, στο οποίο επέβαινε, η οποία είχε πρόχειρα φτιαχτεί ως ναυαγοσωστική σχεδία. Πιστεύεται πως το αεροπλάνο συνετρίβη σε ομίχλη στην Θάλασσα Μπάρεντς, και πως ο Αμούνδσεν σκοτώθηκε στην συντριβή, ή πέθανε λίγο μετά. Το σώμα του δεν βρέθηκε ποτέ. Η έρευνα για τον Αμούνδσεν σταμάτησε από την Νορβηγική Κυβέρνηση τον Σεπτέμβριο. Μια πρόσφατη ανακάλυψη (2003) προτείνει πως το αεροπλάνο κατέπεσε βορειοδυτικά του Νησιού Μπέαρ.


Πηγες:

Ο θαρραλέος εξερευνητής του νότιου Πόλου Ρόαλντ Αμούνδσεν . Ανακτήθηκε από newsbeast.gr στις 27/12/2019

Ρόαλντ Αμούνδσεν . Ανακτήθηκε από Wikipedia στις 28/12/2019


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Ελεάννα Κομνηνού

Ονομάζομαι Κομνηνού Ελεάννα και ειμαι φοιτήτρια του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Αγαπώ την ιστορία, την πολιτική και τις τέχνες!

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;