Η διατροφική αυτάρκεια στην πόλη δεν θέλει χώρο, θέλει τρόπο!

διατροφική αυτάρκεια
Πηγή εικόνας: www.unsplash.com

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως κατοικώντας στην πόλη το χάσμα μας με τη φύση όλο και μεγαλώνει. Με την κηπουρική στο μπαλκόνι αφενός θα γεφυρωθεί αυτό το χάσμα, αφετέρου θα ανταμειφθούμε με ψυχαγωγία και διατροφική αυτάρκεια.

Το γεγονός ότι μπορεί να μην διαθέτουμε κήπο ή αυλή δεν θα έπρεπε να μας αποθαρρύνει. Ακόμα και σε ένα μικρό μπαλκόνι, μπορούμε να καλλιεργήσουμε ορισμένα από τα αγαπημένα μας φρούτα, λαχανικά ή βότανα. Ωστόσο, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε από πριν ότι υπάρχουν κάποια απαραίτητα πρώτα βήματα, ώστε οι κόποι μας να αποφέρουν -κυριολεκτικά- καρπούς -και γιατί όχι διατροφική αυτάρκεια.

Εξασφαλίζοντας το φως του ήλιου και την κατάλληλη θερμοκρασία

Η ανάπτυξη των φυτών επηρεάζεται σημαντικά από την ποσότητα και την ποιότητα του φωτός. Πριν ξεκινήσετε την καλλιέργεια καρποφόρων φυτών, είναι πολύ σημαντικό να εξασφαλίσετε ότι στο σημείο όπου σκοπεύετε να φυτέψετε τα λαχανικά σας, υπάρχει πρόσβαση ηλιακού φωτός για τουλάχιστον 6 με 8 ώρες. Αυτό μπορείτε να το ελέγξετε μία μέρα όπου ανά 30 λεπτά θα παρατηρείτε τη θέση εκείνη, ώστε να χρονομετρήσετε την έκθεσή της στον ήλιο. Για πιο εξειδικευμένα αποτελέσματα μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αισθητήρες μέτρησης της διάρκειας ηλιοφάνειας.

Αυτό μπορεί να είναι δύσκολο αν μένετε σε διαμέρισμα όπου το φως του ήλιου εμποδίζεται από άλλα ψηλά κτίρια και δεν καταφέρνει να φτάσει στο μπαλκόνι σας. Σε αυτήν την περίπτωση μπορείτε να ξεκινήσετε τον λαχανόκηπό σας στην ταράτσα. Επιπλέον, αν η ταράτσα είναι κοινόχρηστη, μπορείτε να μάθετε αν ενδιαφέρονται για τη δημιουργία ενός κοινοτικού κήπου. Έτσι, δεν θα ανησυχείτε για το ποιος θα φροντίζει τα φυτά σας όσο λείπετε. Ακόμα, θα έχετε περισσότερες δυνατότητες για τη δημιουργία της κατάλληλης θερμοκρασίας ώστε να ευδοκιμήσουν.

Όσον αφορά τη θερμοκρασία, πρέπει να είστε πολύ προσεκτικοί. Αν ζείτε σε ένα θερμό κλίμα, πρέπει να ελέγξετε αν τα λαχανικά που θα φυτέψετε διατηρούνται στις υψηλές θερμοκρασίες. Από την άλλη πλευρά, σε ένα κρύο περιβάλλον κάποια λαχανικά μπορεί να μην καταφέρουν να καρποφορήσουν. Σε αυτήν την περίπτωση δεν πρέπει να μένουν οι γλάστρες όλη την ημέρα έξω.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Πώς θα φροντίσω τα φυτά μου να είναι ασφαλή σε όλες τις καιρικές συνθήκες;

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε τη θερμοκρασία του χώματος, η οποία ιδανικά χρειάζεται να είναι περίπου στους 16◦C. Για να το γνωρίζετε αυτό μπορείτε να χρησιμοποιήσετε θερμόμετρο. Επιπρόσθετα, ένα καρποφόρο φυτό είναι σημαντικό να το εγκλιματίσετε, προτού το τοποθετήσετε έξω μόνιμα, δηλαδή σταδιακά να το εντάξετε στις ακραίες καιρικές συνθήκες που θα αντιμετωπίσει στο μπαλκόνι. Με άλλα λόγια, πριν τη μεταφορά ενός λαχανικού σε γλάστρα στο μπαλκόνι, μπορείτε να βλαστήσετε τους σπόρους του σε εσωτερικό χώρο και ύστερα να το μεταφυτέψετε σε δοχείο όταν είναι έτοιμοι.

διατροφική αυτάρκεια
Πηγή εικόνας: www.gardeningknowhow.com

Σε ένα κλίμα με υψηλές θερμοκρασίες ενδεχομένως θα χρειαστεί να καλύπτετε τα φυτά σας κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα, για να μην υπερθερμανθούν. Επιπλέον, σε αυτήν την περίπτωση είναι καλύτερο να μην χρησιμοποιήσετε μεταλλικές ή σκουρόχρωμες γλάστρες, διότι μπορεί να αναπτύξουν πολύ υψηλές θερμοκρασίες και να καταστρέψουν τις ρίζες των φυτών σας.

Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχει μεγάλη ποικιλία φυτών, λαχανικών και βοτάνων που μπορείτε να καλλιεργήσετε στο μπαλκόνι ή στο περβάζι ή σε εσωτερικό χώρο. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να μελετήσετε καλά το περιβάλλον σας, ώστε να εξοπλιστείτε με τα κατάλληλα εργαλεία και να επιλέξετε τα ιδανικότερα φρούτα και λαχανικά. Όσον αφορά τα εργαλεία που θα σας χρειαστούν, παραδείγματα αποτελούν το τεχνητό φως και το φορητό θερμοκήπιο, τα οποία βοηθούν να ελέγχετε εσείς το φως που λαμβάνουν και τη θερμοκρασία των φυτών σας. Αυτά θα συμβάλουν ώστε ο κήπος διατροφικής αυτάρκειας στο μπαλκόνι σας, να σας προμηθεύει με τα πιο φρέσκα και χωρίς φυτοφάρμακα φρούτα και λαχανικά.

Ποια γλάστρα να επιλέξεις ανάλογα με το φυτό που θα φυτέψεις

Τα περισσότερα -κυρίως- λαχανικά και βότανα μπορούν να καλλιεργηθούν σε γλάστρα υπό τις κατάλληλες συνθήκες. Ωστόσο, η επιλογή της ιδανικής γλάστρας είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα στο δρόμο προς τη διατροφική αυτάρκεια.

διατροφική αυτάρκεια
Πηγή εικόνας: www.ohiotropics.com

Η κατάλληλη γλάστρα χρειάζεται να έχει 2 βασικά χαρακτηριστικά:

  1.  Όσο μεγαλύτερο είναι το δοχείο, τόσο το καλύτερο. Πιο συγκεκριμένα, είναι πιο εύκολο τα λαχανικά σας να αναπτύξουν καρπούς και να διατηρηθούν σε μια μεγάλη γλάστρα. Τα καλά νέα είναι πως έχει μικρή σημασία αν το μπαλκόνι σας είναι ευρύχωρο ή όχι. Υπάρχουν γλάστρες όλων των ειδών και μεγεθών που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε με αποτελεσματικό τρόπο. Στον αντίποδα, τα κακά νέα είναι ότι πολλές γλάστρες που πωλούνται δεν προσφέρουν τη δυνατότητα καλής αποστράγγισης.
  2.  Nα παρέχει καλή αποστράγγιση. Ένα καλό σύστημα απορροής θα προστατέψει τα φυτά σας, ώστε να μην σαπίσουν οι ρίζες τους από την υγρασία. Μία καλή μέθοδος για να το πετύχετε αυτό είναι να ανοίξετε τουλάχιστον 1 τρύπα στη γλάστρα σας. Για καλύτερα αποτελέσματα μπορείτε να κάνετε περισσότερες τρύπες. Το ιδανικό μέγεθος της τρύπας αποστράγγισης είναι περίπου 1,5 εκατοστό σε διάμετρο για μικρές ή μεσαίου μεγέθους γλάστρες. Σε μεγαλύτερα δοχεία αρκεί να έχει 2,5 εκατοστά διάμετρο. Τέλος, για να διασφαλίσετε ότι το χώμα θα παραμένει στις γλάστρες και δεν θα φεύγει από τις τρύπες στο κάτω μέρος, ντύστε τες με αλουμινόχαρτο. Έπειτα κάντε τρύπες σε αυτό, για να μπορεί το νερό να ρέει ελεύθερα.

