Φωτογραφία: η στιγμή που ξεκίνησαν όλα

Φωτογραφία
πηγή εικόνας: https:// istockphoto.com

 

Η σχέση των περισσότερων από εμάς με τη φωτογραφία, θα τολμούσα να πω, ότι είναι σχεδόν καθημερινή. Η αμεσότητα που προσφέρει η κάμερα του κινητού, επιτρέπει να απαθανατίζουμε με εκλπληκτική ταχύτητα οτιδήποτε και οποιαδήποτε στιγμή. Έχετε όμως σκεφτεί ότι τα πράγματα δεν ήταν πάντοτε έτσι; Πως ίσως κάποτε μία εικόνα χρειάζονταν ώρες, και σε πολλές περιπτώσεις μέρες, για να αποτυπωθεί; Ας δούμε λοιπόν πως ξεκίνησαν όλα.

Camera Obscura

Όταν τον 4ο αιώνα π.Χ. ο Αριστοτέλης περιέγραφε την Camera Obscura, θα μπορούσαμε να πούμε ότι περιέγραφε το πρώτο βήμα προς τη φωτογραφία, την φωτογραφική μηχανή. Συγκεκριμένα η Camera Obscura ήταν ένα σκοτεινό δωμάτιο ή ένα σκοτεινό κουτί στη μία πλευρά του οποίου υπάρχει μία τρύπα για να περνά το φως. Οι ακτίνες του φωτός ταξιδεύουν με τον τρόπο αυτό σε ευθεία γραμμή, σχηματίζοντας μία αντεστραμμένη εικόνα των αντικειμένων που βρίσκονται έξω από αυτό το κουτί.

Φωτογραφία
πηγή εικόνας: virtualucrarts.ucr.edu

Η εφεύρεση

Η πρώτη όμως παρουσίαση της εφεύρεσης της φωτογραφίας στη νεότερη εποχή πραγματοποιήθηκε σε μία συνάντηση της Γαλλικής Ακαδημίας Επιστημών στις 19 Αυγούστου 1839. Την ημέρα εκείνη, ο Louis Jacques Mande Daguerre αποκάλυψε στους πλέον εκλεκτούς της τέχνης, της λογοτεχνίας αλλά και της επιστήμης τη νέα του ανακάλυψη, γνωστή ως δαγκεροτυπία. Η παρουσίαση αυτή κατέληξε σε μεγάλη επιτυχία για τον Daguerre καθώς όλη η αίθουσα είχε πλημμυρίσει με ενθουσιασμό για την καινούρια αυτή εφεύρεση.

Η ημέρα αυτή ήταν σπουδαία και για ακόμη ένα λόγο. Η σχεδόν πενήντα χρόνων δουλειά του πατέρα της φωτογραφίας Joseph Nicephore de Niepce είχε επιτέλους δοθεί στο γαλλικό κοινό από τον συνεργάτη του Daguerre. Ο Daguerre όντας ευφυής επιχειρηματίας δεν άφησε τον χρόνο να περάσει και ήδη το 1839 μετέφερε τη μέθοδο του στην Αγγλία. Η φωτογραφία ξεκινώντας λοιπόν από την Γαλλία δεν άργησε να δοθεί και στον υπόλοιπο κόσμο. Επηρέασε έτσι ποικιλοτρόπως την τέχνη, την επιστήμη, την κοινωνία και σχεδόν κάθε τομέα της ζωής των ανθρώπων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Φωτογραφία
πηγή εικόνας: theatlantic.com

Η τεχνική πίσω από την εφεύρεση

Τι ήταν όμως η δαγκεροτυπία και πως επιτυγχάνονταν η αποτύπωση της εικόνας εκείνη την εποχή; Η διαδικασία παραγωγής ξεκινά χρησιμοποιώντας μία πλάκα από επάργυρο χαλκό ή οποία καθαρίζεται και γυαλίζεται με ένα μαλακό πανί. Η πλάκα στιλβώνεται συνεχώς και αγκυλώνεται έως ότου η ασημένια επιφάνεια να προσομοιάζει καθρέφτη.

Στη συνέχεια, μέσω μιας ελαφριάς θήκης, η πλάκα μεταφέρεται στην κάμερα. Αφαιρώντας το κάλυμμα της κάμερας, το φως χτυπά την πλάκα δημιουργώντας μια αόρατη λανθάνουσα εικόνα, ενώ ο φωτογράφος χρονομετρεί την έκθεση αυτή. Ανάλογα με την ευαισθησία, τη φωτεινότητα και το φακο, ο χρόνος έκθεσης κυμαίνεται από λίγα δευτερόλεπτα έως πολλά λεπτά. Όταν ο επιθυμητός χρόνος έκθεσης επιτευχθεί, ο φακός κλείνει ξανά και η βάση αφαιρείται από την κάμερα.

