Jiří Menzel: Ο σκηνοθέτης που έβλεπε τις ταινίες να περνούν

Πηγή Εικόνας: Helsingin Sanomat

Ο Jiří Menzel, ένας από τους σημαντικότερους πρεσβευτές του τσέχικου κινηματογράφου, έφυγε σε ηλικία 82 ετών. Τώρα από εκεί ψηλά θα βλέπει κι εκείνος… τα τρένα να περνούν.

ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΡΟΝΙΑ

Ο Jiří Menzel γεννήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 1938 στην Πράγα. Ο πατέρας του ήταν ο δημοσιογράφος, μεταφραστής και συγγραφέας παιδικών βιβλίων Josef Menzel και μητέρα του η Božena Jindřichová.

Josef Menzel, Πηγή Εικόνας: Aha

 

Σπούδασε σκηνοθεσία στη φημισμένη σχολή FAMU (Film and TV School of the Academy of Performing Arts in Prague) της Πράγας. Ανάμεσα στους καθηγητές του ήταν και ο διακεκριμένος σκηνοθέτης Otakar Vávra.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Jiří Menzel & Otakar Vávra, Πηγή Εικόνας: Praha.eu

 

Ο Jiří Menzel από νωρίς μπήκε στον χώρο της έβδομης τέχνης κι αποτέλεσε ένα από τα σπουδαιότερα μέλη του Τσέχικου Νέου Κύματος, μαζί με τον βραβευμένο με Όσκαρ Miloš Forman, τη Věra Chytilová και τον Ivan Passer.

Jiří Menzel & Miloš Forman, Πηγή Εικόνας: AbeBooks

 

ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ

Οι πρώτες απόπειρες του ανήσυχου κινηματογραφιστή έλαβαν χώρα την περίοδο που σπούδαζε στη σχολή κινηματογράφου («Domy z panelů», «Umřel nám pan Foerster»). To 1965 & 1966 συμμετείχε στις σπονδυλωτές ταινίες «Zločin v dívčí škole» και «Perličky na dně», όπως και το 2002 στο «Ten Minutes Older».

Σκηνή της ταινίας «Perličky na dně», Πηγή Εικόνας: Film at Lincoln Center

 

Closely Watched Trains (1966)

Ταινία ορόσημο της τσέχικης νουβέλ βαγκ, με φόντο ένα σταθμό τρένων την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ουσιαστικά πρόκειται για το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Jiří Menzel, που εντυπωσίασε κοινό και κριτικούς, προτάθηκε για βραβείο Bafta & Χρυσή Σφαίρα, ενώ κέρδισε Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας το 1968. Είναι βασισμένη στο βιβλίο του Τσέχου συγγραφέα Bohumil Hrabal.

Σκηνή της ταινίας, Πηγή Εικόνας: Britannica

 

Capricious Summer (1968)

Αν και πρόκειται για κωμωδία, υπάρχουν αρκετές αιχμές για την πολιτική κατάσταση της εποχής. Η ταινία βασίστηκε στο βιβλίο «Rozmarné léto» του Τσέχου συγγραφέα Vladislav Vančura. Έναν ρόλο υποδύθηκε ο ίδιος ο Jiří Menzel.

Σκηνή της ταινίας, Πηγή Εικόνας: Trigon Film

 

Crime in a Music Hall (1968)

Αστυνομική κωμωδία με έντονα στοιχεία αλληγορίας κατά του ολοκληρωτισμού που λαμβάνει χώρα την εποχή των παλαιών καμπαρέ της Πράγας. Πρωταγωνίστρια μια τραγουδίστρια που ερωτεύεται τον Υπουργό Δικαιοσύνης.

Σκηνή της ταινίας, Πηγή Εικόνας: IMDb

 

Larks on a String (1969)

Μία από τις δημοφιλέστερες ταινίες του Jiří Menzel, η οποία απαγορεύτηκε από την Τσεχοσλοβακική Κυβέρνηση και προβλήθηκε 21 χρόνια αργότερα, μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος. Κέρδισε τη Χρυσή Άρκτο του Φεστιβάλ Βερολίνου.

Σκηνή της ταινίας, Πηγή Εικόνας: Flixster

 

Who Looks for Gold? (1974)

Ένα από τα λιγότερο γνωστά έργα του μεγάλου Τσέχου δημιουργού. Η εν λόγω δραματική ταινία γυρίστηκε την περίοδο κατασκευής του φράγματος Dalešice και προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Βερολίνου.

Σκηνή της ταινίας, Πηγή Εικόνας: Česká televize

 

Seclusion Near a Forest (1976)

Ακόμη μία κωμωδία του Jiří Menzel, με επίκεντρο μια συνηθισμένη αστική οικογένεια της Πράγας, που επιθυμεί να αγοράσει μια αγροικία στην εξοχή. Βραβεύτηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ του San Sebastián.

Σκηνή της ταινίας, Πηγή Εικόνας: Trigon Film

 

Those Wonderful Movie Cranks (1978)

Είχε προβληθεί και με τον εναλλακτικό τίτλο «Magicians of the Silver Screen». Κεντρικός ήρωας είναι ο Μάγος Pasparte, ιδιοκτήτης ενός περιοδεύοντος τσίρκου, ο οποίος συναντά έναν ετοιμοθάνατο συνάδελφό του, που του εμπιστεύεται την πανέμορφη κόρη του. Η ταινία επελέγη να εκπροσωπήσει την Τσεχοσλοβακία στα Όσκαρ, αλλά δεν έφτασε μέχρι την τελική πεντάδα.

Σκηνή της ταινίας, Πηγή Εικόνας: Trigon Film

 

Shortcuts (1981)

Είναι βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Τσέχου συγγραφέα Bohumil Hrabal. Το βιβλίο, όπως και η ταινία, είναι μια ανάκληση των παιδικών αναμνήσεων του Hrabal στην επαρχιακή πόλη Nymburk, όπου δεσπόζει το τοπικό ζυθοποιείο. Το «Cutting It Short» (εναλλακτικός τίτλος) διαγωνίστηκε στο 38ο Φεστιβάλ Βενετίας.

Σκηνή της ταινίας, Πηγή Εικόνας: A4 – Priestor súčasnej kultúry

 

The Snowdrop Festival (1984)

Ο Jiří Menzel διασκεύασε ακόμη ένα βιβλίο του Τσέχου συγγραφέα Bohumil Hrabal, ο οποίος κάνει και μια cameo εμφάνιση. Η ιστορία είναι τοποθετημένη στο μικρό χωριό Kersko, όπου παρακολουθούμε τις ζωές των κατοίκων του.

Σκηνή της ταινίας, Πηγή Εικόνας: Země filmů

 

My Sweet Little Village (1985)

Κλασική κωμωδία του Jiří Menzel με ήρωα έναν διανοητικά καθυστερημένο ευγενικό νεαρό άνδρα, τον Otík, που εργάζεται ως βοηθός οδηγού φορτηγού. Προτάθηκε για Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας.

Σκηνή της ταινίας, Πηγή Εικόνας: TV Nova

 

Chocolate Cop (1986)

Συνδυασμός κωμωδίας και θρίλερ. Ο αξιωματικός της αστυνομίας της Ζυρίχης Max Rüttli, είναι επιφορτισμένος με μια υπόθεση διεθνών διαστάσεων. Αυτός και ο φίλος του, ο επιθεωρητής Gaston, πρόκειται να βοηθήσουν τη Scotland Yard στη διερεύνηση μιας σειράς δολοφονιών.

Αφίσα της ταινίας, Πηγή Εικόνας: The Movie Database

 

End of Old Times (1989)

Στην Τσεχοσλοβακία του 1918 η νεοσυσταθείσα Εθνοσυνέλευση έχει αναθέσει στον Josef Stoklasa τη διαχείριση του Κάστρου Kratochvile. Για να εντυπωσιάσει τους γείτονές του και τους ντόπιους πολιτικούς, τους προσκαλεί σε ένα μεγάλο πάρτι κυνηγιού. Στο πάρτι έρχεται απρόσκλητος κι ένας άνδρας που ισχυρίζεται ότι είναι ο Δούκας Alexej, αλλά ο Stoklasa πιστεύει ότι είναι απατεώνας.

Σκηνή της ταινίας, Πηγή Εικόνας: Sfdb.cz

 

The Beggar’s Opera (1991)

Κινηματογραφική μεταφορά της όπερας-μπαλάντας του Άγγλου θεατρικού συγγραφέα και ποιητή John Gay και του συνθέτη Johann Christoph Pepusch.

Σκηνή της ταινίας, Πηγή Εικόνας: IMDb

 

Life and Extraordinary Adventures of Private Ivan Chonkin (1993)

Η ιστορία τοποθετείται στη Σοβιετική Ένωση του 1941 πριν και κατά τη διάρκεια των πρώτων μηνών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η ταινία βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ της Βενετίας και προτάθηκε για 8 Czech Lion Awards.

Σκηνή της ταινίας, Πηγή Εικόνας: Mubi

 

I Served the King of England (2006)

Η έκτη και τελευταία φορά που ο Jiří Menzel μετέφερε βιβλίο του Τσέχου συγγραφέα Bohumil Hrabal στον κινηματογράφο. Η ταινία συμμετείχε σε πολλά διεθνή φεστιβάλ και μεταξύ άλλων βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Βερολίνου και κέρδισε 5 Czech Lion Awards.

Σκηνή της ταινίας, Πηγή Εικόνας: Do Nebe Andělům

 

The Don Juans (2013)

Ένας οπερατικός θίασος σε μια μικρή πόλη αποφασίζει να ανεβάσει την όπερα του Mozart «Don Giovanni». Πρόκειται για την τελευταία σκηνοθετική δουλειά του Jiří Menzel, που έλαβε μέτριες κριτικές.

Σκηνή της ταινίας, Πηγή Εικόνας: Mubi

 

Εμφανίσεις ως ηθοποιός

Ο Jiří Menzel εκτός από σκηνοθέτης, ήταν και ηθοποιός με δεκάδες συμμετοχές σε ταινίες, όπως: «Courage for Every Day», «The Cremator», «The Apple Game», «Upír z Feratu», «Martha and I», «The Elementary School» και «All My Loved Ones». Τελευταία του εμφάνιση ήταν πριν δύο χρόνια στη σλοβακική δραματική ταινία «The Interpreter».

Σκηνή της ταινίας, Πηγή Εικόνας: myFILM.gr

 

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Ο Jiří Menzel παντρεύτηκε την Olga Menzelová κι απέκτησε δύο κόρες, την Anna Karolina και την Eva Maria. Έφυγε στις 5 Σεπτεμβρίου 2020, σε ηλικία 82 ετών, ύστερα από μάχη με μακροχρόνια ασθένεια. Μάλιστα, το 2017 είχε υποβληθεί σε εγχείρηση εγκεφάλου.

Ο Jiří Menzel με τη σύζυγό του Olga Menzelová, Πηγή Εικόνας: Blesk

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Wikipedia (Ηλεκτρονική Εγκυκλοπαίδεια, έγινε χρήση για εύρεση βιογραφικών στοιχείων)
  • IMDb (Βάση Δεδομένων, έγινε χρήση για εύρεση φιλμογραφίας)

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Αντώνιος Ευθυμίου

Είμαι ο Αντώνης. Έχω σπουδάσει Πολιτικός Μηχανικός στην Ελλάδα και την Ιαπωνία κι εργάστηκα πολλά χρόνια στο εξωτερικό (Ολλανδία, Φιλιππίνες, Γερμανία). Λατρεύω τον κινηματογράφο, την ποίηση και τα ταξίδια. Το μότο της ζωής μου είναι μια φράση από την ταινία "Ο Κύκλος των Χαμένων Ποιητών": CARPE DIEM!

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;