Μακεδονικοί Τάφοι: οι λόφοι που κρύβουν θησαυρούς

Μακεδονικοί Τάφοι
Πηγή: imerisia-ver.gr

Η ιστορία της Μακεδονίας είναι αρκετά μεγάλη. Στο απόγειό της, κατά τη διακυβέρνηση του Μεγάλου Αλεξάνδρου, έφτασε μέχρι τα βάθη της Ασίας. Μάλιστα, πολλά ήταν και τα ελληνιστικά βασίλεια που δημιουργήθηκαν. Ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της είναι και η καθημερινότητα των αρχαίων Μακεδόνων. Εμείς ωστόσο θα εστιάσουμε κυρίως στους μακεδονικούς τάφους που έχουν βρεθεί μέσα στις τελευταίες δεκαετίες. Όνειρο αρκετών αρχαιολόγων, αλλά και επιθυμία πολλών, είναι φυσικά να βρεθεί ο περίφημος τάφος του Μ. Αλεξάνδρου.

Μακεδονικός Τάφος Ανθεμίων

Ο συγκεκριμένος μακεδονικός τάφος αποτελεί ένα από τα πιο διατηρημένα μνημεία της Αρχαίας Μίεζας και ανασκάφηκε το 1971 από την Έφορο Αρχαιοτήτων Κατερίνα Ρωμιοπούλου. Οι αρχαιολόγοι χρονολογούν την κατασκευή του στο α’ μισό του 3ου αιώνα π.Χ. Είναι ένα υπόγειο ταφικό κτίσμα το οποίο ύστερα από την νεκρική τελετή καλύφθηκε από τύμβο (τεχνητό λόφο). Αυτός ο τύμβος είχε ύψος 2,50 μέτρων και διάμετρο 17 μέτρων. Στο ταφικό μνημείο υπάρχουν δύο θάλαμοι και είχε ναόσχημη πρόσοψη με τέσσερις ημικίονες ιωνικού ρυθμού και με διακόσμηση από πολύχρωμα ιωνικά και δωρικά κυμάτια.

Στο αέτωμα αναπαρίσταται, σε καλή κατάσταση μέχρι σήμερα, ένα ζευγάρι ώριμης ηλικίας καθισμένο σε ανάκλιντρο συμποσίου. Την επίστεψη του αετώματος αποτελούν τρία ανάγλυφα ανθέμια. Στο εσωτερικό του τάφου βρίσκεται μία λίθινη βάση η οποία πιθανώς θα περιείχε το αγγείο ή τη λάρνακα με τα οστά του νεκρού. Κατά την αρχαιότητα είχε συληθεί αρκετές φορές και τα ευρήματα στο εσωτερικό του ήταν ελάχιστα.

Μακεδονικοί Τάφοι
Πηγή: naoussa.gr| Αέτωμα του τάφου

Μακεδονικός Τάφος Φοίνικα

Ο Φοίνικας βρίσκεται στα νοτιοανατολικά της Θεσσαλονίκης και ο συγκεκριμένος αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς και εντυπωσιακούς μακεδονικούς τάφους της περιοχής. Κατασκευασμένος σε δωρικό ρυθμό και εκτιμάται πως οι εργασίες για την ολοκλήρωσή του ολοκληρώθηκαν στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αιώνα π.Χ. Πιθανολογείται πως ήταν προορισμένος να δεχθεί κάποιον επιφανή νεκρό και τη γυναίκα του. Ο άντρας ίσως να ήταν κάποιος ανώτερος στρατιωτικός. Αυτό συμπεραίνεται λόγω της εύρεσης ιχνών ζωγραφικής παράστασης με Μακεδόνες πολεμιστές.

Ο τάφος αποτελείται από ένα θάλαμο και το εσωτερικό του τάφου έκλεινε με μία ξύλινη δίφυλλη πόρτα. Στο εσωτερικό του εντοπίζονται δύο βωμόσχημα βάθρα με ορθογώνιες βάσεις. Αυτά τα βάθρα είχαν υποστεί φθορά από αρχαιοκάπηλους οι οποίοι αφαίρεσαν τα τεφροδόχα σκεύη και διασκόρπισαν τα καμένα οστά των νεκρών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το μνημείο ανακαλύφθηκε την άνοιξη του 1987.

Μακεδονικοί τάφοι
Πηγή: thessmemory.gr| Ο μακεδονικός τάφος του Φοίνικα (4ος αι. π.Χ.)

Μακεδονικοί Τάφοι Δίον

Τα νεκροταφεία του Δίου βρίσκονται στα βόρεια και στα δυτικά της πόλης. Εκτιμάται πως η περίοδος χρήσης τους ξεκινάει από τα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ και τελειώνει στις αρχές του 5ου αιώνα μ.Χ. Τέσσερις τάφοι βρέθηκαν με επιβλητικά χαρακτηριστικά οι οποίοι ήταν στην πλειοψηφία του συλημένοι.

Ο μακεδονικός τάφος ανασκάφηκε το 1929. Είναι διθάλαμος με δωρική πρόσοψη και ιωνικό προθάλαμο. Στον θάλαμο βρέθηκε μαρμάρινη κλίνη διακοσμημένη με γεωμετρικά θέματα, ανθέμια και μία αναπαράσταση ιππομαχίας. Ο μακεδονικός τάφος II βρέθηκε το 1953. Είναι ένα μονόχωρο υπόγειο μέσα στο οποίο είναι τοποθετημένη μια λίθινη κλίνη. Πάνω σε αυτήν βρέθηκαν σε καλή κατάσταση τα οστά νεαρού ατόμου, πιθανώς κοριτσιού.

Ο μακεδονικός τάφος III βρέθηκε κοντά στον πρώτο το 1955. Είναι μονοθάλαμος με μία κτιστή κλίνη και τρία βάθρα, πιθανώς προορισμένα για άλλες ταφές. Το 1980 ανασκάφηκε και ο τέταρτος τάφος. Πιθανολογείται πως αυτός κατασκευάστηκε κοντά στο 200 π.Χ. Εντός αυτού, κατά τη διάρκεια των ανασκαφών, δεν βρέθηκε κάποια κλίνη η οποία σύμφωνα με τους αρχαιολόγους να ήταν κατασκευασμένη από ξύλο.


Τάφος Φιλίππου Β’ στις Αίγες

Ο τάφος του Φιλίππου Β’, πατέρα του Μ. Αλεξάνδρου, χαρακτηρίζεται ως μία από τις κορυφαίες ανακαλύψεις του 20ου αιώνα. Ανακαλύφθηκε στις 8 Νοεμβρίου 1977 από τον αρχαιολόγο Μανώλη Ανδρόνικο. Ο τάφος ήταν ασύλητος και εντός αυτού βρέθηκαν ανεκτίμητης αξίας έργα τέχνης. Για παράδειγμα, δύσκολα θα βρούμε καλύτερο παράδειγμα βασιλικού πλούτου και δύναμης από τον τάφο του Φιλίππου. Τα οστά του βασιλιά βρέθηκαν εντός μίας χρυσής λάρνακας, φτιαγμένη από παχιά ελάσματα χρυσού 24 καρατίων, συνολικού βάρους 8 κιλών. Στο καπάκι της λάρνακας είναι σχεδιασμένο ένα μεγάλο αστέρι δεκαέξι ακτίνων το οποίο είναι ευρέως γνωστό ως ο Ήλιος της Βεργίνας-ο θυρεός των Μακεδόνων Βασιλέων.

Μακεδονικοί Τάφοι
Πηγή: wikipedia.org| Μακέτα του τάφου του Φιλίππου Β’

Τύμβος Καστά

Γνωστός και ως μακεδονικός τάφος της Αμφίπολης, ανακαλύφθηκε στα μέσα του 1950 και μέχρι τη δεκαετία του 70′ είχαν γίνει ανασκαφές στην επιφάνεια του τύμβου. Το μνημείο αυτό ήρθε ξανά στην επιφάνεια το 2014, όταν αναδείχθηκαν στο ευρύτερο κοινό τα ευρήματα των επιστημόνων υπό την επίβλεψη της αρχαιολόγου Κατερίνας Περιστέρη.

Έχουν εκφραστεί διάφορες θεωρίες για το πρόσωπο το οποίο μπορεί να ήταν θαμμένο μέσα σε αυτόν. Άλλοι υποστηρίζουν πως είναι ο τάφος του Μ. Αλεξάνδρου και κάποιοι άλλοι της μητέρας του, Ολυμπιάδας. Σύμφωνα με παρουσίαση των αποτελεσμάτων των ευρημάτων, ανακοινώθηκε πως το μνημείο κατασκευάστηκε κατά παραγγελία του Μεγάλου Αλεξάνδρου για τον Ηφαιστίωνα, με τον κατασκευαστή να είναι ο Δεινοκράτης.

Πάνω στη θύρα της εισόδου βρίσκεται το υπέρθυρο στο οποίο εδράζονται δύο σφίγγες. Στη συνέχεια υπάρχει ο πρώτος θάλαμος μήκους έξι μέτρων όπου βρίσκονται δύο Καρυάτιδες με το ένα χέρι της μίας απλωμένο προς την πλευρά της άλλης. Στον δεύτερο θάλαμο εντοπίζεται ένα ψηφιδωτό διαστάσεων 4,5 x 3 μέτρων που απεικονίζει τον μύθο της αρπαγής της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα. Στον τρίτο θάλαμο οι αρχαιολόγοι βρήκαν τον τάφο και τα σκελετικά κατάλοιπα πέντε ατόμων.

Μακεδονικοί Τάφοι
Πηγή: wikipedia.org| Τρισδιάστατη αναπαράσταση του ταφικού μνημείου

 

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν στο άρθρο αυτό:

Μακεδονικός Τάφος των Ανθεμίων στη Νάουσα. Ανακτήθηκε από http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=874 (τελευταία πρόσβαση 23.4.2021)

Μακεδονικός Τάφος Φοίνικα. Ανακτήθηκε από http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=1427 (τελευταία πρόσβαση 23.4.2021)

Οι μακεδονικοί τάφοι στο πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης. Ανακτήθηκε από http://www.thessmemory.gr/αρχαια-πολη/οι-μακεδονικοί-τάφοι-στo-πολεοδομικό-σ/ (τελευταία πρόσβαση 23.4.2021)

Μακεδονικοί τάφοι στο Δίον. Ανακτήθηκε από http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=985 (τελευταία πρόσβαση 23.4.2021)

Τάφος του Φιλίππου Β’ στις Αίγες. Ανακτήθηκε από http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=1141 (τελευταία πρόσβαση 23.4.2021)

Kasta Tomb. Ανακτήθηκε από https://en.wikipedia.org/wiki/Kasta_Tomb (τελευταία πρόσβαση 23.4.2021)

Renfrew, C. & Bahn, P. (2013). Αρχαιολογία. Θεωρίες, Μεθοδολογία και Πρακτικές εφαρμογές. Αθήνα: Ινστιτούτο του Βιβλίου-Α. Καρδαμίτσα

 

 

 


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;