Ελληνικό Σχολείο: Οδηγούμαστε τελικά στην παρακμή του;

SHARE

Πηγή: everydayhealth.com

Πολλά ακούγονται, κατά καιρούς, για την κατάσταση που επικρατεί στο δημόσιο ελληνικό σχολείο. Οι διαχρονικές παθογένειες της ελληνικής εκπαίδευσης είναι, πλέον, αντιληπτές από τη μεγαλύτερη μερίδα της ελληνικής κοινωνίας, αν όχι από το σύνολο της, με τα διαρκώς μεταβαλλόμενα εκπαιδευτικά συστήματα, την παραπαιδεία και τις ελλείψεις σε επίπεδο υλικών μέσων και ανθρώπινου δυναμικού να απασχολούν ιδιαίτερα τους συνδιαλεγομένους κατά τη διεξαγωγή οποιουδήποτε δημοσίου διαλόγου για την εκπαίδευση. Τα τελευταία χρόνια, η εικόνα οπισθοδρόμησης, παρακμής, εν τέλει και αποσύνθεσης, έχει γίνει εντονότερη, ως αποτέλεσμα της οικονομικής ύφεσης.

Ελληνικό Σχολείο
Πηγή: seleo.gr

Από τις σχολικές αίθουσες λείπουν όλα εκείνα τα στοιχεία που είναι απαραίτητα ώστε να χαρακτηριστεί η εκπαιδευτική διαδικασία επιτυχημένη. Πέρα, όμως, από τα υπερπλήρη τμήματα, την έλλειψη πόρων και υλικών μέσων, υπάρχει και μία ακόμη πολύ σημαντική συνιστώσα του προβλήματος, που συχνά αποσιωπάται, για διάφορους λόγους -κυρίως πολιτικούς. Το γεγονός ότι, η ποιότητα της εκπαίδευσης που παρέχεται σε μια χώρα είναι ανάλογη των ανθρώπων που αναλαμβάνουν να ασκήσουν το εκπαιδευτικό λειτούργημα. Γιατί το σχολείο, που είναι και ο λειτουργικός πυρήνας της επίσημης εκπαίδευσης, δεν είναι ένας θεσμός απρόσωπος. Περιέχει, σαφώς, περισσότερα στοιχεία και σχέσεις, περισσότερη κοινωνική ενέργεια και συμπυκνώνει στις εσωτερικές του διεργασίες τέτοιες αλληλεπιδράσεις με το περιβάλλον του, ώστε ο ανθρώπινος παράγοντας να τοποθετείται στο προσκήνιο και να διαδραματίζει έναν καθοριστικό ρόλο. Το σχολείο δεν είναι ένα κτίριο, οι αξία του δεν αποτιμάται βάσει των εγκαταστάσεων του. Το σχολείο είναι οι άνθρωποι· οι άνθρωποι που διδάσκουν σε αυτό, που αναλαμβάνουν να μεταλαμπαδεύσουν στους μαθητές τη γνώση, όχι τη δική τους, προσωπική γνώση και τις δικές τους ιδεοληψίες, αλλά αυτή όλου του ανθρώπινου γένους, όπως σωρεύτηκε μέσα από αιώνες εξέλιξης. Και πράγματι, υπάρχουν, σήμερα, στα ελληνικά σχολεία άνθρωποι εμπνευσμένοι, που καταβάλλουν κάθε προσπάθεια να φέρουν εις πέρας το έργο τους, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Advertisement
Ελληνικό Σχολείο
Πηγή: wisegeek.com

Υπάρχουν, όμως, και κακοπληρωμένοι, γερασμένοι δάσκαλοι και καθηγητές , ένα σημαντικό ποσοστό, των οποίων, δε διαθέτει ούτε τα προσόντα ούτε και τη διάθεση να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του επαγγέλματός του. Έρευνες δείχνουν πως το 2010, το 12% των εκπαιδευτικών αντιμετώπιζε ψυχολογικά προβλήματα που τους καθιστούσαν ακατάλληλους για διδασκαλία, ποσοστό που σήμερα έχει αυξηθεί, λόγω του άγχους που προσέθεσε η οικονομική κρίση στο σύνολο των πολιτών. Ταυτόχρονα, ελλείψει αξιολόγησης, αποδεικνύεται δύσκολο να εντοπιστούν προβληματικές περιπτώσεις στα σχολεία, έργο που, εκ των πραγμάτων, ανατίθεται αποκλειστικά στην κρίση διευθυντών και καθηγητών, οι οποίοι όμως συχνά, στο πλαίσιο, ίσως, μίας συναδελφικής αλληλεγγύης, εθελοτυφλούν, ακόμα, και έπειτα από καταγγελίες γονέων και μαθητών. Η ατιμωρησία συνεχίζεται, όμως, και από ανώτερες αρχές, φέρνοντας έτσι ολόκληρες γενιές μαθητών αντιμέτωπες με αδιάφορους, προβληματικούς ή που χρήζουν ψυχιατρικής βοήθειας καθηγητές, οι οποίοι επιστρέφουν στις τάξεις μετά από μία απλή επίπληξη ή τοποθέτηση σε άλλη σχολική μονάδα, για να αποτελέσουν το πρόβλημα ενός άλλου διευθυντή.  Όπως δήλωσε ο κ. Παπαχρήστος, Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης (ΟΛΜΕ) τον Νοέμβριο του 2017

