Μέτρο ασφαλείας η καγκελωμένη ελευθερία;

SHARE:

Τι καλύτερο από μια κοινωνία ελεύθερη; Τι καλύτερο από μια κοινωνία που, πέρα από ελεύθερη, οδεύει και στα μονοπάτια της ευημερίας; Αυτή η ευημερία, θα μπορούσε να πει κάποιος, είναι το ύψιστο κοινωνικό ιδεώδες. Το ιδεώδες αυτό όμως θίγεται, και μάλιστα εύκολα. Εχθρός της ευημερίας και της ελευθερίας είναι η βλάβη. Και πρόκειται γι’  αυτό το είδος βλάβης που προκαλείται από την κακή χρήση της ελευθερίας είτε ως δικαιώματος είτε ως αρχής διέπουσας το σύνολο.

Ο  Feinberg ως κλασικός φιλελεύθερος αναζήτησε κάθε τι το οποίο εναντιώνεται στην ελευθερία. Ψάχνοντας, κατέληξε εν τέλει στη βλάβη. Για τον Feinberg, λοιπόν, βλάβη είναι οποιαδήποτε πράξη ή παράλειψη πλήττει τις βασικές προϋποθέσεις για την ευημερία ενός ατόμου. Κι εδώ κρίνεται σημαντική η δική μας προσωπική παρέμβαση σχετικά με την πηγή της εκάστοτε βλάβης. Μήπως προέρχεται από την απεριόριστη ελευθερία; Μήπως η ελευθερία δεν δίδεται ως δικαίωμα στο μέτρο και τον βαθμό που αρμόζει σε μια καθαρά δημοκρατική και στην ευημερία προσκείμενη κοινωνία; Μήπως η βλάβη προέρχεται από την αντίδραση του κράτους σε μια κακή χρήση και λειτουργία του υπερ-αγαθού της ελευθερίας;

Η απάντηση είναι απλή. Η βλάβη δύναται να απορρέει τόσο από διάφορους περιορισμούς της ελευθερίας όσο και από την εκάστοτε παρέμβαση κατά την οποία δεν υπολογίζονται όλα τα αντισταθμίσματα με τον ορθό και…σταθμισμένο τρόπο. Για να κατανοήσουμε καλύτερα όλα τα παραπάνω, θα πρέπει να δώσουμε έμφαση στις πράξεις οι οποίες συνεπάγονται λαθεμένη αξιοποίηση της ελευθερίας ως δικαιώματος και στις τακτικές αντιμετώπισης τυχόν προβλημάτων από την κακή χρήση της ελευθερίας.

Όπως έκρινε και ο Feinburg, η “κακή” ελευθερία -αν και κακή ελευθερία δεν υπάρχει- μπορεί να λάβει διάφορες μορφές. Μπορεί, αρχικά, να αποτελέσει πηγή σοβαρού κινδύνου για κάποιον τρίτο εκθέτοντάς τον ακόμη και σε σωματική βλάβη. Μπορεί να τον προσβάλλει σε σοβαρό βαθμό ή να τον θίγει ηθικά. Μπορεί, ακόμη, να οδηγήσει κάποιον στην απώλεια δικαιωμάτων. Μα πώς είναι δυνατόν ένα δικαίωμα να θίγει άλλα δικαιώματα;

Advertisement

Δεν είναι το δικαίωμα της ελευθερίας καθαυτό που θίγει δικαιώματα άλλων. Είναι τα άτομα που διεκδικούν χωρίς να σέβονται και  χωρίς να δίνουν στο σύνολο ένα ”ηθικό αντάλλαγμα” για ό,τι τους έχει δοθεί. Το ηθικό αυτό αντάλλαγμα δεν θα μπορούσε να είναι παρά μια ήπια στάση απέναντι στους γύρω μας. Σεβόμαστε τους άλλους, για να μας σέβονται. Δεν παρεκτρεπόμαστε παρερμηνεύοντας την έννοια της ελευθερίας και ξεφεύγοντας ακόμη κι  από τα νομικά ή ηθικά πλαίσια της εποχής. 

Επειδή ό,τι είναι ηθικό είναι και δίκαιο, ας μη συμβιβαζόμαστε με την όποια αρχή προσβολής των άλλων. Όλοι έχουμε δικαιώματα να διεκδικήσουμε. Όλοι έχουμε όμως και δικαιώματα που πρέπει να διασφαλίσουμε. Κι αυτά τα δικαιώματα έχουν να κάνουν με την αξιοπρέπειά μας πρωτίστως. Κάθε παρεκτροπή αποτελεί και μια υπεκφυγή εκ του δέοντος. Γι’αυτό, ας λάβουμε σοβαρά υπόψιν ότι η ελευθερία του καθενός περιορίζεται μόνον στον βαθμό που θίγει και προσβάλλει την ελευθερία άλλων. Έτσι πρέπει να πορευόμαστε γενικότερα. Όσο περισσότερο ακολουθούμε αυτόν τον δρόμο, τόσο πιο πιθανό είναι να υπάρξουν λιγότερα περιστατικά ”περίσσειας” ελευθερίας!

Advertisement

 

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Γεννήθηκε στη Λαμία. Σπουδάζει νομικά στην Κομοτηνή. Δηλώνει ότι αγαπά το γράψιμο διά της λογικής εγκεφαλικής οδού.

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG