“Στο Ντιβάνι” του Ίβριν Γιάλομ

Ίβριν Γιάλομ

Στο Ντιβάνι είναι η ελεύθερη απόδοση του αγγλικού τίτλου του βιβλίου Lying on the Couch. Πρόκειται για το δεύτερο μυθιστόρημα του ψυχιάτρου και ψυχοθεραπευτή Ίβριν Γιάλομ. «Ο Γιάλομ κάνει εδώ ένα αμετάφραστο λογοπαίγνιο με τρεις διαφορετικές σημασίες: δηλώνει πρώτα απ’ όλα την ανάκλιση του αναλυόμενου στο ψυχαναλυτικό ντιβάνι, ως σύμβολο της ψυχοθεραπείας. Υπονοεί τη σεξουαλική πράξη μεταξύ θεραπευόμενου και θεραπευτή, ένα από τα κεντρικά ηθικά προβλήματα που τίθενται και ερμηνεύονται μέσα στο βιβλίο, και τέλος αναφέρεται στην απόκρυψη και στη διαστρέβλωση της αλήθειας, στο ψέμα που μπορεί να εισχωρήσει στην ψυχοθεραπευτική διαδικασία» (από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Τα τρία αυτά θέματα παρουσιάζονται και αναλύονται μέσα σε μια συναρπαστική μυθοπλασία, που παίρνει, θα λέγαμε, τον χαρακτήρα κινηματογραφικής ταινίας. Ένα “ψυχαναλυτικό θρίλερ”. Αποκαλύψεις, αγωνία κι ανατροπές μέσα σε μία αφήγηση άριστα δεμένη, που κυλά ρυθμικά, οδηγώντας τον αναγνώστη σε συνεχείς αποκαλύψεις και προσωπικό στοχασμό.

Βαθιά ανθρώπινος, ειλικρινής, με σέβας για την ψυχοθεραπεία και την ανθρώπινη ύπαρξη, χωρίς να αρνείται την ειρωνεία και το χιούμορ, ο Γιάλομ σε αυτό το βιβλίο μας αποκαλύπτει τι συμβαίνει στη ζωή των ψυχοθεραπευτών. Τι σκέφτεται ο ψυχοθεραπευτής, πώς συμπεριφέρεται στην καθημερινή του ζωή, τι συμβαίνει στο νου του μέσα στην ψυχοθεραπεία, ποιες είναι αδυναμίες του, τα λάθη του, οι ανησυχίες του και πώς τα αντιμετωπίζει;

Η απομυθοποίηση του ψυχοθεραπευτή, πάντως, δε θεωρείται αρνητική. Αντιθέτως, η γοητεία του θεραπευτικού ταξιδιού αυξάνεται. Η αυθεντία του ψυχοθεραπευτή ισχύει με την έννοια της αυθεντικής παρουσίας και ύπαρξης στη θεραπεία, εγκαταλείποντας την έννοια της παντογνωσίας. Αντί για την «ανάλυση», την «ερμηνεία», ή τη «θεραπεία», είναι προτιμότερο να ορίσουμε την ψυχοθεραπεία ως «μια συντροφική πορεία προς την επίτευξη μιας αληθινής ανθρώπινης επαφής», μέσα στην οποία προκύπτουν σταδιακά όλα τα προηγούμενα. Για τον Γιάλομ, άλλωστε, η ίδια η θεραπευτική σχέση είναι ιαματική. Δίχως τη γνησιότητα και την ειλικρίνεια της σχέσης, οποιοδήποτε θεραπευτικό αποτέλεσμα φαντάζει μάλλον απίθανο. Ο Γιάλομ δε διστάζει να ασκήσει κριτική στη «σκληρή» ουδετερότητα των ψυχαναλυτών, χωρίς ωστόσο να απαρνείται τη συμβολή της ψυχαναλυτικής σχολής στην ψυχοθεραπεία.

Βέβαια, μέχρι πού εκτείνονται τα όρια ανάμεσα σε θεραπευτή και θεραπεύομενο; Ο θεραπευτής δε φοβάται να αποκαλύψει τον εαυτό του, όμως τι συμβαίνει όταν αυτή η αποκάλυψη βλάπτει τον πελάτη; Πώς είναι σίγουρος ο ψυχοθεραπευτής ότι η αποκάλυψή του γίνεται για το όφελος του πελάτη κι όχι για τα δικά του εγωιστικά κίνητρα; Μπορεί, για την ακρίβεια, ο θεραπευτής να είναι όντως ειλικρινής, όταν ευαίσθητα θέματα θίγονται; Μήπως η αποκάλυψη εγείρει τον κίνδυνο ο προβολέας της θεραπείας να απομακρυνθεί από τον θεραπεύομενο και να εστιάσει στον θεραπευτή; Είναι αυτό ωφέλιμο για τον πρώτο και δεοντολογικά ορθό για τον δεύτερο; Οι κώδικες δεοντολογίας είναι επαρκείς για να προστατεύσουν τους πελάτες όταν βρίσκονται «στα χέρια των θεραπευτών»; Τι συμβαίνει όταν αυτοί καταπατώνται; Η θεραπευτική σχέση ισχύει μόνο μέσα στο γραφείο του θεραπευτή; Τι συμβαίνει όταν ερωτικά συναισθήματα προκύπτουν; Η σχέση οφείλει να παύει ή μήπως μπορεί να συνεχιστεί; Πρόκειται για έρωτα ή εκμετάλλευση; Τα ερωτήματα αυτά, και πολλά άλλα, παρουσιάζονται και απαντώνται στο κείμενο, καθώς εξελίσσεται η πλοκή και… η ψυχοθεραπεία.

“Το Ντιβάνι συνιστά επίσης ένα εξαιρετικό μωσαϊκό της αμερικανικής κοινωνίας. Ατομικισμός, πλούτος, πολυτέλεια, ματαιοδοξία, ανταγωνισμός, αλλά και αποξένωση, μοναχικότητα, έλλειψη στοργής και καταφυγή στη χρήση ουσιών για τη μείωση του πόνου. Τα θέματα αυτά περιγράφονται στο κείμενο με ακρίβεια και κατανόηση” (από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Το Ντιβάνι αποτελεί αναμφίβολα ένα έξοχο διδακτικό, λογοτεχνικό έργο για μελλοντικούς, νέους –και παλιούς- ψυχοθεραπευτές, χωρίς αυτό να σημαίνει πως το υπόλοιπο αναγνωστικό κοινό δε μπορεί να το απολαύσει. Η αφήγηση του Γιάλομ σε ουδεμία περίπτωση δε λαμβάνει τη μορφή ενός στεγνού, επιστημονικού λόγου. Η πλοκή της ιστορίας, διαποτισμένη με αστυνομικό σασπένς, διατηρεί το ενδιαφέρον του αναγνώστη αμείωτο από την αρχή ως το τέλος.

«…Εάν ο Φρόιντ ή ο Γιούνγκ δοκίμαζαν να γράψουν ένα ψυχολογικό θρίλερ, αμφιβάλλω αν οποιοσδήποτε από τους δύο θα παρήγε μια τόσο απίθανη ιστορία, τόσο τεταμένη και αποτελεσματική» ~Los Angeles Times.

Το Ντιβάνι κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΑΓΡΑ.

Άλλα έργα του Γιάλομ:

https://www.maxmag.gr/book/vivlioparousiasis/plasmata-mias-imeras/

https://www.maxmag.gr/book/vivlioparousiasis/otan-eklapse-o-nitse/

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:


SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Πτυχιούχος Ψυχολογίας του Α.Π.Θ. με μεγάλη αγάπη για τη λογοτεχνία.

Αφήστε το σχόλιο σας

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG