Η Δικαιοσύνη ως ύψιστο πανανθρώπινο αγαθό

SHARE

δικαιοσύνη

Ουκ ολίγες είναι οι φορές που έχουμε ακούσει τη λέξη <<δικαιοσύνη>>. Ακόμη περισσότερες είναι οι φορές που έχουμε ανάγκη για το αγαθό που περιγράφεται μ’ αυτήν τη λέξη. Και δεν πρόκειται για μια οποιαδήποτε λέξη. Πρόκειται για μια λέξη στην οποία συνοψίζεται όλη η αγαθότητα της κοινωνίας μας. Το ζήτημα είναι το πραγματικό νόημα που κρύβεται πίσω από τη δικαιοσύνη.

Πράγματι, οι περισσότεροι έχουν συνδέσει τη δικαιοσύνη με κάτι θετικό κι αγαθό, σωστό και δέον. Αναντίλεκτα, έτσι είναι! Κι αυτό δεν ισχύει μόνο για το συγκαιρινό γίγνεσθαι που διέπει την κοινωνία μας. Ίσχυε από πολύ παλαιότερα. Ήδη, ο Αριστοτέλης είχε διαχωρίσει τη δικαιοσύνη ως φιλοσοφική θεωρία, αλλά και νομικό όρο, σε τρεις περαιτέρω έννοιες που θα έδιναν πλήρες νόημα στην Ελλήνων Δικαιοσύνη.

Αρχικά, ο φιλόσοφος είχε κάνει λόγο για μια δικαιοσύνη διανεμητική. Αυτό το είδος αφορούσε ξεχωριστά κάθε κοινωνική τάξη και προσδιοριζόταν βάσει της αξίας του κάθε ατόμου ως ανθρώπου και της ηθικής αντιμετώπισης αυτού. Κάτι τέτοιο όμως μόνο σχετικό και διφορούμενο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί. Άλλο είδος δικαιοσύνης στο οποίο είχε αναφερθεί ο Αριστοτέλης ήταν η δικαιοσύνη της αμοιβαιότητας. Σκοπός της ήταν η διασφάλιση της ενότητας της Ισοπολιτείας μέσω της της αλληλοκατανόησης του δικαίου μεταξύ των ατόμων. Αυτό θα επιτυγχανόταν δια της πλήρους συνειδητοποίησης του ρόλου του καθενός απέναντι στο δίκαιο και τους λειτουργούς του. Αλλά και δια της βουλήσεως του καθενός περί του δικαίως πράττειν στα πλαίσια της ανθρώπινης αμοιβαιότητας.

δικαιοσύνη

Το σπουδαιότερο είδος της δικαιοσύνης για τον φιλόσοφο υπήρξε αυτό της διορθωτικής δικαιοσύνης. Πρόκειται για το είδος που βρίσκει γερή βάση στο σήμερα. Αυτό σημαίνει πως η δικαιοσύνη αποσκοπεί στην αποκατάσταση της ισότητας μεταξύ των ίσων, αλλά και της ανισότητας μεταξύ των άνισων. Η αποκατάσταση αυτή έγκειται σε μια διόρθωση σχέσεων και…θέσεων μέσα στα όρια της κοινωνίας μ’ ό, τι αυτό συνεπάγεται. Συντελείται δε με την ηθικότητα των πράξεων του ατόμου και με τον αρμόζοντα σεβασμό της ανθρώπινης αξίας μέσα σε μια φιλελεύθερη και δημοκρατική κοινωνία.

Advertisement

Εύκολα δύναται να διαπιστώσει κανείς πως η δικαιοσύνη ως έννοια έχει διαχρονική σημασία κι αξία. Μέσα στους αιώνες, βέβαια, πολλά έχουν αλλάξει. Το αμοιβαίο στοιχείο που ανέκαθεν χαρακτήριζε τη δικαιοσύνη, και συνακόλουθα την απόδοση του δικαίου, άρχισε να ξεφτίζει. Κι αυτό διότι οι άνθρωποι διασπάστηκαν παροδικά λόγω του συμφέροντος που έθεσαν ως κορωνίδα τους. Η πλειονότητα των ατόμων, άλλωστε, δεν κυνηγάει το προσωπικό συμφέρον; Η πλειονότητα των ατόμων δεν κυνηγάει μια δικαιοσύνη συμφέρουσα αντί για μια δικαιοσύνη προσήκουσα; Πόσοι είναι αυτοί που καθημερινά αδικούνται εξαιτίας του συμφέροντος του ισχυρότερου;

δικαιοσύνη

Ξεφτίζει η δικαιοσύνη, λοιπόν,  πυρπολούμενη πανταχόθεν από φωτιές του αδίκου και του κακού που μας έχουν καταβάλει πλήρως πλέον. Στο μεταξύ, αργοπεθαίνει και το περί δικαίου αίσθημα. Σιγοσβήνει κι αυτό! Αντικαθίσταται από το <<περί συμφέροντος αίσθημα>> θα μπορούσαμε να πούμε. Η θεσμική, λειτουργική κι ανθρώπινη όψη της δικαιοσύνης θα επικρατήσει μόνον όταν στην πράξη εφαρμοστεί το ανθρωπίνως δίκαιο αντί του τυπικώς και νομικώς ορθού. Μόνο τότε η Δικαιοσύνη θα γίνει η Αρχή των αρχών κι η Ιδέα των ιδεών με την ηθικότητα και τη δέουσα ανθρώπινη ενσυναίσθηση κι ευαισθητοποίηση να ακολουθεί.

Advertisement

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Γεννήθηκε στη Λαμία. Σπουδάζει νομικά στην Κομοτηνή. Δηλώνει ότι αγαπά το γράψιμο διά της λογικής εγκεφαλικής οδού.

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG