Η επαρχία, εκτός των δύο μεγάλων πόλεων, συνεισφέρει καθοριστικά στην ανάδειξη του πολιτισμού στη χώρα μας. Η πόλη της Λάρισας είναι μία από τις πρώτες πόλεις που ανέδειξαν την κουκλοθεατρική τέχνη στην Ελλάδα. Εάν κάποιος θέλει να γνωρίσει την πόλη της Λάρισας αξίζει να επισκεφτεί το Μουσείο Κούκλας. Το μουσείο αποτελεί σημαντική πύλη για την τέχνη του κουκλοθεάτρου και αριθμεί περισσότερες από 300 κούκλες. Το Μουσείο Κούκλας είναι το μοναδικό σε όλη την Ελλάδα και εκθέτει χειροποίητες κούκλες κουκλοθεάτρου.
Η ίδρυση
Όλα ξεκίνησαν το 1984, από τους ιδρυτές και εμπνευστές του κουκλοθεάτρου Λάρισας, του Κώστα Χατζηανδρέου και της συνεργάτιδας του, Σοφίας Φουτζοπούλου. Σπούδασαν και οι δύο στο Πανεπιστήμιο Ηθοποιίας και Κουκλοθεάτρου της Πολωνίας. Δύο άνθρωποι με όραμα, οι οποίοι αν και μας άφησαν πρόωρα, πρόλαβαν να δουν το όνειρο της ζωής τους να γίνεται πραγματικότητα. Συνέβαλαν σημαντικά στην πορεία της τέχνης στην Ελλάδα, με την αφοσίωση και τις δημιουργίες τους, καθώς έδωσαν μια νέα πνοή στο κουκλοθέατρο.
Την ίδια περίοδο ίδρυσαν ένα νέο σχήμα με το όνομα “Τιριτόμπα”, εμπνευσμένοι από ένα βαλκανικό τραγούδι. Το νόημα της λέξης είναι νότες από ένα φανταστικό πεντάγραμμο. Οι δύο τους έδωσαν αμέτρητες παραστάσεις τόσο στην Ελλάδα, όσο και σε ολόκληρο τον κόσμο. Με τα λιγοστά έσοδα που έβγαζαν από τις παραστάσεις, αγόραζαν νέο εξοπλισμό και υλικό για τις επόμενες παραστάσεις. Σε όποιο μέρος στην Ελλάδα ή στον κόσμο πήγαιναν, έβρισκαν και έφερναν πίσω και άλλες χειροποίητες κούκλες, σπάνιες και πρωτότυπες. Αξιοσημείωτη είναι και η συμβολή του δήμου Λαρίσης εκείνα τα χρόνια, καθώς έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το θίασο “Τιριτόμπα”. Το 1989 αποφάσισε να αναλάβει τη λειτουργία του με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί το πρώτο δημοτικό κουκλοθέατρο της πόλης, το οποίο λειτουργεί μέχρι και σήμερα. Ο θίασος ακολουθεί μια πορεία πολλών ετών με βραβεύσεις και διακρίσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό.
Το Μουσείο Κούκλας
Το Μουσείο Κούκλας αλλά και ο χώρος του κουκλοθιάσου “Τιριτόμπα” στεγάζεται στο Μύλο του Παπά. Αυτή τη στιγμή στο Δημοτικό Μουσείο Κούκλας του “Τιριτόμπα” βρίσκονται τουλάχιστον 300 χειροποίητες κούκλες που μόνο τυχαίες δεν είναι. Πολλές από αυτές έχουν βραβευτεί σε διεθνείς διαγωνισμούς, αντιπροσωπεύουν διάφορες ηλικίες, τάσεις, αλλά και γνωστά παραμύθια που έχουν συντροφέψει τα παιδικά χρόνια πολλών. Ακόμη, καθεμία από τις κούκλες που βρίσκονται σήμερα στο μουσείο, έχουν “ζήσει” πάνω στη σκηνή, έχουν παίξει σε παραστάσεις και συνέχεια φτιάχνονται καινούργιες για τις νέες παραστάσεις.
Το Μουσείο Κούκλας είναι ένας χώρος στον οποίο ο καθένας μπορεί να δημιουργήσει και ο ίδιος κούκλες. Στο ίδιο κτίριο ο κουκλοθίασος “Τιριτόμπα” δίνει παραστάσεις για μικρούς και μεγάλους όλο το χρόνο. Ο κουκλοθίασος είναι παγκοσμίως αναγνωρισμένος, μέλος της UNIMA, της Παγκόσμιας Οργάνωσης Κουκλοθεάτρου και της UNESCO.
Η καλλιτεχνική διευθύντρια και κουκλοπαίχτρια Φωτεινή Καλούδη εξηγεί πως η σχέση του κουκλοπαίχτη με την κούκλα είναι κάτι ξεχωριστό. Για να μπορέσει ο κουκλοπαίχτης να δημιουργήσει μια παράσταση πρέπει να θεωρήσει πως η κάθε κούκλα σηματοδοτεί “τη γέννηση ενός νέου πλάσματος και να το λογαριάσει ως τέτοιο”. Η κάθε κούκλα είναι μοναδική, δεν αντιγράφεται, δεν χρησιμοποιείται σε άλλους ρόλους, ενώ τόνισε πως “αυτό το γεγονός αποτελεί ιστορικό κομμάτι μιας πορείας 30 χρόνων για το κουκλοθέατρο Τιριτόμπα”.
Το κουκλοθέατρο είναι πολιτισμός
“Η κούκλα συμβολίζει το παιδί. Η ύλη της σμιλεύεται με την τέχνη. Το ένδυμα της συμβαδίζει με την ιστορία. Η έκφραση της αποκαλύπτεται με τη συνείδηση. Το σκηνικό γύρω της δημιουργείται από την κοινωνία. Οι ήχοι ακούγονται σε όλες τις γλώσσες. Ψυχαγωγεί, παιδαγωγεί και καλλιεργεί την αισθητική έμμεσα, καθώς είναι μια ιδιόμορφη τέχνη που εμπεριέχει όλες τις υπόλοιπες. Το κουκλοθέατρο είναι μια μικρογραφία του πολιτισμού της κάθε πόλης. Στη δική μας πόλη, τη Λάρισα, η τέχνη του κουκλοθεάτρου πρωτοστάτησε, σημείωσε τεράστια πρόοδο, εξελίχθηκε, άνθισε. Κι αυτό είναι πολιτισμός. Είτε ως περίτεχνες κούκλες, είτε ως καλλιεργημένοι θεατές, να στοχεύουμε στην πρόοδο και στην ανάπτυξη”, τονίζει η καλλιτεχνική διευθύντρια και κουκλοπαίχτρια Φωτεινή Καλούδη.
Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για το άρθρο:
Τιριτόμπα: Ένα δημοτικό κουκλοθέατρο με αναλλοίωτη ιστορία χρόνων. Ανακτήθηκε από newpost.gr (Τελευταία πρόσβαση 27/10/2019).
Λάρισα: Ο μαγικός κόσμος της κούκλας. Ανακτήθηκε από ypaithros.gr (Τελευταία πρόσβαση 27/10/2019)
