Η άγνωστη γενοκτονία της Ουκρανίας: Η οικονομική πολιτική του Στάλιν και το σύμφωνο Ρίμπεντροπ-Μολότοφ

Για μια δεκαετία τουλάχιστον, η Ουκρανία υπέφερε από ένα τεράστιο λοιμό που είχε επισκιάσει τη χώρα. Ποιοι ήταν οι παράγοντες όμως που οδήγησαν σε αυτή την καταστροφή και στους αμέτρητους θανάτους. Η άγνωστη γενοκτονία της Ουκρανίας αναλύεται στο παρακάτω κείμενο.

Η άγνωστη γενοκτονία της Ουκρανίας

Το σύμφωνο μη επίθεσης και η πολιτική του Στάλιν

Το 1939, Γερμανία και Σοβιετική Ένωση συζητούσαν την πιθανότητα ύπαρξης μιας οικονομικής συμφωνίας, στην οποία η Σοβιετική Ένωση θα παρείχε πρώτες ύλες για τη πολεμική παραγωγή της Γερμανίας και αντίστοιχα η Γερμανία θα παρείχε στρατιωτικό εξοπλισμό στη Σοβιετική Ένωση. Τον Μάιο, ο Στάλιν τοποθετεί στη θέση του υπουργού εξωτερικού Μάξιμ Λιτβίνοφ τον Βιατσεσλάβ Μολότωφ.

Στις 19 Αυγούστου, οι δύο χώρες τελικά υπογράφουν αυτή τη Γερμανο-Σοβιετική οικονομική συμφωνία, που έπαιξε το ρόλο της σε μια από τις πιο σύγχρονες εθνικές καταστροφές της Ουκρανίας. Ο Μεγάλος Λιμός, όπως ονομάστηκε, οδήγησε στο θάνατο περίπου 10.000.000 Ουκρανούς, ενώ αρκετές χιλιάδες εκτελέστηκαν για κανιβαλισμό. Οι περισσότεροι ιστορικοί και αναλυτές, θεωρούν πως ο λιμός αυτός ήταν συνέπεια της οικονομικής πολιτικής του Στάλιν, με το πρόγραμμα κολεκτιβοποίησης που ακολούθησε, αλλά σημαντικό ρόλο έπαιξε και το γεγονός πως, αντί να σταλθούν τρόφιμα σε μία από τις “αδελφικές χώρες”, τα έκλεβαν ουσιαστικά από αυτούς και τα έστελναν στον ιδεολογικά μισητό εχθρό και μετέπειτα πολιορκητή. 

Η άγνωστη γενοκτονία της Ουκρανίας

Οι ολέθριες μεταρρυθμίσεις 

Τη δεκαετία του 1932/33, η Σοβιετική Ένωση αποφάσισε να πραγματοποιήσει μεταρρυθμίσεις στον αγροτικό τομέα. Για τον λόγο αυτό, η συγκεκριμένη διετία ονομάστηκε “Αγροτική Μεταρρύθμιση” και τα αποτελέσματα ήταν ολέθρια για την Ουκρανία. Οι κινήσεις του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης, ήταν κάθετες και δεν μπορούσε να τις παραβλέψει κανείς. Αρχικά, διέταξαν την κατάσχεση όλων των σιτηρών από τους αγρούς και τις αποθήκες και στη συνέχεια την κατάσχεση των μη σιτηρών προϊόντων και των ζώων. Τα φρικτά νέα όμως δεν σταμάτησαν εκεί. Απαγορεύτηκε η έξοδος του αγροτικού πληθυσμού στις πόλεις για την εύρεση τροφίμων, ενώ για να τηρηθεί η εντολή αυτή κατά γράμμα, τοποθετήθηκαν αστυνομικοί και χωροφύλακες στα χωράφια και πυροβολούσαν εν ψυχρώ όποιον προσπαθούσε να κλέψει κάτι για να φάει αυτός και η οικογένεια του. Οι χωρικοί ήταν αναμενόμενο, μέσα σε ένα περίπου χρόνο να πεθαίνουν από ασιτία. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η τραγική αυτή κατάσταση επιβεβαιώθηκε με μια σύγκριση απογραφών που έγινε για τα έτη 1926 και 1939, που καταδεικνύει πως ο πληθυσμός της Ουκρανίας μειώθηκε κατά 10% την περίοδο εκείνη. Ήταν λοιπόν αναπόφευκτη η εμφάνιση περιπτώσεων κανιβαλισμού. Πάνω από 2.500 Ουκρανοί εκτελέστηκαν την περίοδο εκείνη για κανιβαλισμό. 

Αρκετοί ερευνητές της συγκεκριμένης περιόδου, δηλώνουν πως στόχος τους Στάλιν ήταν να καταστρέψει τον αγροτικό πληθυσμό της Ουκρανίας γιατί θεωρούσε πως από εκεί πήγαζε ο εθνικισμός της χώρας και αντιτασσόταν στο Κόμμα.  Ο ίδιος ο Στάλιν δήλωσε πως: “Το χωριό είναι ο μεγαλύτερος στρατός για το εθνικό κίνημα. Χωρίς το χωριό η κίνηση καθίσταται αδύνατη.” Μια μέθοδος λοιπόν που συνήθιζε να πραγματοποιεί ο Στάλιν στους αντιδραστικούς, η εξαφάνιση τους.

Η άγνωστη γενοκτονία της Ουκρανίας

Εκτέλεση των Ουκρανών διανοούμενων 

Οι σοβιετικοί όμως δεν σταμάτησαν εκεί. Ταυτόχρονα με την λιμοκτονία, επενέβησαν και στρατιωτικά στην Ουκρανία και προχώρησαν σε εκτελέσεις όχι μόνο χωρικών, αλλά και διανοούμενων που επιθυμούσαν μια ανεξάρτητη Ουκρανία. Έτσι, πέρα από την ανθρωπιστική καταστροφή υπήρξε και πολιτιστική, καθώς τη δεκαετία του 30΄, η Ουκρανία έχασε το 80% των διανοούμενων της, τα βιβλία που ήταν γραμμένα στα Ουκρανικά από 80% έπεσε στο 59% και τέλος, στα χωριά τα οποία ερημώθηκαν από τους θανάτους των ντόπιων εγκαταστάθηκε ρώσικος πληθυσμός. 

Πηγές: 

  • Νίκος Γιαννόπουλος,Μηχανή του Χρόνου: “10 εκατομμύρια νεκροί και 2.500 χιλιάδες εκτελέσεις για κανιβαλισμό! Ο λιμός που προκάλεσε ο Στάλιν στην Ουκρανία”
  • Ιστορία του Β’ Παγκοσμίου πολέμου: “Σύμφωνο Μολότωφ-Ρίμπεντροπ” Ανακτήθηκε από ( http://ww2.gr/) 

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Χρήστος Καρακατσάνης

Απόφοιτος τμήματος Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης και προπτυχιακός φοιτητής στο μεταπτυχιακό τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής. Μ' αρέσει να ταξιδεύω στην ιστορία με όλους τους διαθέσιμους τρόπους(βιβλία, ντοκιμαντέρ, ταινίες ακόμα και να γράφω για αυτή) ενώ τα games και τα βιβλία επίσης γεμίζουν το χρόνο μου!

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;