Κινητά μουσεία: Όταν ο πολιτισμός “βγαίνει στον δρόμο”

MuMo
Πηγή εικόνας: lumieresdelaville.net

Τα κινητά μουσεία ανά τον κόσμο προσφέρουν μοναδικές εμπειρίες στους επισκέπτες οι οποίοι έχουν την ευκαιρία να δουν εντυπωσιακές εκθέσεις και να βιώσουν μοναδικές πολιτιστικές εμπειρίες. Πώς όμως και πότε πρωτοεμφανίστηκαν;

Παρ’ ότι κινητές εκθέσεις μουσείων έκαναν ήδη την εμφάνισή τους από τον 19ο αιώνα. Τα κινητά μουσεία με τη μορφή που τα γνωρίζουμε σήμερα, ξεκίνησαν να κάνουν την εμφάνισή τους κυρίως από τον 20ο αιώνα, με στόχο τον εκδημοκρατισμό της τέχνης και του πολιτισμού. Τα εν λόγω μουσεία λοιπόν επεδίωκαν να φέρουν σε επαφή πολίτες σε απομακρυσμένα σημεία με την τέχνη, την ιστορία και τον πολιτισμό. Η εμφάνισή τους σχετίζεται άμεσα με τις αλλαγές που συντελέστηκαν στον τομέα της μουσειολογίας και φυσικά με τις τεχνολογικές αλλαγές οι οποίες διευκόλυναν σε μεγάλο βαθμό τη μετακίνηση των εκθέσεων. Ταυτόχρονα, η εξάπλωση των κινητών μουσείων συνέπεσε με το τέλος του δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, περίοδος κατά την οποία άρχισε να κυριαρχεί η αντίληψη ότι οι πολιτιστικές αξίες θα πρέπει να εκδημοκρατιστούν, να γίνουν προσβάσιμες σε όλα τα κοινωνικά στρώματα και να φτάσουν σε όλα τα γεωγραφικά μήκη και πλάτη.

Αρχικά τα μουσεία χρησιμοποιούσαν κινητά μέσα, όπως ρυμουλκούμενα οχήματα, αποκλειστικά για τη μεταφορά των εκθεμάτων, τα οποία στη συνέχεια εκθέτονταν σε κατάλληλα διαμορφωμένους χώρους. Στην πορεία όμως άρχισαν να ενσωματώνονται μέσα σε αυτά εκθέσεις, γεγονός που συνετέλεσε στην εμφάνιση του όρου “κινητά μουσεία”.  Το πρώτο μουσείο τέτοιου είδους, πρωτοεμφανίστηκε στην πόλη Κλίβελαντ των ΗΠΑ το 1947. Κατ’ ουσίαν αποτελούσε ένα μουσείο επάνω σε τροχούς όπου το εσωτερικό του ήταν κατάλληλα διαμορφωμένο ώστε να προσομοιάζει με την αίθουσα ενός μουσείο. Επρόκειτο για το Traveling Trailside Museum of the Cleveland Museum of Natural History.

κινητά μουσεία
Πηγή εικόνας: jcom.sissa.it

Στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα η ιδέα των κινητών μουσείων είχε ήδη διαδοθεί παγκοσμίως και είχε αρχίσει να υιοθετείται από διάφορες χώρες. Ταυτόχρονα, εξαιτίας των εκτεταμένων καταστροφών που είχαν υποστεί πολλές Ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και πολλά σχολεία κατά τη διάρκεια του δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η UNESCO μετά το τέλος του πολέμου ξεκίνησε μέσω διάφορων projects να δίνει έμφαση στην αξιοποίηση των κινητών μουσείων στην εκπαιδευτική διαδικασία. Δεδομένου λοιπόν ότι πολλά σχολικά εργαστήρια είχαν καταστραφεί, η UNESCO θέλησε να διατηρήσει την επαφή των μαθητών με την επιστήμη και την τεχνολογία. Έτσι, μέσω κινητών μουσείων και εκθέσεων οι μαθητές αλλά και το ευρύτερο κοινό είχε την ευκαιρία να κατανοήσει τις πρακτικές εφαρμογές της επιστήμης στη σύγχρονη ζωή.

κινητά μουσεία
Πηγή εικόνας: lumieresdelaville.net

Ένα σύγχρονο παράδειγμα κινητού μουσείου αποτελεί το μουσείο ΜuMo, το οποίο ταξιδεύοντας δίνει την δυνατότητα σε μαθητές και ενηλίκους ανά τον κόσμο, να έρθουν σε επαφή με τη σύγχρονη τέχνη. Το μουσείο αυτό είναι ενσωματωμένο σε ένα ημιρυμουλκούμενο κοντέινερ, γεγονός που το καθιστά ικανό να προσεγγίσει απομονωμένες περιοχές που βρίσκονται μακρυά από μεγάλα αστικά κέντρα, όπου το κοινό μπορεί να ευαισθητοποιηθεί γύρω από την τέχνη και τον πολιτισμό και να βιώσει μοναδικά συναισθήματα. Οι δράσεις αυτές του μουσείου MuMo έχουν συγχρόνως μεγάλη παιδαγωγική αξία. Από την αρχή της λειτουργίας του, το μουσείο έχει ταξιδέψει στην Ευρώπη και την Αφρική και έχει υποδεχθεί περισσότερα από 80.000 παιδιά, τα οποία παρακολουθώντας πολιτιστικές δράσεις αναπτύσσουν την φαντασία τους, έρχονται σε επαφή με έργα της σύγχρονης τέχνης, ενώ παράλληλα κοινωνικοποιούνται αλληλεπιδρώντας με συνομηλίκους τους. Με τον τρόπο αυτό γεφυρώνεται επιτυχώς το πολιτιστικό χάσμα που βιώνουν πολίτες σε γεωγραφικά απομακρυσμένες περιοχές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

 

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν σε αυτό το άρθρο:

MuMo: Ένα κινητό μουσείο ταξιδεύει στον κόσμο. Ανακτήθηκε από www.ertnews.gr/eidiseis/politismos/mumo-ena-kinito-moyseio-taxideyei-ston-kosmo/

Avec ce musée mobile, la culture va à la rencontre des passants. Ανακτήθηκε από https://lumieresdelaville.net/mumo-musee-mobile/

Mobile science museums and centres and their history in the public communication of science. Ανακτήθηκε από https://jcom.sissa.it/archive/16/03/JCOM_1603_2017_A04

 


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Ελισάβετ Πόρναλη

Είμαι φιλόλογος με αγάπη για την εκπαίδευση, τον πολιτισμό, την αρθρογραφία και τα ταξίδια.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;