«Προ μνημονίων οι περισσότεροι από αυτούς δεν βρίσκονταν στις τάξεις με παρέμβαση και του ιδίου του σωματείου, απορροφήθηκαν σε διοικητικό έργο. Είναι και δύσκολο να αποδεχτούν ότι έχουν αυτά τα προβλήματα και δεν μπορούν πλέον να διδάσκουν. Μετά τον ερχομό των μνημονίων όμως, τις περικοπές στις προσλήψεις και τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις, 30 χιλιάδες καθηγητές και δάσκαλοι δραπέτευσαν για σώσουν τις συντάξεις τους τα τελευταία 5 χρόνια, οι ίδιοι καθηγητές έχοντας την ιδιότητα του καθηγητή στάλθηκαν πίσω στα σχολεία να διδάξουν. Περίπου 2 χιλιάδες στον αριθμό. Αυτό αντιμετωπίζουμε τώρα.[…] Αν ο γονέας δεν κινηθεί σε βάρος του καθηγητή με μήνυση, δεν μπορεί να φύγει εκτός αίθουσας».

Αυτές οι περιπτώσεις, που εντοπίζονται σε αρκετά ελληνικά σχολεία, πέρα από το γεγονός ότι καθιστούν το ελληνικό σχολείο ανεπαρκές να ανταποκριθεί στις εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών, μειώνουν και καθοριστικά το κύρος του. Αυτές οι περιπτώσεις είναι που δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο αδιαφορίας· ποιος μαθητής  και ποιος γονιός θα εμπιστευθεί έναν εκπαιδευτικό με εμφανή ψυχολογικά προβλήματα ή κάποιον με ρατσιστικές ή σεξιστικές εκδηλώσεις και βίαια ξεσπάσματα και ποιος μαθητής και ποιος γονιός θα συνεχίσει να εμπιστεύεται τους υπόλοιπους εκπαιδευτικούς που τον υποθάλπουν; Φυσικό επόμενο είναι να αμφισβητείται το έργο των εκπαιδευτικών και γονείς και μαθητές να στρέφονται στην παραπαιδεία. Στρεφόμενοι στην παραπαιδεία, οι μαθητές αδιαφορούν για το μάθημα που γίνεται στο σχολείο. Μπροστά σε ένα κοινό αδιάφορο όμως, ακόμη και ένας δάσκαλος ή καθηγητής πρόθυμος και ικανός να παράγει έργο, αδυνατεί να φέρει εις πέρας την αποστολή του.

Advertisement
Ελληνικό Σχολείο
Πηγή: everydayhealth.com

Πιο σημαντική συνέπεια, όμως, αυτής της κατάστασης και ίσως και το πιο φριχτό από όλα τα σφάλματα του ελληνικού σχολείου είναι ότι αυτή η αδιαφορία μετατρέπεται σε απάθεια, ριζώνεται στη συνείδηση των μαθητών και εξαφανίζει κάθε ίχνος νεανικού ιδεαλισμού πριν προλάβει καν αυτός να ανθίσει. Οι μαθητές σύντομα εθίζονται σ’ αυτό το κλίμα αναξιοκρατίας και εγκαταλείπουν κάθε προσπάθεια να ανατρέψουν τη δεδομένη κατάσταση. Μαθαίνουν να συμβιβάζονται, να υποχωρούν, να δέχονται τον παραλογισμό του ελληνικού σχολείου χωρίς διαμαρτυρίες. «Ναι, είναι παράλογο που η δασκάλα μου στο δημοτικό δεν έκανε μάθημα και πετούσε θρανία και κιμωλίες στους μαθητές της, αλλά έτσι κι αλλιώς εγώ διάβαζα με τη μαμά στο σπίτι». «Ναι, είναι παράλογο να μπαίνει ο καθηγητής μου στην τάξη,να κοιτά απλώς από το παράθυρο, να μη βγάζει λέξη ολόκληρο το 45λεπτο και στην τάξη να επικρατεί “χάβρα Ιουδαίων”, αλλά έτσι κι αλλιώς πάω φροντιστήριο». «Ναι είναι παράλογο ο καθηγητής μου να μου στέλνει μηνύματα στο Facebook σε επίπεδο παρενόχλησης, αλλά αφού οι καθηγητές μου τον προστατεύουν και έμαθα πως έχουν υπάρξει κι άλλα περιστατικά στο παρελθόν χωρίς συνέπειες για τον ίδιο, ας μην το κάνω περισσότερο θέμα».

Το σχολείο, από μια οντότητα δυναμική που οφείλει να εξελίσσεται συνεχώς μέσα από τη δράση των εκπαιδευτικών και των μαθητών του, γίνεται στατικό, βαλτώνει και τελικά αποσυντίθεται. Κάθε προσπάθεια αντίδρασης στην υφιστάμενη κατάσταση φαντάζει στα μάτια των υπολοίπων «ενοχλητική». Ο νέος μαθαίνει έτσι να σκέφτεται, αλλά όχι και πολύ, να αντιδρά, αλλά χωρίς να γίνεται «ενοχλητικός», να συμμετέχει, όσο όμως του επιτρέπουν να συμμετέχει. Το ελληνικό σχολείο αποτυγχάνει έτσι, όχι μόνο στην εκπαιδευτική, αλλά και στην -σημαντικότερη- παιδαγωγική του αποστολή, στο ρόλο του, δηλαδή, να διαπλάσει την ηθική και κοινωνική συνείδηση των νέων. Αποτέλεσμα; Μια κοινωνία που πάσχει από το σύνδρομο της μοιρολατρίας, μία κοινωνία από την οποία απουσιάζουν προοδευτικές δυνάμεις ικανές να αντιδράσουν απέναντι στους πραγματικούς λόγους παρακμής, μια κοινωνία όπου «για όλα φταίνει οι Γερμανοί, οι Αμερικάνοι κι οι Εβραίοι».

Advertisement

Σαφέστατα βέβαια, οι μεγαλύτερες ευθύνες βαρύνουν τον συνήθη ύποπτο, το Κράτος.  Οι εκπαιδευτικοί δεν είναι απλοί δημόσιοι υπάλληλοι, κι αυτό αποτελεί μία αλήθεια που οι ανώτατοι άρχοντες αρνούνται πεισματικά να αναγνωρίσουν. Οι αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα και οι μηδενικοί διορισμοί, που εφαρμόζονται τα τελευταία χρόνια, αποτελούν πλήγματα για την εκπαίδευση, σε μια εποχή που η παιδεία αποτελεί τη μοναδική ασφαλή επένδυση για ένα αισιόδοξο μέλλον. Ωστόσο, το γεγονός αυτό δεν λειτουργεί απαλλακτικά για όλους εμάς που με τη σιωπή μας διαιωνίζουμε μια τέτοια κατάσταση.  Είναι καιρός να αναλογιστούμε τι είδους σχολείο, και κατ’επέκταση, τι είδους κοινωνία θέλουμε να έχουμε και να πάψουμε να θυσιάζουμε την παιδεία στον βωμό πολιτικών και συντεχνιακών συμφερόντων.


Πηγές:

  1. «Για ένα καλύτερο σχολείο», Γαϊτανίδη Ολυμπία, εφημερίδα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ». Ανακτήθηκε από    https://www.eleftheria.gr/m/%CE%B1%CF%80%CF%8C%CF%88%CE%B5%CE%B9%CF%82/item/150849.html (Τελευταία Πρόσβαση 17/2/2019)
  2. «Περίπου 2.000 εκπαιδευτικοί με ψυχολογικά προβλήματα στις σχολικές αίθουσες»! Ανακτήθηκε από https://www.karfitsa.gr/%CE%A0%CE%B5%CF%81%CE%AF%CF%80%CE%BF%CF%85-2-000-%CE%B5%CE%BA%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%AF-%CE%BC%CE%B5-%CF%88%CF%85%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA/ (Τελευταία Πρόσβαση 17/2/2019)

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Γεννημένη το 2000 στη Λάρισα, με καταγωγή από Βέροια. Φοιτώ στο πρώτο έτος στο Τμήμα Νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ασχολούμαι με το διάβασμα, τη ζωγραφική, τον εθελοντισμό και από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου γράφω. Είμαι ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένη σε ζητήματα που αφορούν την κοινωνία και κυρίως την εκπαίδευση.

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG