Οι ψηφιακές δράσεις του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης

μουσείου
Πηγή εικόνας: amth.gr

Η περίοδος της καραντίνας ήταν μία δύσκολη περίοδος για όλους μας. Μας έβλαψε όχι μόνο οικονομικά, αλλά και ψυχολογικά. Στην προσπάθεια μας να προστατευτούμε από την πανδημία περιορίσαμε στο ελάχιστο τις εξόδους μας από το σπίτι. Στερηθήκαμε οικογένεια, φίλους, διασκέδαση και βέβαια οποιαδήποτε φυσική επαφή με τον πολιτισμό.

Η πρωτοβουλία του Αρχαιολογικού Μουσείου

Σε αυτό το πλαίσιο, οι διάφοροι φορείς του πολιτισμού προσπάθησαν να οργανώσουν δράσεις που θα έφερναν το κόσμο σε επαφή μαζί του.  Ανάμεσα σε αυτούς τους φορείς είναι και τα διάφορα μουσεία της χώρας, ιδιαίτερα το Αρχαιολογικό Μουσείο της Θεσσαλονίκης, το οποίο θα απασχολήσει το σημερινό μας άρθρο.  Οργάνωσε έναν αριθμό δράσεων, κάθε μία από τις οποίες «απαιτούσε» την συμμετοχή των επισκεπτών είτε μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου είτε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Στο τέλος κάθε δράσης , διοργάνωναν μία ψηφιακή έκθεση με εκθέματα τα έργα των συμμετεχόντων.

Δράσεις:περίοδος Απριλίου Μαΐου 2020

Η πρώτη δράση του ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2020, ένα μήνα μετά την έναρξη της πρώτης καραντίνας. Είχε τίτλο «Όλα στο χρόνο αλλάζουν και όλα τα ίδια μένουν». Οι εμπνευστές της ανέθεσαν στους ψηφιακούς επισκέπτες μία πολύ απλή αποστολή. Είχαν αναρτήσει στην ιστοσελίδα του μουσείου φωτογραφίες από επιλεγμένα αντικείμενα των συλλογών του. Δουλειά των επισκεπτών θα ήταν να φωτογραφήσουν ένα αντικείμενο μέσα στο σπίτι τους που να μοιάζει με κάποιο από αυτά που είχαν αναρτηθεί. Στη συνέχεια θα έπρεπε να τα στείλουν στο μουσείο και οι υπεύθυνοι θα τα αναρτούσαν στην ιστοσελίδα τους, σε μία μορφή ψηφιακής έκθεσης. Το κοινό του μουσείου, λοιπόν, θα εκμεταλλευόταν τον εγκλεισμό που επέβαλαν οι υγειονομικές συνθήκες⋅  θα εξερευνούσε το σπίτι του και να διαπίστωνε σε ποιο βαθμό τα αρχαία αντικείμενα μοιάζουν με τα σύγχρονα.

Δημιουργικότητα και μάθηση

Ωραίες οι φωτογραφίες, αλλά οι υπάλληλοι του μουσείου σκέφτηκαν κάτι ακόμα πιο δημιουργικό . Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα (Απριλίου-Μαΐου) , οι επισκέπτες μπορούσαν να κατασκευάσουν τις δικές τους πλαγγόνες. Οι πλαγγόνες ήταν οι κούκλες με τις οποίες παίζανε τα παιδιά στην αρχαιότητα. Είχαν αρθρωτά χέρια και πόδια, συνήθως, γυναικεία μορφή και κατασκευάζονταν από πηλό, ξύλο ή γύψο. Η ιστοσελίδα του μουσείου έδινε σαφείς οδηγίες για την κατασκευή μίας τέτοιας κούκλας από χαρτί και το χρωματισμό της με μαρκαδόρους ή ξυλομπογιές. Αυτή τη φορά, οι επισκέπτες θα «έφτιαχναν» μόνοι τους ένα αρχαιολογικό εύρημα βάζοντας την προσωπική τους πινελιά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η τρίτη δράση του μουσείου κατά την διάρκεια των ιδίων μηνών είχε τίτλο «Η ποίηση στο σχήμα των πραγμάτων», ποιητικό ε; Συμφωνώ! Η δράση αποτελούσε αναφορά στην τεχνική των καλλιγραμμάτων, μια τεχνική με μακρά παράδοση. Τα καλλιγράμματα ήταν ζωγραφιές με λόγια, δηλαδή ποιήματα που γράφονταν στο σχήμα του αντικειμένου στο οποίο αναφέρονταν. Η αποστολή των ψηφιακών επισκεπτών αυτή τη φορά, ήταν να κατασκευάσουν μία τέτοια ζωγραφιά∙ να διαλέξουν ένα αντικείμενο και ένα ποίημα-Έλληνα ή ξένου ποιητή ή ακόμα και δικής τους σύνθεσης-και να τα συνδυάσουν: να το ζωγραφίσουν με λέξεις. Έτσι, κάθε επισκέπτες συνδύασε τη δημιουργικότητα του με την τέχνη της ποίησης εκφράζοντας τα συναισθήματα του στα πλαίσια μιας πρωτόγνωρης κατάστασης. Τα αποτελέσματα αυτού του συνδυασμού αποτέλεσαν αντικείμενο έκθεσης κατά την Παγκόσμια ημέρα Μουσείων, στις 18 Μάιου του 2020.

 

Η επόμενη ψηφιακή δράση του μουσείου αφορούσε την κατασκευή πουλιών origami. Τα origami είναι χάρτινες κατασκευές ιαπωνικής επινόησης . Έμπνευση για αυτή τη δράση αποτελούσαν τα γυάλινα μυροδοχεία μίας χρήσης, σε σχήμα πτηνών. Χρονολογούνται στον 1ου αι. μ.Χ. , εκτίθενται στο αρχαιολογικό μουσείο και ,ομολογουμένως, μοιάζουν με origami. Όσοι επισκέπτες επιθυμούσαν να συμμετάσχουν στη δράση, θα έπρεπε να κατασκευάσουν ένα τέτοιο πουλί σύμφωνα με τις οδηγίες της ιστοσελίδας του μουσείου.

Δεκέμβρης 2020

Γύρω στα Χριστούγεννα του 2020, οι υπάλληλοι του μουσείου «επιφόρτισαν» τους ψηφιακούς επισκέπτες του με την αποστολή να κατασκευάσουν  ένα χάρτινο στεφάνι που θα μιμούταν τα «χρυσά στεφάνια των Μακεδόνων».  Τα κλαδιά των στεφανιών αυτών ομοίαζαν στα κλαδιά διαφορετικών δέντρων. Χρησιμοποιούταν τόσο ως χρηστικά αντικείμενα της καθημερινής ζωής, όσο και ως κτερίσματα σε τάφους. Οι υπάλληλοι του μουσείου προέτρεπαν τους ενδιαφερομένους να να χρησιμοποιήσουν τις κατασκευές τους για να στολίσουν το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι.

Την ίδια εποχή, οι υπάλληλοι του μουσείου εμπνεύστηκαν μία ακόμα δράση, λίγο διαφορετική. Ονομάστηκε «Το μουσείο έχει τη (δική σου) ιστορία». Η οδηγία ήταν η εξής: οι ενδιαφερόμενοι έπρεπε να εμπνευστούν από ένα ή παραπάνω από τα επιλεγμένα αντικείμενα της μόνιμης συλλογής του μουσείου και να φτιάξουν μία ιστορία. Θα μπορούσε να είναι πεζός ή ποιητικός λόγος, πάντα επινόησης του εκάστοτε επισκέπτη. Η δημιουργία θα άνηκε πάλι στο κοινό που αφορμώμενο από ένα λιγότερο ή περισσότερο πολυτελές αντικείμενο θα άφηνε τη φαντασία του να οργιάσει.

Ορίστε και οι ιστορίες των επισκεπτών:

https://www.facebook.com/media/set/?vanity=archaeologicalmuseumofthessaloniki&set=a.3064728020295994

Έμπνευση της επόμενης δράσης αποτέλεσε η συλλογή του μουσείου που χρονολογείται στα προϊστορικά χρόνια. Η δράση λεγόταν «Χρωματίζω την αρχαιότητα» και περιελάμβανε –όπως, ίσως μαντέψατε -τον χρωματισμό μίας σελίδας με έτοιμα σχέδια που θα μπορούσε κάποιος να βρει στην ιστοσελίδα του μουσείου και να την εκτυπώσει. Ο χρωματισμός θα μπορούσε να γίνει με φυσικό ή ψηφιακό τρόπο. Για μία ακόμη φορά, λοιπόν, ο ψηφιακός επισκέπτης, μάλλον μικρότερης ηλικίας καλούταν να «δώσει χρώμα στις αρχαιότητες» και να μάθει για αυτές παίζοντας.

Απόκριες 2021

Οι μήνες περάσαν και ήρθαν οι μέρες της Αποκριάς. Η επιδημιολογική κρίση μας εμπόδισε να βγούμε να γιορτάσουμε ντυμένοι καρναβάλια, οπότε το μουσείο ανέλαβε δράση. Ανέθεσε στο κοινό του την κατασκευή μασκών σαν αυτές που φορούσαν στην αρχαιότητα. Οι οδηγίες ήταν για μία ακόμα φορά αναρτημένες στην ιστοσελίδα και συνοδεύονταν από μία πρόσκληση για την αποστολή φωτογραφίας με τη χρήση της αποκριάτικης μάσκας. Οι φωτογραφίες  θα αναρτιούνταν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης του μουσείου.

Η τελευταία ψηφιακή φράση εκείνης της περιόδου ήταν μία πρόσκληση για το πλάσιμο ειδωλίων από ζύμη. Τα ειδώλια θα ομοίαζαν με εκείνα των προϊστορικών χρόνων.  Η πρόσκληση για συμμετοχή  συνοδευόταν όχι μόνο από τις απαραίτητες οδηγίες, αλλά και από μερικές πληροφορίες για αυτά τα ειδώλια της προϊστορικής εποχής. Η μάθηση, λοιπόν, θα επιτυγχανόταν μέσα από το βίωμα για ακόμα μια φορά.

Σεπτέμβριος 2021

Η τελευταία και πιο πρόσφατη δράση αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του μουσείου προ ολίγων ημερών. Ο τίτλος της: «Θαλασσογραφίες». Το περιεχόμενο της: Κολάζ με θέμα το βυθό της θάλασσας. Οι υπάλληλοι του μουσείου καλούν τους διαδικτυακούς επισκέπτες του να εμπνευστούν από μία λίθινη σαρκοφάγο. Περιέχει μία απεικόνιση του Τρίτωνα ή του Θεού Ωκεανού μαζί με μία Νηρηίδα ή τη θεά Θάλασσα και κάποια μυθικά πλάσματα του βυθού.  Η οδηγία , λοιπόν, είναι να μαζέψουν φωτογραφίες που απεικονίζουν τη θάλασσα,να τις ενώσουν και να γράψουν μια ιστορία για το βυθό.

Έως τώρα οι δράσεις του Μουσείου είχαν πολύ μεγάλη συμμετοχή. Συμμετείχαν άνθρωποι όλων των ηλικιών, ξεδιπλώνοντας το ταλέντο τους. Έτσι, το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης κράτησε ζωντανό το ενδιαφέρον των ανθρώπων για τις αρχαιότητες . Παράλληλα τους έκανε να αισθανθούν ότι συμμετέχουν ενεργά στο έργο του.

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν στο άρθρο: 

www.amth.gr/news?field_news_category_tid=30

www.archaiologia.gr/blog/2020/04/21/%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CF%85%CE%BC%CE%B5-%CF%83%CF%80%CE%AF%CF%84%CE%B9-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%80%CE%AC%CE%BC%CE%B5-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%B9%CE%BF%CE%BB%CE%BF/


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Ευαγγελία Παλαιομυλίτη

Με λένε Ευαγγελία. Είμαι αρχαιολόγος, λάτρης των εκδρομών , των καλών βιβλίων και του θεάτρου.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;