Για την ανάπτυξη της εικόνας, η πλάκα μεταφέρεται σε ένα αναπτυσσόμενο κουτί, όπου εκτίθεται σε αναθυμιάσεις θερμαινόμενου υδραργύρου. Η διαδικασία αυτή αναγκάζει τον υδράργυρο να συγχωνευτεί με το ασήμι. Τέλος, η εικόνα βυθίζεται σε θερμό διάλυμα κοινού άλατος και ξεπλένεται με καυτό απιονιοσμένο νερό πριν τοποθετηθεί σε κορνίζα προστατευμένη από γυαλί.

Φωτογραφία
πηγή εικόνας: reddit.com

Οι πρώτες αντιδράσεις

Η νέα αυτή εφεύρεση δεν αντιμετωπίστηκε με θέρμη από όλους. Πολλοί ήταν εκείνοι που αντιλήφθηκαν σχεδόν αμέσως το μεγαλείο και τις ικανότητες της, ενώ άλλοι ήταν πιο διστακτικοί. Αναμφισβήτητα, οι δυνατότητές της  στον επιστημονικό τομέα φάνηκαν αμέσως. Η απόπειρα αμφισβήτησης ή απόρριψής της έγκειται στην αποδοχή της από τις καλές τέχνες. Το ερώτημα το οποίο προέκυψε δεν ήταν άλλο από το πως αυτή η νέα, τόσο άμεσα συνυφασμένη με την τεχνολογία εφεύρεση, μπορούσε να σταθεί ισάξια δίπλα σε όχι μόνο μεγάλους δασκάλους, αλλά και τους ίδιους τους καλλιτέχνες της εποχής της, τους Ιμπρεσιονιστές.

Φωτογραφία
πηγή εικόνας: wikipedia | Δαγκεροτυπία, Louis Daguerre, 1837

Ακόμα και στην εποχή μας, οι συζητήσεις για το αν η φωτογραφία θεωρείται τέχνη είναι περισσότερες από ότι ίσως θα πιστεύαμε. Σήμερα η δυνατότητα επεξεργασίας που προσφέρει η συνεχής εξέλιξη του τεχνολογικού τομέα δημιουργεί ερωτηματικά. Οι αμφιβολίες στηρίζονται στην ιδέα της αυθεντικότητας μίας εικόνας. Με άλλα λόγια μία εικόνα στην επεξεργασμένη της μορφή μπορεί να μην θυμίζει καθόλου την πρωτότυπη και με κάνει να αναρωτιέμαι αν όπως η φωτογραφία αυτονομήθηκε από τις υπόλοιπες καλές τέχνες, και κέρδισε μία θέση στα μεγαλύτερα μουσεία και γκαλερί παγκοσμίως, θα ακολουθήσει άραγε η επεξεργασία της φωτογραφίας (photo editing) την ίδια πορεία;

Φωτογραφία
πηγή εικόνας: https:// worldpressphoto.org

Φτάνοντας στο τέλος αυτού του άρθρου τολμώ να σκεφτώ ότι οφείλουμε ένα μεγάλο ευχαριστώ στον άνθρωπο αυτό. Ζούμε πλέον ως αιθεροβάμονες μίας δυσμενούς πραγματικότητας και η φωτογραφία είναι εδώ να μας κάνει να θυμόμαστε, να ελπίζουμε και να ονειρευόμαστε ένα καλύτερο, με εντονότερα χρώματα, δικό μας καρέ.

 

 


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Δέσποινα Καρτάκη

Γεια σας! Είμαι η Δέσποινα και πρόσφατα τελείωσα τις σπουδές μου στη Διαχείριση Τέχνης και Πολιτισμού. Ζω στην Αθήνα και αναζητώ έμπνευση στις εικόνες της πόλης αυτής. Έχω μία ιδιαίτερη αδυναμία στα λουλουδάτα νεοκλασικά μπαλκόνια του κέντρου. Τα κείμενά μου αποτελούν μία πρώτη μου προσπάθειά να βάλω τις σκέψεις μου σε τάξη. Ας δούμε πως θα πάει.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;