Γλώσσα
Γλώσσα

Πώς μια ελληνική διάλεκτος διαμόρφωσε το λατινικό αλφάβητο

  Στην εποχή μας, μπορούμε χωρίς καμία αμφιβολία να υποστηρίξουμε πως η πιο διαδεδομένη γλώσσα που ομιλείτε στον πλανήτη είναι η αγγλική. Η αγγλική γλώσσα χρησιμοποιεί ένα από τα πιο παλιά και αναγνωρισμένα αλφάβητα: το λατινικό. Το λατινικό αλφάβητο, στη σημερινή του μορφή, έχει εδραιωθεί στην αποτύπωση των λέξεων στις γλώσσες των περισσοτέρων ευρωπαϊκών χωρών. […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Σλαβόφωνοι: οι δίγλωσσοι κάτοικοι στη Μακεδονία

Στο ελλαδικό χώρο ομιλούνται διάφορες διάλεκτοι και διάφορες γλώσσες σε κάθε περιοχή. Τις τελευταίες δεκαετίες, εξαιτίας της μετανάστευσης, αρκετοί είναι αυτοί που ομιλούν τη γλώσσα της χώρας καταγωγής τους (αλβανικά, γεωργιανά, ρωσικά κλπ). Υπάρχει και μία ομάδα ανθρώπων στην Ελλάδα που είναι δίγλωσσοι, μιλώντας εκτός από ελληνικά και τα σλαβικά. Αυτή η μερίδα ανθρώπων βρίσκεται […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Γυναικοκτονία – Πατριαρχία: σύγχρονο φεμινιστικό λεξικό

Κανείς δε φέρεται στις γυναίκες με μεγαλύτερη έπαρση, επιθετικότητα και υποτίμηση από ότι ο άνδρας που έχει άγχος για τον ανδρισμό του  Σιμόν Ντε Μποβουάρ  Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, 137 γυναίκες δολοφονούνται κάθε μέρα παγκοσμίως από τον σύντροφό τους ή από κάποιον συγγενή τους. Σύμφωνα με έγκυρες εκτιμήσεις που αφορούν τα τελευταία χρόνια, κάθε […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Καλιαρντά: κώδικας επικοινωνίας ή γλωσσικό ιδιώμα;

Σε δύσκολες συνθήκες επιβίωσης όπως εξορία, φυλακή ή απομόνωση, ο άνθρωπος αναζητά διαφορετικούς τρόπους επικοινωνίας.  Κατά καιρούς, από παλαιότερες καταγραφές, γνωρίζουμε ότι  έχει εφεύρει ένα ιδιόμορφο γλωσσικό, συνθηματικό επινόημα. Είναι η κοινή γλώσσα επικοινωνίας που του επιτρέπει να γελάσει, να ανταλλάξει πληροφορίες, να μοιραστεί στιγμές με τους ομοίους του. Αυτή την ανάγκη επικοινωνίας καλύπτουν και […]

Γλώσσα

Το αρχαίο Όμικρον, το Λάμδα και η Φύση

Το αρχαίο ελληνικό αλφάβητο κρύβει αρκετά μυστικά πίσω από τα γράμματα του. Τα γράμματα του αρχαίου ελληνικού αλφαβήτου έχουν τροποποιηθεί ή “παραμορφωθεί” σε σχέση με την αρχική τους μορφή, αλλά παρόλα αυτά “φέρουν” σημασίες στη σύγχρονη εποχή.  Μέσα από την έρευνα, αποκαλύφθηκε το μεγαλείο της γλώσσας μας καθώς και η ευφυΐα εκείνων των μυαλών που […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Νεανική ιδιόλεκτος: Ο κώδικας των νέων

Νεανική ιδιόλεκτος Η νεανική ιδιόλεκτος είναι η γλώσσα των νέων σε κάθε εποχή. Επηρεάζεται από τα εκάστοτε κοινωνικά δεδομένα, τα ρεύματα, τα πρότυπα. Η νεανική ιδιόλεκτος είναι καθρέφτης του τρόπου σκέψης τους. Είναι ένα εργαλείο αμφισβήτησης του κατεστημένου, του κόσμου των ενηλίκων και μέσο ανεξαρτητοποίησης τους. Νεανική ιδιόλεκτος και μορφές της Η νεανική ιδιόλεκτος δηλώνεται […]

Γλώσσα
καραμανλήδικα
Γλώσσα

Καραμανλήδικα: Η τούρκικη γλώσσα με τους ελληνικούς χαρακτήρες

Αν δε γνωρίζεις την τούρκικη γλώσσα υπάρχει ένας τρόπος να τη διαβάσεις με ελληνικούς χαρακτήρες. Η δυνατότητα αυτή δίνεται μέσα από τα Καραμανλήδικα, έναν τρόπο φωνητικής γραφής της τουρκικής γλώσσας με το ελληνικό αλφάβητο προκειμένου η πολιτιστική και θρησκευτική κληρονομιά των ελληνόφωνων Τούρκων να διασωθεί από τους εξισλαμισμούς. Η γραφή αναγνωρίσθηκε από το τουρκικό Υπουργείο […]

Γλώσσα
Γλωσσικό μάθημα
Γλώσσα

Η αξία των μεταφορών στο γλωσσικό μάθημα

“Μαζί μιλάμε και χώρια καταλαβαινόμαστε”, λέει η σοφή παροιμία, απευθυνόμενη στην αναποτελεσματική επικοινωνία των συνομιλητών. “Μα πώς γίνεται να μιλάμε την ίδια γλώσσα και να μην καταλαβαινόμαστε;” γεννιέται εύλογα το ερώτημα μετά από αυτό. Πριν απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα και πριν καταλήξουμε σε τρόπους βελτίωσης της επικοινωνίας μας από το νηπιαγωγείο κιόλας, αλλά και […]

Γλώσσα

Ελληνική γλώσσα: η εκμάθησή της ως 2ης ξένης γλώσσας

Ελληνική γλώσσα: ως δεύτερη ξένη γλώσσα Ο πολυπολιτισμικός χαρακτήρας του σύγχρονου ελληνικού σχολείου τις τελευταίες δεκαετίες είναι γεγονός. Τι συμβαίνει όμως με τα παιδιά με μεταναστευτικό υπόβαθρο που αντιμετωπίζουν τεράστια προβλήματα με την Ελληνική γλώσσα και την εκμάθησή της; Παιδιά των οποίων οι οικογένειες έχουν έρθει αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον ή αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν ακούσια […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Παροιμίες του Βυζαντίου που επιβιώνουν μέχρι σήμερα

Στον προφορικό μας λόγο συνηθίζουμε να χρησιμοποιούμε παροιμίες του Βυζαντίου χωρίς καν να γνωρίζουμε ότι προέρχονται από εκείνη την εποχή. Φυσικά, είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποδείξουμε τον συσχετισμό των παροιμιών και των ιστοριών που κρύβονται πίσω τους. Παρακάτω παρουσιάζονται πέντε φράσεις που σχετίζονται με το Βυζάντιο και με γεγονότα της εποχής.  «Του μπήκαν ψύλλοι στ’ […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Οι κωφοί και βαρήκοοι πολίτες και η πρόσβαση τους σε τομείς πολιτισμού

  Πως αισθανόμαστε όταν παρακολουθούμε μία ενδιαφέρουσα παράσταση ή όταν επισκεπτόμαστε ένα χώρο τέχνης και απολαμβάνουμε μία αφηγηματική ξενάγηση; Η απάντηση είναι δεδομένη. Πολύ όμορφα! Όμως είναι εξίσου δεδομένη η απάντηση για τα άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα ακοής; Οι κωφοί και βαρήκοοι πολίτες έχουν την ίδια ευκολία να απολαμβάνουν την επίσκεψή τους σε ένα μουσείο […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Η γλώσσα των Γεωργιανών και η πολιτισμική τους ταυτότητα

Οι Γεωργιανοί ή Καρτβέλιοι είναι ένας λαός, αυτόχθονος στην περιοχή του Καυκάσου. Σημαντικός αριθμός Γεωργιανών κατοικεί επίσης στη Ρωσία, την Τουρκία, την Ελλάδα και σε άλλες χώρες όπως η Ουκρανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η καταγωγή τους ανιχνεύεται πίσω στην κλασική αρχαιότητα και θεωρούνται απόγονοι Ιβήρων και Κόλχων που είχαν εγκαθιδρύσει σημαντικές εστίες στον Καύκασο. […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Πώς οι λέξεις πληγώνουν τους ανθρώπους;

Η χρήση συγκεκριμένων λέξεων πολλές φορές πληγώνει και ευαισθητοποιεί κάποιους ανθρώπους, ενώ κάποιους άλλους τους αφήνει αδιάφορους. Αρκετές φορές οι λέξεις αυτές χρησιμοποιούνται για την ευκολότερη συνεννόηση και επικοινωνία με άλλους ανθρώπους. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι «ακούγονται» το ίδιο και σε άλλους. Εκείνοι που έχουν ζήσει αυτές τις εμπειρίες μπορούν να αισθανθούν πλήρως τον […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Οι αριθμοί στην ινδοευρωπαϊκή: Η αναζήτηση της πηγής τους

Η γλώσσα που (πιστεύεται) πως μιλούσαν τα διάφορα ινδοευρωπαϊκά φύλα, είχε λέξεις για τους αριθμούς από το 1 έως το 10, αλλά και για να αποδώσει την έννοια “αμφότεροι”. Για την έννοια του “μισού” ο μόνος τύπος που η ιστορική γλωσσολογία έχει καταφέρει να αποκαταστήσει για την ινδοευρωπαϊκή, προέρχεται μέσω επιθέτων που δηλώνουν την κτήση. […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Τεχνητή γλώσσα: Προσπάθειες για μια ιδανική παγκόσμια γλώσσα

O άνθρωπος αισθανόταν, από την απαρχή της ύπαρξής του, την έμφυτη ανάγκη του για επικοινωνία με τους ομοειδείς του. Ενώ κάτι τέτοιο φάνταζε ακατόρθωτο, το Homo Sapiens άρχισε σταδιακά να αναπτύσσει διόδους συνεννόησης. Όλα ξεκίνησαν από απλά νεύματα, αξιοποιώντας την γλώσσα του σώματος και τις εκφράσεις του προσώπου. Αυτό οδήγησε τον άνθρωπο στο να επινοήσει […]

Γλώσσα
Γλώσσα

«Τα έβγαλα στη φόρα»: Πώς συνδέεται με τα βυζαντινά fora;

Στον καθημερινό μας λόγο συνηθίζουμε να χρησιμοποιούμε διάφορες φράσεις για να σχολιάσουμε μια κατάσταση. Δεν γνωρίζουμε όμως πως πίσω από αυτές κρύβονται συνήθως πολύ ενδιαφέρουσες ιστορίες. Ένα αντίστοιχο παράδειγμα αποτελεί η φράση «τα έβγαλα στη φόρα», η οποία σχετίζεται με τα fora του Βυζαντίου. Πώς ήταν όμως διατυπωμένη αρχικά αυτή η έκφραση; Τι ήταν τα […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Ο “μύθος” γύρω από την αρχική κοιτίδα των Ινδοευρωπαίων

Σήμερα, στην επιστήμη της ιστορικής γλωσσολογίας γνωρίζουμε πως υπάρχει μία πολύ μεγάλη ευρασιατική γλωσσική οικογένεια, η ινδοευρωπαϊκή. Η μεγάλη αυτή οικογένεια χωρίζεται σε πολλές υπό – οικογένειες που βοηθάνε στην καλύτερη ταξινόμηση των γλωσσών. Όλες οι ινδοευρωπαϊκές γλώσσες ανήκουν σε υπό – οικογένειες με εξαίρεση την ελληνική, την αλβανική και την αρμενική γλώσσα που είναι ανάδελφες, δηλαδή δεν έχουν […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Οι αρχαίες γλώσσες της Ιταλίας και τα γνωρίσματά τους

  Η ιταλική χερσόνησος κατοικούνταν κάποτε από πληθυσμούς που μιλούσαν πολλές και διαφορετικές μεταξύ τους γλώσσες. Παρόλα αυτά, πέρα από τη λατινική και τους απογόνους τους, μόνο η ελληνική επιβίωσε έως και σήμερα. Η ελληνική ήρθε στην Ιταλία με τις πρώτες αποικιακές εγκαταστάσεις, ενώ όλες οι υπόλοιπες αρχαίες γλώσσες, που ακούγονταν στην Ιταλία, χάθηκαν κατά […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Αυτοψία στα αρχαία ελληνικά κύρια ονόματα

  Τα αρχαία ελληνικά κείμενα, ανεξαρτήτως διαλεκτικού υλικού, βρίθουν από κύρια ονόματα, ενώ συνεχώς η έρευνα αποκαλύπτει κύρια ονόματα σε παπύρους ή/και επιγραφές. Ο αριθμός τους είναι πραγματικά πολύ μεγάλος, συνεπώς είναι δύσκολη η ιεράρχηση και η ταξινόμησή τους σε συγκεκριμένες κατηγορίες. Το ενδιαφέρον για τη μελέτη των αρχαίων ελληνικών κύριων ονομάτων έχει, σε μεγάλο […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Η γλώσσα που προσπάθησε να εφεύρει ο Ισαάκ Νεύτων

  Λίγα λόγια για τον Ισαάκ Νεύτων Ο Ισαάκ Νεύτων θεωρείται πατέρας της Κλασικής Φυσικής. Ξεκινώντας από τις παρατηρήσεις του Γαλιλαίου και τους νόμους του Κέπλερ σχετικά με τη κίνηση των πλανητών, διατύπωσε τους τρεις μνημειώδεις νόμους της κίνησης. Μάλιστα, τότε διατύπωσε το σπουδαίο έργο του «νόμος της βαρύτητας». Μεταγενέστεροι το απέδωσαν στηριζόμενοι σε ένα […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Πέντε apps για να μάθεις ξένες γλώσσες εύκολα

  Σίγουρα οι ξένες σειρές, ταινίες και τα social media ακούγονται πιο δελεαστικές λύσεις για να μάθεις ξένες γλώσσες ευχάριστα, αλλά υπάρχει ακόμη μια ευχάριστη λύση μαθαίνοντας γρηγορότερα, ευκολότερα, και συνάμα το ίδιο ευχάριστα. Η τεχνολογία έχει προχωρήσει αρκετά, ώστε να μας προσφέρει έναν πιο εύκολο τρόπο εκμάθησης ξένων γλωσσών, χωρίς να είναι απαραίτητη η […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Λέξεις που xωρίζουν την Ελλάδα στα dύο

  «Θα ήθελα ένα τοστ με κασέρι. Πεινάω αφού». Μη βιαστείτε να βγάλετε συμπεράσματα για τις λανθασμένες λέξεις. Δεν είναι λανθασμένη, έστω και αν φαίνεται έτσι. Είναι πολύ απλά ο γνωστός βορειοελλαδίτικος ιδιωματισμός που χρησιμοποιείται στη Θεσσαλονίκη και στη γύρω περιοχή. Ποια είναι, όμως, η προέλευση του «λανθασμένου» ιδιωματισμού; Γιατί πολλοί βορειοελλαδίτες λένε τυρί αντί […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Οι “γλώσσες” των ζώων: Ένας ξεχωριστός κώδικας

  Είναι η γλώσσα αποκλειστική ιδιότητα του ανθρώπινου είδους; Από τη δόμηση των ανθρώπινων κοινωνιών, η ιδέα περί ζώων που έχουν την ικανότητα να μιλάνε είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη. Σε όλους τους πολιτισμούς, έχουν δημιουργηθεί αρκετοί μύθοι και θρύλοι για “γλώσσες” των ζώων, από τη δυτική Αφρική έως και τις Άνδεις, ενώ στην Ελλάδα γνώρισαν (και […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Η μυκηναϊκή ελληνική: Πρώιμες γλωσσικές ταυτότητες

Είναι εδώ και αρκετά χρόνια γνωστό, ότι η ελληνική είναι μία από τις αρχαίες γλώσσες που απαρτίζουν την ινδοευρωπαϊκή, τη μεγαλύτερη γλωσσική οικογένεια του κόσμου, η οποία κατά την αρχαιότητα μιλιόταν από την Ινδία μέχρι τη δυτική Ευρώπη. Η αποκατάσταση της μητέρας – γλώσσας γίνεται φανερό ότι αποτελεί πρόοδος της διαδικασίας σύγκρισης των παλαιότερων μορφών […]