Η αυτοκρατορική πορφύρα της Τύρου

Ο Ιουστινιανός Α΄ ντυμένος τον πορφυρό μανδύα του Αυτοκράτορα| Πηγή εικόνας: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CE%BF%CF%81%CF%86%CF%8D%CF%81%CE%B1_ (%CF%87%CF%81%CF%89%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE)
Ο Ιουστινιανός Α΄ ντυμένος τον πορφυρό μανδύα του Αυτοκράτορα | Πηγή εικόνας: https://el.wikipedia.org/

 Αποτελεί κοινό τόπο ότι η αυτοκρατορική πορφύρα της Τύρου αποκαλείται επίσης βασιλικό μωβ ή αυτοκρατορική βαφή. Είναι γνωστό ότι οι άνθρωποι της αρχαιότητας διατηρούσαν αμέριστη αγάπη για τα χρωματιστά ρούχα. Αρχικά οι άνθρωποι αντιμετώπιζαν τη δυσκολία να διατηρήσουν τα χρώματα στα ρούχα τους. Ειδικότερα οι φυσικές ίνες όπως το βαμβάκι, το λινό και το μαλλί ήταν συνήθως λευκές ή σε φυσικούς τόνους. Έτσι οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν διάφορες φυσικές ουσίες για να προσθέσουν χρώμα στα ρούχα τους. Είναι γνωστό ότι οι πρώτες βαφές που χρησιμοποιούνταν ήταν φυσικές ύλες όπως φυτικά εκχυλίσματα, μεταλλικά άλατα και άλλα φυσικά υλικά. Ωστόσο, αυτές οι βαφές είχαν το μειονέκτημα να ξεθωριάζουν εύκολα από τον ήλιο και το νερό. Συνεπώς καθιστούσαν δύσκολη την προστασία του χρώματος στα ρούχα.

Η αυτοκρατορική πορφύρα της Τύρου και η μακραίωνη ιστορία της

Κατά κοινή ομολογία οι πορφύρες είναι θαλάσσια σαλιγκάρια που παράγουν την πορφύρα, μια χρωστική ουσία. Ειδικότερα χρησιμοποιούνταν για τον χρωματισμό των αυτοκρατορικών ενδυμάτων στην αρχαιότητα. Γι΄ αυτό λοιπόν η αυτοκρατορική πορφύρα της Τύρου ήταν ιδιαίτερα πολύτιμη και συνδεόταν με την εξουσία και τον πλούτο.

 

Ο Ιουστινιανός Α΄ ντυμένος τον πορφυρό μανδύα του Αυτοκράτορα| Πηγή εικόνας: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CE%BF%CF%81%CF%86%CF%8D%CF%81%CE%B1_ (%CF%87%CF%81%CF%89%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE)
Όστρακα Πορφύρας | Πηγή εικόνας: https://panoramio.gr/synthetikes-vafes/

Κατά κοινή ομολογία η αυτοκρατορική πορφύρα της Τύρου εξήχθη από τα θαλάσσια σαλιγκάρια και παρουσίαζε ένα έντονο κόκκινο χρώμα. Πράγματι οι αρχαίοι πίστευαν ότι η πορφύρα ήταν εξαιρετικά πολυτελής και ανάλογη με τον χρυσό και το ασήμι. Λέγεται συχνά ότι οι αυτοκράτορες και οι βασιλιάδες συχνά επέλεγαν την πορφύρα για τα επίσημα ρούχα τους. Ενισχύοντας με αυτό τον τρόπο τον συμβολισμό της ως χρώμα της βασιλείας.

Η αυτοκρατορική πορφύρα της Τύρου μία πολύτιμη χρωστική του αρχαίου κόσμου

Είναι ευρύτατα διαδεδομένη η άποψη ότι η αυτοκρατορική πορφύρα της Τύρου αποτελούσε μια πολύτιμη χρωστική ουσία. Ειδικότερα το πορφυρό, αποτελούσε ένα πολύτιμο χρώμα που παράγονταν από τα εκκρίσεις των θαλάσσιων σαλιγκαριών της οικογένειας Muricidae,. Αναλυτικότερα πήρε το όνομά του από την πόλη της Τύρου στο Λίβανο, όπου ήταν ένας από τους κύριους παραγωγούς. Στην συνέχεια οι αρχαίοι Έλληνες, οι Ρωμαίοι και άλλοι πολιτισμοί εκτίμησαν το συγκεκριμένο χρώμα. Διότι διακρίνονταν για την υψηλή του ποιότητα και την πολυτέλεια που συνδεόταν με αυτό.

Διαβάστε επίσης  Υπερκαταναλωτισμός: Μάστιγα για τον άνθρωπο;
Advertisements
Ad 14
Πορφύρα (Murex trunculus) | Πηγή εικόνας: http://www.polignosi.com/cgibin/hweb?-A=9005&-V=limmata

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η διαδικασία συλλογής και εξαγωγής της πορφυρίνης από τα σαλιγκάρια ήταν μια περίπλοκη διαδικασία. Καθώς απαιτούσε εξειδικευμένες τεχνικές. Πράγματι η συλλογή των σαλιγκαριών μπορούσε να γίνει με διάφορους τρόπους όπως το χέρι. Αναλυτικότερα περπατώντας κατά μήκος βραχωδών ακτών ή με χρήση παγίδων. Αρχικά για την εξαγωγή της πορφυρίνης, οι συλλέκτες έκοβαν το βλεννογόνο αδένα των σαλιγκαριών, χρησιμοποιώντας ένα ειδικό μαχαίρι. Κατά κοινή ομολογία αυτός ο αδένας περιείχε την βλέννα, που ήταν η ουσία που χρησιμοποιούνταν για τον χρωματισμό των υφασμάτων. Εν συνεχεία η βλέννα συγκεντρώνονταν σε γουδιά και στη συνέχεια αλείφονταν. Επιπλέον, τα μικρότερα όστρακα συνθλίβονταν ολόκληρα, συμπεριλαμβανομένου και του κελύφους τους. Διότι αυτή η διαδικασία εξασφάλιζε την πλήρη εκχύλιση των χρωστικών ουσιών που χρησιμοποιούνταν για τον χρωματισμό των υφασμάτων.  Δημιουργώντας την πολύτιμη πορφυρίνη.

Η αυτοκρατορική πορφύρας της Τύρου ως σύμβολο δύναμης και  οικονομικής ευμάρειας

Είναι αλήθεια ότι η διαδικασία παραγωγής της αυτοκρατορικής πορφύρας της Τύρου ήταν πολύ περίπλοκη και χρονοβόρα. Καθώς χρειάζονταν χιλιάδες σαλιγκάρια για την παραγωγή μιας μικρής ποσότητας πορφύρας. Επειδή η διαδικασία ήταν τόσο χρονοβόρα και απαιτούσε μεγάλη ποσότητα υλικού, η πορφύρα ήταν ιδιαίτερα ακριβή. Ενώ συχνά συνδεόταν με την πλούσια και εξουσιαστική τάξη. Επιπλέον, το χαρακτηριστικό της μη αλλοιωμένης λάμψης την έκανε ακόμα πιο πολύτιμο υλικό στα μάτια των αρχαίων κοινωνιών.

Είναι γνωστό ότι ο Νέρωνας και άλλοι αυτοκράτορες θεώρησαν την αυτοκρατορική πορφύρα της Τύρου ως χρώμα της αυτοκρατορίας. Αναλυτικότερα χρησιμοποιώντας τους τύπους “amethystica” (αμέθυστο) και “Τύρια” (κόκκινη). Ενώ η πορφύρα έγινε σημαντικό σύμβολο της αυτοκρατορικής εξουσίας, και ο όρος “αυτοκρατορική πορφύρα” επικράτησε μέχρι τους χρόνους του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου.

Διαβάστε επίσης  Όταν τα στερεότυπα φθείρουν την κοινωνική υπόσταση
Το σκούρο μωβ χρώμα της πορφύρας αποτέλεσε για πολλά χρόνια το σύμβολο της δύναμης, της κυριαρχίας και της ευμάρειας | Πηγή εικόνας: https://www.lifo.gr/now/entertainment/porfyra-i-arhaia-hrostiki-oysia-poy-itan-pio-polytimi-kai-ap-ton-hryso

Κατά τη διάρκεια της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, η αυτοκρατορική πορφύρα της Τύρου είχε συμβολική σημασία, αναγνωρίζοντας την ύψιστη θέση του αυτοκράτορα. Είναι απαραίτητο να τονιστεί ότι ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος φέρεται να φορούσε πορφυρό χιτώνα κατά τη στέψη του. Ωστόσο, μετά την πτώση του Βυζαντίου, η παραγωγή πορφυροβαφής σταμάτησε.

Συμπέρασμα

Αβίαστα, λοιπόν, συνάγεται το συμπέρασμα ότι η αυτοκρατορική πορφύρα της Τύρου ήταν ιδιαίτερα πολύτιμη. Αναντίρρητα λόγω της δυσκολίας παρασκευής και της σπανιότητας των οστράκων από τα οποία παράγεται. Στο πλαίσιο αυτό κατανοούμε ότι η χρήση ενδυμάτων βαμμένων με πορφύρα συνιστούσε ήδη από την αρχαιότητα ένδειξη πλούτου και δύναμης.


Πηγές

  • Πορφύρα: Η αρχαία χρωστική ουσία που ήταν πιο πολύτιμη και απ’ τον χρυσό. Διαθέσιμο στο: https://www.lifo.gr/now/entertainment/porfyra-i-arhaia-hrostiki-oysia-poy-itan-pio-polytimi-kai-ap-ton-hryso
  • Πορφύρα. Διαθέσιμο στο: http://www.polignosi.com/cgibin/hweb?-A=9005&-V=limmata
  • Μουρικίδες. Διαθέσιμο στο : https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AF%CE%B4%CE%B5%CF%82
  • Η πορφύρα της Τύρου: Το μυστήριο με τη χαμένη συνταγή για το αυτοκρατορικό χρώμα. Διαθέσιμο στο: https://www.topontiki.gr/2023/11/27/i-porfira-tis-tirou-to-mistirio-me-ti-chameni-sintagi-gia-to-aftokratoriko-chroma-videos/

Αρθρα απο την ιδια κατηγορια

Όλοι κουβαλάμε "red flags"

Όλοι κουβαλάμε “red flags”

Όλοι κουβαλάμε red flags. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Κι όλοι

Το σεξ ως εργαλείο χειραγώγησης στον κινηματογράφο

Η απεικόνιση του σεξ στον κινηματογράφο δεν αφορά μόνο συναισθήματα,