Η μάχη της Καλλίπολης έκρινε μέρος της ελληνικής ιστορίας ή δε συνέβη μόνο αυτό;

Η μάχη της Καλλίπολης θεωρείται μία από τις πιο σημαντικές μάχες στην ιστορία του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Το αποτέλεσμα της ίσως άλλαζε τη ροή της ιστορίας γενικότερα αλλά και όσο αναφορά τη ζωή των Ποντίων και των Αρμενίων. Στη συγκεκριμένη μάχη, οι σύμμαχοι, όπου πραγματοποίησαν απόβαση στις 25 Απριλίου 1915, βρέθηκαν αντιμέτωποι με την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Η μάχη της Καλλίπολης

Η μάχη της Καλλίπολης: Λόγοι και αρχή

Η χερσόνησος της Καλλίπολης, θεωρούνταν από τις σημαντικότερες στρατηγικής σημασίας περιοχές και βρισκόταν στο στενό των Δαρδανελλίων, το οποίο ένωνε την Ευρώπη με τη Ρωσία. Οι σύμμαχοι είχαν στόχο να κατακτήσουν τη συγκεκριμένη περιοχή για να φθάσουν ως την Κωνσταντινούπολη. Το αποτέλεσμα της θα είχε άμεσο αντίκτυπο, καθώς θα διακόπτονταν η γενοκτονία των Αρμενίων και οι διωγμοί του ελληνικού πληθυσμού αλλά επίσης θα είχε αποφευχθεί και η γενοκτονία των Ποντίων.

Η ιδέα της στρατιωτικής αυτής επιχείρησης  ανήκε στον Ουίνστον Τσόρτσιλ, που την περίοδο εκείνη είχε τη θέση του υπουργού Ναυτικών και στη συνέχεια αποτέλεσε πρωθυπουργός της Βρετανίας, όντας μια από τα σημαντικότερες και ενδιαφέρουσες προσωπικότητες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Το σχέδιο είχε ως εξής: Οι σύμμαχοι θα καταλάμβαναν την ευρωπαϊκή ακτή της Καλλίπολης και θα ανάγκαζαν τους Τούρκους να παραδοθούν. Η επίτευξη της επιχείρησης θα έβγαζε εκτός έναν αρκετά δυνατό σύμμαχο της Γερμανίας. Το σχέδιο εφαρμόστηκε στις 15 Ιανουαρίου 1915 και μέρος πήραν 410.000 Βρετανοί, Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί και 79.000 Γάλλοι.

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, πρωθυπουργός της Ελλάδας, τάχθηκε υπέρ της Αντάντ μια έξυπνη επιλογή θα έλεγε κανείς αν αναλογιστεί τα οφέλη που θα είχε η Ελλάδα σε μια πιθανή νίκη των Συμμάχων, σε μια περίοδο όπου η κόντρα με τον Βασιλιά είχε φτάσει στο έσχατο σημείο. Σε συνομιλίες με τους ομόλογους του, αποφάσισε να παραχωρήσει τη Λήμνο ως στρατιωτική βάση των Συμμάχων και παράλληλα πρότεινε να ενισχύσει το συμμαχικό στρατό με Έλληνες στρατιώτες, γεγονός που δεν πραγματοποιήθηκε λόγω της κόντρας με των Βασιλιά Κωνσταντίνο, ο οποίος επιθυμούσε η Ελλάδα να τεθεί με το πλευρό των δυνάμεων του Άξονα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η μάχη της Καλλίπολης το αποτέλεσμα της οποίας έκρινε τη ροή της ιστορίας

Αποτυχία και σφαγή

Ο Τσόρτσιλ πίστευε πως το ναυτικό του υπερτερούσε αυτό των Τούρκων και ξεκίνησε τον βομβαρδισμό στην Καλλίπολη στις 16 Φεβρουαρίου. Οι βομβαρδισμοί συνεχίστηκαν για ένα μήνα αλλά δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα. Αντίθετα, οι Σύμμαχοι είχαν σημαντικές απώλειες καθώς βυθίστηκαν τρία θωρηκτά. Οι συμμαχικές δυνάμεις καθώς έβλεπαν πως από τη θάλασσα δεν μπορούσαν να έχουν ένα θετικό αποτέλεσμα, ή τουλάχιστον θα αργούσαν πολύ να έχουν, αποφάσισαν να πραγματοποιήσουν απόβαση ένοπλων δυνάμεων στην χερσόνησο. 

