Πολιτισμικές καταστροφές του Ισλαμικού Κράτους

SHARE

πολιτισμικές καταστροφές
Πηγή εικόνας: www.kathimerini.gr


Καθώς ο Συριακός στρατός προελαύνει μετωπικά έναντι του Τούρκικου στη Βόρεια Συρία, σύμφωνα με όλους τους επίσημους οργανισμούς έχει επανέλθει ο κίνδυνος ενδυνάμωσης της φονταμενταλιστικής οργάνωσης του Ισλαμικού Κράτους (Ι.Κ.). Οι Κούρδοι καταγγέλλουν, πως εμπροσθοφυλακή των Τούρκων αποτελούν εξτρεμιστές οργανώσεων που ασπάζονται τη Τζιχάντ και πως η απόδραση 785 μελών του Ι.Κ. από στρατόπεδο κράτησης αποτέλεσε στρατιωτική επιλογή των Τούρκικων δυνάμεων. Παρότι ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, χαρακτηρίζει ψευδή την παραπάνω είδηση και αρνείται οποιασδήποτε οργανική σχέση με το Ι.Κ., πολλά αποδεικτικά ντοκουμέντα δείχνουν μια σταθερή πορεία ανάκαμψης του Ισλαμικού Κράτους, τα τελευταία 24ωρα.
Η Δύση εκφράζει τους φόβους της για διέλευση “μαχητών του
I.Κ.” στην ευρωπαϊκή επικράτεια και τη διεξαγωγή νέων τρομοκρατικών χτυπημάτων. Μετά την τεράστια τραγωδία στο Παρίσι, όπου το Ισλαμικό Κράτος ανέλαβε την ευθύνη για τα πολλαπλά τρομοκρατικά χτυπήματα που στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον 129 ανθρώπους, για τους Ευρωπαίους η εξτρεμιστική οργάνωση του Ι.Κ. χαράχτηκε στη μνήμη τους σαν ένας αντι – ευρωπαϊκός κίνδυνος που ψάχνει ευκαιρία να σκορπίσει το θάνατο στις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις. Πολλές φορές όμως ο δυτικός κόσμος τείνει να ξεχάσει πως το Ισλαμικό Κράτος έχει αναπτύξει το μεγαλύτερο μέρος της εγκληματικής του δράσης στις περιοχές της Μέσης Ανατολής. Από την ίδρυση του το 1999, ο στρατηγικός στόχος της οργάνωσης – δηλαδή η εκ βίας ίδρυση ισλαμικού χαλιφάτου υπό τον απόλυτο έλεγχο της – έχει οδηγήσει στην καταπίεση, των διαφορετικής καταγωγής και θρησκείας λαών της περιοχής. Στο στόχαστρο του Ι.Κ. βρίσκεται συνέχεια το πολυπολιτισμικό στοιχείο της Μέσης Ανατολής.
Πέρα από τις βιαιότητες, εις βάρος της ανθρώπινης ζωής, που έχει διαπράξει σε Κούρδους, Χριστιανούς, Τσετσένους, Αρμένιους και άλλους μουσουλμανικούς πληθυσμούς, σημαντικό τμήμα της καταστροφικής του δράσης έχει επικεντρωθεί στην διάλυση θρησκευτικών και πολιτισμικών κειμηλίων που δεν ευθυγραμμίζονται απόλυτα με τα θρησκευτικά δόγματα της οργάνωσης. Το Ι.Κ. ασπάζεται μια συγκεκριμένη τάση του Ισλάμ που κηρύττει τον πόλεμο σε κάθε μορφή ανεξιθρησκίας (ακόμα και εντός της μουσουλμανικής κοινότητας) ενώ σε περιοχές που καταλαμβάνει και προσαρτήσει δια της βίας στο “χαλιφάτο”, διάλυση μνημείων και κειμηλίων των γηγενών λαών και θρησκειών. Τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα όπου μέλη του Ι.Κ. κατέστρεψαν ανυπολόγιστης αξίας μνημεία, αποτελούν κάποιες από τις πιο μαύρες σελίδες του ανθρώπινου πολιτισμού.

Advertisement

Αν θέλουμε να μην ξαναζήσουμε παρόμοιες στιγμές, πρέπει να μην αφήσουμε να ξεχαστούν εκείνες όπου το Ι.Κ. “καταδίκασε” ένα μεγάλο κομμάτι της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Οι δύο πιο σημαντικές πτυχές πιθανότατα αποτελούν τα “γεγονότα” στη πόλη Παλμύρα της Συρίας και Mosul του Ιράκ.