3 σε 1: Διατροφική αυτάρκεια, διακόσμηση και οικολογικό πνεύμα

Στη διαδικασία επιλογής της ιδανικής γλάστρας για τα λαχανικά σας, θα διακρίνετε παράλληλα και την ευκαιρία που σας δίνεται να διακοσμήσετε το μπαλκόνι σας. Στην αγορά υπάρχει μεγάλο πλήθος επιλογών, από απλές πλαστικές και κεραμικές γλάστρες, μέχρι ζαρντινιέρες και παρτέρια εδάφους. Ενώ, σε περίπτωση που γνωρίζετε ότι δεν έχετε τον απαιτούμενο χρόνο για το πότισμα, υπάρχουν οι αυτοποτιζόμενες γλάστρες που θα σας λύσουν τα χέρια. Συγχρόνως, εάν θέλετε να προσθέσετε την προσωπική σας πινελιά, μπορείτε να φτιάξετε τις δικές σας γλάστρες. Μία προσπάθεια που θα ανταμείψει τόσο εσάς όσο και το περιβάλλον. Ήρθε η στιγμή να επιστρατεύσετε όλη σας τη φαντασία και να δημιουργήσετε τον πιο όμορφο και περιβαλλοντικά υπεύθυνο κήπο στο μπαλκόνι σας!

Πιο συγκεκριμένα στο διαδίκτυο θα βρείτε πλήθος ιδεών για γλάστρες από ανακυκλώσιμα υλικά και παλιά αντικείμενα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σα δοχεία για τα φυτά σας, αντί να πεταχτούν στα σκουπίδια. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι το δοχείο φύτευσης που θα επιλέξετε να είναι όσο μεγάλο χρειάζεται για το φυτό που σκοπεύετε να φυτέψετε και να παρέχει καλή αποστράγγιση.

Κάποια παραδείγματα DIY γλαστρών αποτελούν οι γλάστρες από ξύλο, με το πιο διαδεδομένο υλικό για τη δημιουργία τους να είναι οι ξύλινες παλέτες. Έπειτα, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε κυριολεκτικά οτιδήποτε φέρει τη μορφή δοχείου και δεν χρειάζεστε πια, όπως: συρτάρια, κομοδίνα, λάστιχα αυτοκινήτου, παπούτσια, μπουκάλια, γυάλινα ή μεταλλικά σκεύη, φαναράκια, κανάτες, τσαγιέρες, βαρέλια, καρότσια, μπαούλα. Πραγματικά, αυτή η λίστα δεν θα είχε τελειωμό, γι’ αυτό αφήνουμε στη δική σας φαντασία τη δημιουργία του πιο ιδιαίτερου κήπου διατροφικής αυτάρκειας στο μπαλκόνι!

διατροφική αυτάρκεια
Πηγή εικόνας: www.pinterest.com

Το χώμα ως στοιχείο που προσφέρει ζωή στα φυτά

Η επιλογή χώματος είναι ένα ακόμη θεμελιώδες βήμα για πετύχετε τη διατροφική αυτάρκεια. Το χώμα είναι ζωτικής σημασίας για τα φυτά, καθώς τα στηρίζει και αποτελεί αποθήκη θρεπτικών στοιχείων και νερού.

Στην επιλογή του χώματος πρέπει να δοθεί εξίσου ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ποιότητά του θα καθορίσει τη βλάστηση και την ανθοφορία των φυτών σας. Η διάκριση του σωστού τύπου χώματος για την υγιή τους ανάπτυξη πρέπει να γίνει με βάση τη σκέψη ότι, προκειμένου να ριζώσουν και να ανθίσουν, χρειάζεται να λαμβάνουν την κατάλληλη ποσότητα αέρα, νερού, μεταλλικών και οργανικών ουσιών.

Υπάρχουν 2 τύποι χώματος που ενδέχεται να χρησιμοποιήσετε στις γλάστρες σας και να μην επιφέρουν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Το πρώτο είναι το αμμώδες χώμα, το οποίο επιτρέπει τη διέλευση νερού αλλά δεν συγκρατεί τις θρεπτικές ουσίες. Το δεύτερο είναι το αργιλώδες χώμα, το οποίο είναι βαρύ, με σβόλους, υψηλό σε συμπύκνωση, πλημμυρίζει εύκολα και με τις μεταβολές του καιρού μπορεί να γίνει σκληρό σαν τσιμέντο. Επομένως, το χώμα που θα επιλέξετε εσείς για τις γλάστρες σας πρέπει να συνδυάζει τα πλεονεκτήματα των 2 παραπάνω κατηγοριών. Έτσι, θα συγκρατεί το νερό και τις θρεπτικές ουσίες και θα είναι πορώδες ώστε να επιτρέπεται η διέλευση του οξυγόνου.

Πηγή εικόνας: www.unsplash.com

Είναι σημαντικό, αγοράζοντας φυτόχωμα, να διαβάσετε τη συσκευασία, διότι κάθε τύπος χώματος αποτελείται από διαφορετικά στοιχεία και έχει ξεχωριστές ιδιότητες. Για παράδειγμα μία επιλογή καλής ποιότητας, είναι το χώμα με χούμο. Ο χούμος παράγεται από αναρίθμητους μικροοργανισμούς που υπάρχουν στο χώμα. Ο πιο σημαντικός από αυτούς τους μικροοργανισμούς είναι ο γαιοσκώληκας.

Οι γαιοσκώληκες, λοιπόν, αναμοχλεύουν το χώμα, το χαλαρώνουν και μετατρέπουν την οργανική ύλη σε πολύτιμο χούμο. Συνεπώς, τα σκουλήκια στο χώμα σας αποτελούν αξιόπιστο δείκτη χώματος καλής ποιότητας. Τέλος, σημαντικό πλεονέκτημα θα σας δώσει και το χώμα που είναι αποστειρωμένο, καθώς δεν θα χρειάζεται να ανησυχείτε για ασθένειες των φυτών. Όσο περισσότερο χώμα καλής ποιότητας χρησιμοποιήσετε, τόσο μεγαλύτερη κατακράτηση νερού θα έχετε σε αυτό και θα μειώσετε τον κίνδυνο να γίνουν λάθη κατά το πότισμα και το λίπασμα.

Πότισμα και λίπασμα

Αδιαμφισβήτητα το πιο σημαντικό στην κηπουρική είναι το πότισμα. Συγκεκριμένα το χώμα στις γλάστρες στεγνώνει γρήγορα, ειδικά όσο τα φυτά μας μεγαλώνουν. Γι’ αυτό είναι αναγκαίο να ελέγχετε το χώμα σκαλίζοντας με το δάχτυλό σας, 3-5 εκατοστά, κάτω από την επιφάνεια. Εάν το χώμα είναι ξηρό, τότε η γλάστρα σας χρειάζεται πότισμα.

διατροφική αυτάρκεια
Πηγή εικόνας: www.pixabay.com

Η τροφή των φυτών είναι το λίπασμα. Όπως έχουμε ήδη πει, τα φυτά χρειάζονται θρεπτικά συστατικά για να ευδοκιμήσουν. Ένα πλήρες βιολογικό λίπασμα, πλούσιο σε ιχνοστοιχεία θα δώσει καλή βλάστηση και την επιθυμητή παραγωγή καρπών. Θα χρειαστεί να προσθέτετε λίπασμα στα φυτά σας τουλάχιστον κάθε μήνα και ανάλογα με τις μεμονωμένες ανάγκες τους σε θρεπτικές ουσίες. Επίσης, αν το χώμα που χρησιμοποιήσατε έχει ήδη λίπασμα, δεν θα χρειαστεί να βάλετε από την αρχή. Εάν δεν έχει, είναι σημαντικό να προσθέσετε αρκετές φορές κατά τη διάρκεια ανάπτυξης των βλαστών, ακολουθώντας τις οδηγίες της συσκευασίας λιπάσματος. Ένας ακόμη τρόπος να δώσετε θρεπτικά συστατικά στα λαχανικά που καλλιεργείτε είναι να φτιάξετε ή να αγοράσετε κομπόστ. Τέλος, σε κάποιες καλλιέργειες όπως η ντομάτα, η πιπεριά και η μελιτζάνα απαιτείται πρόσθετο λίπασμα με ασβέστιο.

Καρποφόρα φυτά και βότανα που αναπτύσσονται εύκολα σε γλάστρες

Έχουμε ήδη απαριθμήσει τα βασικότερα βήματα της κηπουρικής στο μπαλκόνι με στόχο τη διατροφική αυτάρκεια. Οπότε το μόνο που μένει είναι να επιλέξουμε τους σπόρους ή τα σπορόφυτα των λαχανικών, φρούτων ή βοτάνων που επιθυμούμε να καλλιεργήσουμε. Κάποια παραδείγματα ιδανικών φυτών για τη δημιουργία λαχανόκηπου στο μπαλκόνι αποτελούν τα εξής:

Λαχανικά 

  1. Φασολάκια
  2. Πατάτες
  3. Τομάτες
  4. Καρότα
  5. Ραπανάκια
  6. Μελιτζάνες
  7. Αγγούρια και κολοκυθάκια
  8. Σπανάκι και μαρούλι
  9. Πιπεριές (καυτερές ή μη)

Φρούτα

  1. Φράουλες
  2. Λεμονιά

Βότανα 

  1. Μέντα
  2. Μαϊντανός
  3. Λεβάντα
  4. Θυμάρι

Δεν πρέπει να καθυστερείτε καθόλου τη συγκομιδή των καρπών του κόπου σας. Αν συγκομίζετε τα λαχανικά σας όταν βρίσκονται στο αποκορύφωμά τους, θα ανταμειφθείτε με ακόμα περισσότερους φρέσκους καρπούς.

Πηγή εικόνας: www.unsplash.com

Τα οφέλη της κηπουρικής στο μπαλκόνι δεν αφορούν μόνο τη διατροφική αυτάρκεια

Η ενασχόληση με την κηπουρική έχει πολλά οφέλη, τα οποία βασίζονται στην καλύτερη ποιότητα ζωής και στη σύνδεση με τη φύση. Με λίγα λόγια, η ενασχόληση με τα φυτά μπορεί να βελτιώσει την ψυχική μας υγεία, μειώνοντας το άγχος και τη θλίψη. Ειδικότερα, μελέτες έχουν δείξει πως μειώνονται οι επαναλαμβανόμενες, αρνητικές σκέψεις και η παραγωγή κορτιζόλης. Ενώ βελτιώνονται η συγκέντρωση, η μνήμη, το σωματικό βάρος, η φυσική κατάσταση και τέλος αυξάνεται η αυτοεκτίμηση.

Ωστόσο, το πιο ενδιαφέρον είναι πως στο χώμα υπάρχουν φυσικά αντικαταθλιπτικά. Αυτό προκύπτει από την ύπαρξη αντικαταθλιπτικών μικροβίων (Mycobacterium vaccae), που αυξάνουν τα επίπεδα κυτοκίνης. Έτσι, προκαλείται η παραγωγή υψηλότερων επιπέδων σεροτονίνης. Τα αντικαταθλιπτικά βακτήρια στο έδαφος διερευνώνται επίσης για τη βελτίωση της γνωστικής λειτουργίας, της νόσου του Crohn, καθώς ακόμη και της ρευματοειδούς αρθρίτιδας. Τέλος, έγιναν μελέτες σε ασθενείς με καρκίνο και το αποτέλεσμα ήταν να αναφέρουν καλύτερη ποιότητα ζωής και λιγότερη πίεση.


Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για το άρθρο

  1. Apartment Gardening for Beginners, ανακτήθηκε από www.thespruce.com, τελευταία επίσκεψη 3/2/2021
  2. Vegetable Container Gardening for Beginners, ανακτήθηκε από www.thespruce.com, τελευταία επίσκεψη 3/2/2021
  3. Πώς να φτιάξεις λαχανόκηπο στο μπαλκόνι – Οδηγίες & συμβουλές, ανακτήθηκε από www.votanistas.com, τελευταία επίσκεψη 3/2/2021
  4. Κήπος με ανακυκλώσιμα υλικά: Πώς να τον φτιάξεις, ανακτήθηκε από www.votanistas.com, τελευταία επίσκεψη 3/2/2021
  5. Το μπαλκόνι ως υποκατάστατο κήπου, ανακτήθηκε από www.gardena.com, τελευταία επίσκεψη 3/2/2021
  6. Πώς η κηπουρική μειώνει το άγχος και τη θλίψη, ανακτήθηκε από www.votanistas.com, τελευταία επίσκεψη 3/2/2021
  7. Χώμα καλής ποιότητας: Η βάση για υγιή φυτά, ανακτήθηκε από www.fytopromitheytiki.gr, τελευταία επίσκεψη 3/2/2021

 

 


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Χριστιάνα Αλιφραγκή

Τελειόφοιτη του τμήματος Οργάνωσης και Διοίκησης επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Πειραιώς. Η ενασχόλησή μου με τη φύση και το περιβάλλον ξεκίνησε ύστερα από την πρώτη μου πεζοπορία. Στόχος μου είναι όλοι οι άνθρωποι να ανακαλύψουν τις ευεργετικές ιδιότητες της επαφής με τη φύση και να αφυπνιστούν οι συνειδήσεις με σκοπό τη συλλογική προσπάθεια για την προστασία του περιβάλλοντος.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;