Η απόβαση όπως προαναφέρθηκε πραγματοποιήθηκε στις 25 Απριλίου 1915. Τα Συμμαχικά στρατεύματα παρατάχθηκαν σε πέντε διαφορετικά στρατηγικά σημεία στη χερσόνησο. Οι Τούρκοι όμως ήταν άριστα προετοιμασμένοι και περίμεναν τους αντιπάλους τους πίσω από ισχυρά οχυρά. Η μάχη ξεκίνησε και σε ένα μήνα οι Σύμμαχοι μετρούσαν ήδη χιλιάδες απώλειες. Η Καλλίπολη αποτέλεσε το νεκροταφείο χιλιάδων στρατιωτών και από τις δύο πλευρές. Η μάχη μαινόταν σκληρή και τον Αύγουστο οι Σύμμαχοι δέχθηκαν ενισχύσεις. Τα πράγματα φαίνεται πως άλλαζαν προς την πλευρά των Συμμάχων καθώς ορισμένες επιχειρήσεις είχαν στεφθεί με επιτυχία. Τη ροή της μάχης ήρθε να αλλάξει ένας γνώριμος στην ιστορία Τούρκος, ο Μουσταφά Κεμάλ, αργότερα Κεμάλ Ατατούρκ. 

Ο Κεμάλ είχε τη θέση του συνταγματάρχη και οργάνωσε την άμυνα του με τέτοιο τρόπο, ώστε ανάγκασε τις δυνάμεις της Αντάντ σε υποχώρηση. Η άμυνα των Τούρκων ήταν τόσο καλά οργανωμένη, που οι Σύμμαχοι δεν είχαν τη δυνατότητα να προχωρήσουν πέρα από τις ακτές. Ήταν ήδη αρκετούς μήνες στην χερσόνησο και η ζέστη, η πείνα και οι αρρώστιες δεν βοηθούσαν καθόλου την κατάσταση με αποτέλεσμα οι νεκροί να ξεπερνούν τις 200.000.

Η μάχη της Καλλίπολης το αποτέλεσμα της οποίας έκρινε τη ροή της ιστορίας

Το αποτέλεσμα

Οι Τούρκοι είχαν υποτιμηθεί και οι Σύμμαχοι είχαν βρεθεί σε αδιέξοδο. Η άμυνα τους ήταν άρτια οργανωμένη με την βοήθεια επιπλέον γερμανικών πυροβόλων και στρατευμάτων που είχαν εγκατασταθεί στη χερσόνησο. Οι Βρετανική κυβέρνηση δεχόταν έντονες πιέσεις να σταματήσει η εκστρατεία. Το 1916, πάρθηκε η απόφαση από τους Συμμάχους να εγκαταλείψουν την χερσόνησο, βάζοντας τέλος σε μια αιματηρή επιχείρηση με χιλιάδες θύματα που είχε ως αποτέλεσμα μια τεράστια νίκη για την Τουρκία και μία από τις μεγαλύτερες ήττες στην ιστορία της Βρετανίας. 

Σε περίπτωση που το αποτέλεσμα της επιχείρησης ήταν διαφορετικό, πολύ πιθανόν να υπήρχε και πιο γρήγορο τέλος ο “Μεγάλος Πόλεμος”, καθώς θα είχε καταληφθεί μια αρκετά μεγάλης στρατηγικής σημασίας  περιοχή και θα είχε αποκοπεί ένας σημαντικός σύμμαχος της Γερμανίας. 

Πηγές:

  • Μηχανή του Χρόνου: “Η Μάχη της Καλλίπολης που θα απέτρεπε τη γενοκτονία των Ποντίων και των Αρμενίων, αν δεν κατέληγε σε νίκη των Οθωμανών και οδυνηρή θυσία χιλιάδων Αυστραλών”
  • Έθνος: “Αγγλογαλλική πανωλεθρία στη Χερσόνησο της Καλλίπολης”

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Χρήστος Καρακατσάνης

Απόφοιτος τμήματος Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης και προπτυχιακός φοιτητής στο μεταπτυχιακό τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής. Μ' αρέσει να ταξιδεύω στην ιστορία με όλους τους διαθέσιμους τρόπους(βιβλία, ντοκιμαντέρ, ταινίες ακόμα και να γράφω για αυτή) ενώ τα games και τα βιβλία επίσης γεμίζουν το χρόνο μου!

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;