Ισλαμικό Κράτος
Πηγή εικόνας: news.artnet.com

Οι καταστροφές της συριακής πόλης “Παλμύρα”

Στις 23 Αυγούστου του 2015 το Ι.Κ. έχει καταλάβει μετά από σφοδρές μάχες με τον Συριακό Στρατό, την – εκ αρχαιότητας – ιστορική πόλη της Παλμύρας και την ευρύτερη περιοχή. Πέρα από τις ομαδικές εκτελέσεις κατοίκων (μεταξύ αυτών και παιδιών) οι δυνάμεις του Ι.Κ. δημοσίευσαν βίντεο όπου καταστρέφουν με τη χρήση εκρηκτικών τον αρχαίο ναό Baalshamin. O ναός αναγνωρίστηκε από το 1980 ως “τοπίο παγκόσμιας κληρονομιάς” από την Unesco. Αρχικά συνδέθηκε με τοπικές – ειδωλολατρικές θρησκείες, ενώ είχε χρησιμοποιηθεί και σαν εκκλησία κατά τον 5ο αιώνα μ.Χ. Οι εικόνες όμως με έναν ιστορικό ναό – ανεγερμένο το 131 μ.Χ. – να καταστρέφεται μέσα στις φλόγες, δεν ήταν αρκετές για τους εμπνευστές της αποτρόπαιης αυτής πράξης. Μερικές μέρες αργότερα, ανατινάχθηκε και ο ναός Baal, ο οποίος ανεγέρθηκε το 32 μ.Χ., και αρχικά αφιερώθηκε στον τοπικό θεό Bel (ανώτατος θεός της πόλης). Πέρα από την κτιριακή καταστροφή των ναών, οι πολιτισμικές συνέπειες των κατεδαφίσεων γίνονται τρομακτικότερες όταν υπολογίσουμε πως στους τοίχους τους ήταν “σκαλισμένη” η ιστορία της περιοχής στην τοπική αλλά και στην Ελληνική διάλεκτο. Αξίζει να σημειωθεί πως η αρχαία πόλη της Παλμύρα, αποτελούσε καιρό κόκκινο πανό για το Ι.Κ. και παρότι η διεθνής κοινότητα γνώριζε τι θα συνέβαινε σε περίπτωση κατάληψης της πόλης, δεν μπόρεσε να την αποτρέψει.

Advertisement

Οι καταστροφές στην Ιρακινή πόλη Mosul

Ισλαμικό Κράτος
Πηγή εικόνας: www.aljazeera.com

Μετά τη Συρία η δεύτερη χώρα που κατεξοχήν δρα επιχειρησιακά το Ισλαμικό Κράτος είναι το Ιράκ. Η πολιτισμική παράδοση του Ιράκ αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς εχθρούς του Ι.Κ., καθώς αποκηρύσσει σθεναρά την προ – ισλαμική περίοδο και μια σειρά μεταρρυθμίσεων που πραγματοποιήθηκαν στη χώρα. Το πιο σημαντικό στιγμιότυπο της καταστρεπτικής του δράσης αποτελεί η επίθεση στον αρχαιολογικό χώρο κοντά στη πόλη Mosul, στο Βόρειο τμήμα της Χώρας το 2014 – 2015. Η Mosul έμεινε γνωστή στην ιστορία για την ανάμεικτη σύνθεση των κατοίκων της. Από το 6000 π.Χ. στέγασε Πέρσες, Χριστιανούς, Άραβες και Τούρκους με τη κάθε πολιτισμική κατηγορία να αφήνει τη χαραγή της στην πλούσια πολιτισμική και θρησκευτική ιστορία της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης του Ιράκ. Πέτρινα αγάλματα, αρχαίοι τάφοι, τζαμιά και πάσης φύσεως ιερά κειμήλια καταστράφηκαν με μανία από μέλη του Ισλαμικού Κράτους, όταν κατέλαβαν τη πόλη. Οι πράξεις τους κινηματογραφήθηκαν σε βίντεο το οποίο και δημοσιεύτηκε από την ίδια την οργάνωση. Το μουσείο της πόλης κατακλύστηκε από οργισμένα μέλη τους Ι.Κ. όπου με σφυριά, ηλεκτρικά μηχανήματα αλλά και με τα ίδια τους τα χέρα κατέστρεψαν ολοκληρωτικά εκατοντάδες αγάλματα 3000 ετών. Πιο συγκεκριμένα, ο αριθμός θρησκευτικών κτηρίων που καταστράφηκε ή λεηλατήθηκε από το I.Κ. στην ευρύτερη περιοχή υπολογίζεται σε τουλάχιστον 28! Πέρα όμως από τις δεκάδες ιστορικές εκκλησίες της πόλης που ανατινάχτηκαν, από τη μανία των φονταμεταλιστών δεν γλύτωσαν ούτε τα τζαμιά και διάφοροι μουσουλμανικοί τόποι λατρείας. Χαρακτηριστικά, διαλύθηκαν ιεροί τάφοι μουσουλμάνων προφητών και δόθηκε εντολή να απομακρυνθεί κάθε διακοσμητικό στοιχείο από τους ισλαμικούς ναούς. Ιμάμης που αρνήθηκε να ακολουθήσει τις προσταγές του Ι.Κ. εκτελέστηκε με συνοπτικές διαδικασίες. Οι καταστροφές δεν σταμάτησαν εκεί καθώς η κεντρική βιβλιοθήκη της Mosul ανατινάχθηκε και παραδόθηκε στις φλόγες. Μόλις τριάντα χλμ από τη Mosul, παρόμοια τύχη είχε και η πόλη Nimrud. Σύμφωνα με επίσημους αναλυτές ο λόγος για τα παραπάνω εγκλήματα σε βάρος του πολιτισμού, πέρα από τον άκρατο θρησκευτικό φανατισμό ήταν και η ανάγκη του Ισλαμικού Κράτους να κερδοσκοπήσει από την πώληση ιστορικών κειμηλίων στη μαύρη αγορά.

Advertisement

Γιατί το Ισλαμικό Κράτος καταστρέφει Μουσουλμανικά Ιερά;

Όπως αναφέρθηκε και στη περίπτωση της πόλη Mosul, το Ισλαμικό Κράτος πολύ συχνά αναλώνεται σε επιθέσεις μουσουλμανικών κειμηλίων υψηλής πολιτισμικής και θρησκευτικής αξίας. Καθώς φανατικοί Σουνίτες, τα μέλη του Ι.Κ. ευθύνονται για πολλές εκτελέσεις άλλων μουσουλμανικών κατηγοριών αλλά και για σοβαρές καταστροφές ιστορικών αντικειμένων της ευρύτερης θρησκείας του Ισλάμ. Μάλιστα σε δηλώσεις το 2015 ο καθηγητής αρχαιολογίας της Βοστόνης Michael Danti δήλωνε πως “η πλειοψηφία των αρχαίων μνημείων που έχουν καταστραφεί από το Ι.Κ. είναι συνδεδεμένα με τα διάφορα παρακλάδια της μουσουλμανικής θρησκείας.” Σύμφωνα με τα επίσημα κείμενα του Ι.Κ. μάλιστα, ξεκαθαρίζεται πως ο πρώτος και μεγαλύτερος εχθρός είναι οι “αλλόθρησκοι” εντός Ισλάμ, οι οποίοι και θεωρούνται προδότες και αιρετικοί. Μετά την αποτίναξη του προδοτικού στοιχείου εντός Ισλάμ – και σε δεύτερη μοίρα ιεράρχησης – το Ισλαμικό Κράτος στοχεύει στην εξάλειψη κάθε συμβόλου ανεξιθρησκίας και πολυπολιτισμικότητας στις περιοχές που θέλει να ελέγξει.

Απολογισμός και ο σημερινός κίνδυνος

Θα χρειαστούν πολλές σελίδες για μια πλήρη καταγραφή των πολιτιστικών καταστροφών που ευθύνεται το Ισλαμικό Κράτος στις χώρες που διαθέτει πυρήνες μελών. Μια πρώτη – ανολοκλήρωτη – προσπάθεια βρίσκει πάνω από 900 μνημεία ιστορικής κληρονομιάς στη Συρία να έχουν καταστραφεί από την έναρξη του πολέμου το 2011, τα περισσότερα εκ των οποίων καταστράφηκαν από το Ι.Κ.. Στο Ιράκ έχει καταστραφεί ένα αξιόλογο ποσοστό πάσης φύσεως αρχαιολογικών κειμηλίων, που σύμφωνα με επίσημους θεσμούς ξεπερνάει το 10% των συνολικών. Αν σε αυτά τα στοιχεία προστεθούν και παλαιότερες καταστροφές από ομάδες τζιχαντιστών, πρόδρομες του Ι.Κ., τότε συνειδητοποιούμε πως το μέγεθος της πολιτιστικής καταστροφής στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής είναι τεράστιο.

Μπροστά στην αναθέρμανση του πολέμου η διεθνής κοινότητα – και ο καθένας μας ατομικά – έχει χρέος να εκμηδενίσει τις πιθανότητες επανεμφάνισης του Ισλαμικού Κράτους ώστε τόσο οι λαοί της Μέσης Ανατολής να ζήσουν ειρηνικά και ελεύθερα, όσο και ο πλούσιος πολιτισμός τους να διατηρηθεί αναλλοίωτος στο χρόνο.


ΠΗΓΕΣ:

Here Are the Ancient Sites ISIS Has Damaged and Destroyed, ανακτήθηκε από www.nationalgeographic.com

ISIS Smashes Priceless, Ancient Statues in Iraq, ανακτήθηκε από www.nationalgeographic.com

Q&A: Why Sunni Extremists Are Destroying Ancient Religious Sites in Mosul, ανακτήθηκε από  www.nationalgeographic.com

Why ISIS Hates Archaeology and Blew Up Ancient Iraqi Palace, ανακτήθηκε από www.nationalgeographic.com

Οι 7 πληγές που άνοιξε το ISIS στον πολιτισμό, ανακτήθηκε από popaganda.gr

Ανυπολόγιστες πολιτιστικές καταστροφές αφήνει πίσω του το ISIS, ανακτήθηκε από www.kathimerini.gr

Destruction of cultural heritage by ISIL, ανακτήθηκε από en.wikipedia.org

Palmyra offensive (May 2015), ανακτήθηκε από en.wikipedia.org

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Γεννήθηκα και σπούδασα στην Αθήνα στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο. Παρόλα αυτά το ενδιαφέρον μου για την ενημέρωση και την επικοινωνία με ώθησε να ασχοληθώ με την αρθρογραφία και γενικότερα τη δημοσιογραφία.

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG