Γιατί ξεχάστηκε το Cyberpunk 2077;

Στα τέλη του 2020, μετά από πολυχρόνια αναμονή της κοινότητας του gaming, το Cyberpunk 2077 της Πολωνικής εταιρίας βιντεοπαιχνιδιών CD Projekt Red κυκλοφόρησε για το PC, το Google Stadia και τις κονσόλες της όγδοης και ένατης γενιάς κονσολών(PS4, Xbox One, PS5, Xbox Series X/S). Η γενικότερη αποδοχή του παιχνιδιού ήταν μέτρια έως αρνητική, κυρίως γιατί το παιχνίδι δεν έτρεχε αρκετά καλά στο PS4 και στο Xbox One. Ένα στοιχείο που είναι πιθανό να άλλαξε τις βλέψεις ως προς το Cyberpunk 2077 έχει τις ρίζες του στο τι ήταν, τι είναι και τι μπορεί να είναι το cyberpunk.

 

Το παιχνίδι της CD Projekt Red δεν αποτελεί παρθενογένεση, αλλά βασίζεται στο tabletop παιχνίδι Cyberpunk 2020. Από την ανάδειξη του παιχνιδιού μέχρι και την κυκλοφορία υπήρχαν υπερβολικά θετικές προσδοκίες σε επίπεδο που σχολιαστές υπέθεταν ότι η πραγματικότητα δε θα ξεπεράσει τον πήχη που δημιουργήθηκε από το “hype”(όπως και έγινε σε έναν βαθμό).

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Τα δύο κύρια στοιχεία που αξίζουν ανάλυση από το Cyberpunk 2077 είναι το όνομα του tabletop RPG στο οποίο βασίζεται αλλά και η βαριά διαφημιστική καμπάνια του. Οι βασικές αντιθέσεις με το Cyberpunk 2077 ερχόντουσαν από άτομα που αγόρασαν κατώτερης ποιότητας προϊόντος(δηλαδή για το PS4 και το Xbox One). Οι υπόλοιποι gamers που το έπαιξαν σε υπολογιστή ή κονσόλα καλύτερου λογισμικού είχαν καλά λόγια για το παιχνίδι αλλά πολύ λίγα, ήταν κάτι που δε χρειαζόταν παραπάνω περιγραφή από “καλό άμα έχεις τον ανάλογο εξοπλισμό για να το παίξεις”. Το Cyberpunk 2077 ήταν ένα παιχνίδι που στα διαφημιστικά ήταν εξωπραγματικό και θα γύριζε τη συζήτηση του gaming προς το ίδιο για αρκετό χρόνο, αλλά μετά από τρεις μήνες κυκλοφορίας έχει ξεχαστεί.

 

Το όνομα “Cyberpunk 2020” είναι ένας ωραίος συνδυασμός μιας κατηγορίας επιστημονικής φαντασίας ή φιλοσοφικής προσέγγισης της δεκαετίας του 1990 και το έτος που μόλις πέρασε. Η ιστορική στιγμή που η λογοτεχνία cyberpunk βρέθηκε σε άνοδο ήταν η εποχή που ο Ψυχρός Πόλεμος τελείωσε με νικητή τον Αμερικάνικο καπιταλισμό, κάτι που πρόσφερε μια αχνή ένδειξη για το μέλλον. Το cyberpunk σε όλες του τις μορφές δείχνει ένα μετανθρωπιστικό μέλλον όπου αντίθετα με άλλες κατηγορίες επιστημονικής φαντασίας χαρακτηρίζεται από την ανισότητα ανάμεσα στις άρχουσες και κατώτερες τάξεις. Τα βασικά διλήμματα του cyberpunk ήταν αντιληπτά με την ανάπτυξη των νεοφιλελεύθερων οικονομιών, οι οποίες δεν έφεραν την ίδια ανάπτυξη στο βιοτικό επίπεδο του μέσου πολίτη όσο στα κέρδη των πολυεθνικών εταιριών. Η συνέχεια που αναλύει το cyberpunk είναι το ενδεχόμενο της τεχνολογικής ανάπτυξης να είναι ανάλογη με αυτή του νεοφιλελευθερισμού στον οικονομικό τομέα. Η βασική ανάλυση του cyberpunk περιορίζεται στα θέματα του μετανθρωπισμού και προσπαθεί με έναν τρόπο να είναι θεωρητικά έτοιμη για τις μελλοντικές καταστάσεις. Το βασικό χαρακτηριστικό που το cyberpunk μαγνήτιζε την προσοχή είναι οι τρόποι που ερμήνευε την πολιτική του μέλλοντος, ως κάτι εκτός των θεωρητικών ορίων που έθετε η ψυχροπολεμική περίοδος και τα εθνικιστικά ιδεώδη της κάθε χώρας. Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά σε συνδυασμό με την ένδειξη ότι αυτές οι αλλαγές έγιναν τον προηγούμενο χρόνο είναι θεωρητικά χαριτωμένο ως προς την αισθητική επιφάνεια.

Ο αρχισυντάκτης του Arcane Magazine, Paul Pettengale, σχολίασε το Cyberpunk 2020 ως “το πρώτο ορθόδοξο cyberpunk RPG” στο τεύχος των Χριστουγέννων του 1996(Πηγή φωτογραφίας: IGN)

 

Ο μαρξιστής φιλόσοφος Φρέντρικ Τζέιμσον είπε για το cyberpunk “Cyberpunk, for all its energies and qualities, can historically be interpreted as science fiction’s doomed attempt at a counteroffensive, and a final effort to reconquer a readership alienated by the difficulties of contemporary science”, η οποία αναφορά μπορεί να είχε μια βάση βραχυπρόθεσμα, αλλά ερμηνεύοντας το με τα σημερινά δεδομένα, μόνο το συμπέρασμα παραμένει σωστό, δηλαδή ότι το cyberpunk “πάλιωσε”. Τα βασικά χαρακτηριστικά του cyberpunk τα οποία βρισκόντουσαν κυρίως στον φόντο των ιστοριών ήταν η ιδεολογική ηγεμονία του νεοφιλελευθερισμού σε συνδυασμό με τεχνολογική ανάπτυξη. Η κύρια αστοχία του cyberpunk ήταν ότι ο φόντος του είναι το μεγαλύτερο ζήτημα πολιτικής συζητήσεως σήμερα, ενώ τα μετανθρωπιστικά θέματα που θιγόντουσαν, βρίσκονται εκτός των γενικότερων συζητήσεων/. Το cyberpunk βρίσκεται σε μία σύγχρονη πραγματικότητα που η συζήτηση περί ανεπτυγμένης τεχνολογίας δεν εστιάζει στις ερωτήσεις όπως του “που τελειώνει ο άνθρωπος, που αρχίζει το σάιμποργκ, που καταλήγει η μηχανή” αλλά περισσότερο στο πως μεταλλάσσεται ο άνθρωπος στην κοινωνική και ψυχολογική του φύση μέσω του Η/Υ και του διαδικτύου. Αυτά τα δεδομένα της σύγχρονης πολιτικής συζήτησης συγκρούονται με τη μεταμοντερνιστική στάση του cyberpunk προς αυτά, κάτι που το απομακρύνει από τη θέση του στην κοινωνική κριτική.

 

Έχοντας αυτήν τη γνώση περί του cyberpunk μπορεί να γίνει μια συσχέτιση ως προς τα σημερινά ιστορικά συμφραζόμενα και το Cyberpunk 2077. Το αμφιλεγόμενο παιχνίδι της CD Projekt Red δεν έχει τους ίδιους νοηματικούς σκοπούς με το κλασσικό cyberpunk. Το Cyberpunk 2077 είναι ένα παιχνίδι που κύριος λόγος ύπαρξής του είναι η ξαφνική νοσταλγική αναγέννησή του “ρετρό φίλτρου” από τη Synthwave μουσική και την αισθητική ταινιών όπως το Drive(2011) και του Tron: Legacy(2010) και βιντεοπαιχνιδιών όπως το Far Cry 3: Blood Dragon(2013) και το Hotline Miami(2012). Τα χαρακτηριστικά του cyberpunk δε βρίσκονται στο Cyberpunk 2077 όπως βρίσκονται σε άλλα παιχνίδια ίδιας κατηγορίας, εκτός από το εν λόγω “ρετρό φίλτρο”.

Το μουσικό κίνημα Synthwave έγινε viral στις αρχές της δεκαετίας του 2010 μέσω ταινιών και βιντεοπαιχνιδιών, και βασίστηκε σε μια αισθητική νοσταλγίας της δεκαετίας του 1980 και των μίντια της(Πηγή φωτογραφίας: Pintrest/Creative Market)

Το cyberpunk ως κατηγορία επιστημονικής φαντασίας δεν έχει μείνει στάσιμη, αλλά αναλογίζεται με την εποχή και μεταλλάσσεται ανάλογα, με σειρές όπως το Black Mirror και το Dead Set, ακόμη και αν χρειάζεται να αποβληθεί το “ρετρό φίλτρο”. Το Cyberpunk 2077 ήταν ένα concept που βασιζόταν σε μια μόδα της προηγούμενης δεκαετίας, και όπως δείχνει η υπερβολική διαφήμιση του μαζί με αλλαγή του ονόματος από “2020” σε “2077”, προσπάθησε μόνο να αναγεννήσει μια νοσταλγία(ή να αναγεννήσει την αναγέννηση της εν λόγω νοσταλγίας), πλασματικά και με αποτυχία.


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Στέλιος Κοττάκης

Φοιτητής Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Βασικές ασχολίες είναι οι κοινωνικές επιστήμες, φιλοσοφία και ανάλυση τέχνης κάθε μορφής. Η αρθρογραφία για το gaming βασίζεται σε παλιά ενδιαφέροντά που επανήλθαν με διαφορετικό τρόπο.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;