Άλφρεντ Νόμπελ: Ο Σουηδός εφευρέτης πίσω από τα ομώνυμα βραβεία

SHARE

Άλφρεντ Νόμπελ
Πηγή εικόνας: newsbeast.gr

Ο Άλφρεντ Μπέρναρντ Νόμπελ (Alfred Bernhard Nobel) γεννήθηκε στις 21 Οκτωβρίου του 1833, στη Σουηδία. Ήταν χημικός, μηχανικός βιομήχανος και εφευρέτης. Το τέταρτο, κατά σειρά, από τα οκτώ παιδιά του, επίσης, μηχανικού και βιομηχάνου, Εμμανουήλ Νόμπελ, που αποτέλεσε εφευρέτη της υποβρύχιας νάρκης. Στη διάρκεια της ζωής και του έργου του, ανακάλυψε περίπου 350 εναλλακτικές πατέντες. Η πιο γνωστή από όλες ήταν αυτή που οδήγησε στην ανακάλυψη της δυναμίτιδας και του πυροκροτητή. Ως επιχειρηματίας δραστηριοποιήθηκε στην πολεμική βιομηχανία, αφήνοντας το 94% της τεράστιας περιουσίας του στο Ίδρυμα Νόμπελ, το οποίο απονέμει, κάθε χρόνο, από το 1901, τα ομώνυμα βραβεία. 

Η ζωή και τα πρώτα βήματα του Άλφρεντ Νόμπελ

Από μικρή ηλικία, διδάχθηκε τις βασικές αρχές της μηχανικής από τον πατέρα του, που είχε έφεση προς τις εφευρέσεις. Το 1842, εγκατέλειψε τη Στοκχόλμη με τη μητέρα και τα αδέλφια του, προκειμένου να συναντήσει τον πατέρα του στην Αγία Πετρούπολη. Ο Ιμάνουελ Νόμπελ είχε εγκατασταθεί στη ρωσική μεγαλούπολη, από το 1837, και είχε πλουτίσει από την ανακάλυψη του κόντρα-πλακέ, ενώ πειραματιζόταν με την τορπίλη.

Ο νεαρός Άλφρεντ σπουδάζοντας κατ’ οίκον, σε ηλικία μόλις 16 ετών, είχε εξελιχθεί σε ικανότατο χημικό, ενώ μιλούσε με ευχέρεια Αγγλικά, Ρωσικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ιταλικά και βεβαίως Σουηδικά. Το 1850 μετέβη στο Παρίσι για να συμπληρώσει τις σπουδές του στη χημεία. Τον επόμενο χρόνο βρέθηκε στις ΗΠΑ, όπου εργάστηκε στην κατασκευή του σιδερένιου πολεμικού πλοίου «Monitor», υπό τη διεύθυνση του συμπατριώτη του μηχανικού Τζον Έρικσον. Στις ΗΠΑ έλαβε και την πρώτη του πατέντα για τον γκαζομετρητή. Μετά και την επιστροφή του στη Ρωσία, απασχολήθηκε στο εργοστάσιο του πατέρα του, μέχρι την ημέρα της χρεωκοπίας του, το 1859.

Advertisement

Η επιστροφή στη Σουηδία και η απώλεια

Ο Άλφρεντ Νόμπελ, μετά την χρεοκοπία του εργοστασίου, επέστρεψε με την οικογένειά του στη Σουηδία. Και εγκαταστάθηκε στη Στοκχόλμη. Εκεί αποφάσισε να ασχοληθεί με τη βιομηχανική παραγωγή της νιτρογλυκερίνης. Λίγο μετά την έναρξη λειτουργίας του εργοστασίου το 1864 μία έκρηξη στοίχισε τη ζωή στο μικρότερο αδελφό του Εμίλ και σε τέσσερις εργαζόμενους. Το εργοστάσιο καταστράφηκε ολοσχερώς και η σουηδική κυβέρνηση του απαγόρευσε να το ξαναχτίσει.

Ο Άλφρεντ έντονα επηρεασμένος από τον θάνατο του Εμίλ, έβαλε στόχο ζωής να ανακαλύψει ένα ασφαλέστερο τρόπο παρασκευής νιτρογλυκερίνης. Τρία χρόνια αργότερα, ο Άλφρεντ εφηύρε τον δυναμίτη. Ήταν σίγουρος πως με την επινόηση του, οι πόλεμοι θα σταματούσαν.

Μέσα σε μια μαούνα στο λιμάνι της Στοκχόλμης, προσπάθησε να αναπτύξει την ασφαλή αυτή μέθοδο, παραγωγής της νιτρογλυκερίνης. Μια τυχαία ανακάλυψή του, τον οδήγησε στην ανάπτυξη της δυναμίτιδας και του πυροκροτητή. Του μηχανισμού με τον οποίο εκρήγνυται η δυναμίτιδα. Αφού κατοχύρωσε τις δύο εφευρέσεις του με διπλώματα ευρεσιτεχνίας στη Μεγάλη Βρετανία (1867) και τις ΗΠΑ (1868), δημιούργησε μια πιο δυναμική μορφή δυναμίτιδας, τη ζελατινοδυναμίτιδα, ενώ ταυτόχρονα τελειοποίησε και τον πυροκροτητή.

Άλφρεντ Νόμπελ: «Ο Έμπορος του Θανάτου»


Το 1888 πεθαίνει και ένας ακόμη αδερφός του, ο Λούντβιχ. Μια παρισινή εφημερίδα αντί να δημοσιεύσει τη νεκρολογία του Λούντβιχ, δημοσίευσε αυτή του Άλφρεντ, γράφοντας: «Ο Έμπορος του Θανάτου είναι νεκρός. Ο Δρ. Άλφρεντ Νόμπελ, που έγινε πλούσιος επινοώντας τρόπους να σκοτώνει ανθρώπους πιο γρήγορα και μαζικά από κάθε άλλη φορά, απεβίωσε χτες». Δείχνοντας ξεκάθαρα και απροκάλυπτα, την αντίθεση τους στην εφεύρεση του δυναμίτη. Ο Άλφρεντ ονομάστηκε «Έμπορος του Θανάτου». Ένας χαρακτηρισμός που δεν του άρεσε καθόλου. Για αυτό το λόγο, προσπάθησε με κάθε τρόπο να αλλάξει την αρνητική εικόνα που είχε δημιουργηθεί για το πρόσωπό του. Η εικόνα που ο ίδιος είχε για τον εαυτό του, ήταν αυτή του ευαίσθητου και εσωστρεφή ατόμου. που στον ελεύθερο χρόνο του διάβαζε αρκετά και ασχολούνταν ιδιαίτερα με την λογοτεχνία και την ποίηση.

Advertisement

Οι δραστηριότητές του σε παγκόσμια κλίμακα ήταν ιδιαιτέρως ανεπτυγμένες. Κυρίως, με τις εκρηκτικές ύλες καθώς και την ιδιοκτησία πετρελαιοφόρων περιοχών, στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν. Απέφεραν στον Νόμπελ τεράστια κέρδη. Το 1884 εξελέγη μέλος της Βασιλικής Σουηδικής Ακαδημίας Επιστημών. Και το 1893 ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Ουψάλα. Πολυάσχολος αλλά και μοναχικός ως χαρακτήρας, ο Νόμπελ βίωσε δύο φορές την απόρριψη από τις γυναίκες που αγαπούσε. Παραμένοντας ένας δεδηλωμένος εργένης μέχρι και τον θάνατό του. Στις 10 Δεκεμβρίου του 1896 στο Σαν Ρέμο,  απεβίωσε εξαιτίας εγκεφαλικής αιμορραγίας.

Παρόλο που διαπνεόταν από φιλειρηνικά συναισθήματα και ήλπιζε ότι η καταστρεπτική δύναμη των εφευρέσεων του θα μπορούσε να συντελέσει στο να δοθεί ένα τέλος στους πολέμους, έβλεπε με απαισιοδοξία το μέλλον του ανθρωπίνου γένους. Οι διαπιστώσεις του αυτές αλλά και σχόλια του Τύπου που τον χαρακτήριζαν ως «Έμπορο του Θανάτου», τον οδήγησαν να φροντίσει την υστεροφημία του. Μέσω της διαθήκης του, διέθεσε το 94% της τεράστιας περιουσίας του, για να υλοποιηθεί αυτό που θεωρείται σήμερα η μεγαλύτερη τιμητική διάκριση στον κόσμο: Το Βραβείο Νόμπελ.

Οι μύθοι γύρω από το Νόμπελ Μαθηματικών

Στη διαθήκη του, ο Άλφρεντ Νόμπελ, ζήτησε να απονέμονται ετήσια βραβεία σε επιστήμονες και προσωπικότητες που διέπρεψαν και καινοτομούσαν στους κλάδους της Ιατρικής ή Φυσιολογίας, της Χημείας, της Φυσικής, της Λογοτεχνίας και της Ειρήνης. Πολλοί αναρωτήθηκαν γιατί να μην απονεμηθεί και βραβείο για τους εξέχοντες μαθηματικούς. Υπάρχει ένας μύθος που λέει ότι η γυναίκα του Άλφρεντ Νόμπελ είχε ερωτική εξωσυζυγική σχέση με ένα μαθηματικό. Παρόλο που αποτελεί ένα πιπεράτο μυστικό της προσωπικής ζωής του Νόμπελ, δεν είναι αληθινό. Ο Άλφρεντ Νόμπελ δεν παντρεύτηκε ποτέ, αν και έκανε πρόταση γάμου σε μια γυναίκα, η οποία τον απέρριψε. Απλά δεν τον ενδιέφεραν τα μαθηματικά και θεώρησε περιττό ένα βραβείο για μαθηματικούς.

Πολλοί, άλλωστε, μαθηματικοί διέπρεψαν στον χώρο της φυσικής ή της χημείας. Ο Άλφρεντ είχε σχέση με τη γραμματέα του, Μπέρθα Κίνσκι, που τον παράτησε για να παντρευτεί τον προηγούμενο σύντροφό της. Οι δύο πρώην εραστές, παρόλα αυτά, έμειναν καλοί φίλοι και φαίνεται, πως, η Μπέρθα, του πρότεινε το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, το οποίο και κέρδισε το 1905. Με την προσφορά του πίστευε ότι θα βγάλει από πάνω του τον χαρακτηρισμό «Έμπορος του Θανάτου». Και μάλλον τα κατάφερε, αφού πια κανείς δε συνδέει τα βραβεία με την καταστροφή.

Advertisement

Μάλιστα, ελάχιστοι γνωρίζουν πια ότι το Νόμπελ είναι όνομα και όχι βραβείο. Στα πέντε βραβεία Νόμπελ, αργότερα, το 1968, προστέθηκε και το βραβείο Νόμπελ Οικονομικών. Όλα τα βραβεία Νόμπελ δίνονται από τη Σουηδική Βασιλική Ακαδημία των Επιστημών, πέρα από το Νόμπελ Ειρήνης. Γι΄ αυτό είναι υπεύθυνη η νορβηγική επιτροπή Νόμπελ και η βράβευση γίνεται στο Όσλο της Νορβηγίας. Ο Νόμπελ κατηγορήθηκε για έλλειψη πατριωτισμού σχετικά με αυτή την απόφαση.

 

Απονομή Βραβείων Νόμπελ στη Στοκχόλμη της Σουηδίας το 2012. Πηγή εικόνας: mixanitouxronou.gr

 

Επίλογος

Μέχρι σήμερα τα βραβεία Νόμπελ, απονέμουν τίτλους στα πιο λαμπρά μυαλά και όλες τις εξέχουσες προσωπικότητες που αφήνουν το στίγμα τους στην ανθρωπότητα. Ο παρεξηγημένος  Άλφρεντ Νόμπελ, ως «Έμπορος του Θανάτου», κατάφερε να μείνει στην ιστορία σαν ένας ευφυής επιστήμονας, ανθρωπιστής και υπέρμαχος του πασιφισμού, με ένα μεγάλο όραμα, ώστε να γίνει ο κόσμος ένα καλύτερο μέρος, που θα διέπεται από ειρήνη, με την πλήρη εξάλειψη των πολέμων και όλων των δεινών που τον ακολουθούν.


Πηγές:

«Άλφρεντ Νόμπελ», Ανακτήθηκε από: https://el.wikipedia.org/wiki (Τελευταία πρόσβαση: 16-3-19)

«Βιογραφίες- Άλφρεντ Νόμπελ- Σαν σήμερα», Ανακτήθηκε από: www.sansimera.gr/biographies (Τελευταία πρόσβαση: 16-3-19)

«Ο ιδρυτής των βραβείων Νόμπελ εφηύρε τον δυναμίτη «για να σταματήσει τους πολέμους». Τον ονόμασαν έμπορο του θανάτου και θέσπισε τα βραβεία για να «καθαρίσει» το όνομά του», Ανακτήθηκε από: www.mixanitouxronou.gr (Τελευταία πρόσβαση: 16-3-19)

 

 

 

 

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Εάν θέλεις να αλλάξεις τον κόσμο, πρέπει πρώτα να αλλάξεις τον τρόπο με τον οποίο τον αντιλαμβάνεσαι.

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG