Γρηγόρης Αζαριάδης: Τα 10 καλύτερα αστυνομικά μυθιστορήματα που διάβασα το 2020

Ο Γρηγόρης Αζαριάδης γεννήθηκε στην Αθήνα τον Φλεβάρη του 1951. Ζει μόνιμα στην Αθήνα με την γυναίκα του Νίτσα Βραχνίδου και τα παιδιά του Χρήστο, Σοφία και Στρατή. Το πρώτο του μυθιστόρημα «Παλιοί λογαριασμοί» γράφτηκε το 1977 κι εκδόθηκε το 2012. Ακολούθησαν «Η τελευταία παράσταση της Μαρίνας Φιλίππου» και «Το μοτίβο του δολοφόνου», που κυκλοφόρησαν το 2013 και το 2015, αντίστοιχα. Και τα τρία από τις Εκδόσεις Γαβριηλίδη. Στην συνέχεια, ο «Σκοτεινός λαβύρινθος» το 2018 και η «Παραπλάνηση» το 2020 εκδόθηκαν από το Μεταίχμιο.

Ο Γρηγόρης Αζαριάδης λατρεύει την γαλλική σχολή και ιδιαίτερα το polar και το κλασικό noir. Αγαπημένοι του συγγραφείς είναι ο Ρέιμοντ Τσάντλερ, ο Ζαν-Πατρίκ Μανσέτ και το ζεύγος των Σουηδών Μ. Σγιεβάλ και Π. Βαλέε, που στις ακραίες φαντασιώσεις του θεωρεί ότι ακολουθεί τα βήματα τους.

Ο Γρηγόρης Αζαριάδης προτείνει στους αναγνώστες του Maxmag «τα 10 καλύτερα αστυνομικά μυθιστορήματα που διάβασε το 2020».

Πέντε συν τρία, του Arne Dahl, μετάφραση Γρηγόρης Κονδύλης, Εκδόσεις Μεταίχμιο

Το «Πέντε συν τρία» αποτελεί το τρίτο μέρος της επικής τετραλογίας του Arne Dahl, μετά το «Επτά μείον ένα» και το «Έξι επί δύο» και απογειώνει τα χαρακτηριστικά των δύο προηγουμένων μερών. Πλοκή πολύπλοκη, πολυεπίπεδη, πολλές παράλληλες ιστορίες που τρέχουν ταυτόχρονα, χρονικά ταξίδια πίσω στο παρελθόν και πάλι στο παρόν είναι οι αγαπημένες τεχνικές του συγγραφέα. Βέβαια τις χειρίζεται με αριστοτεχνικό τρόπο κι έχουν στόχο να αναγκάσουν τον αναγνώστη να διαβάσει τις γραμμές του κειμένου, κάποιες φορές και πίσω από αυτές, με αυστηρή προσήλωση και οπωσδήποτε υψηλή ένταση. Ναι, ο Arne Dahl πιστοποιεί για μια ακόμη φορά ότι ανήκει στην κορυφαία ελίτ των σύγχρονων αστυνομικό-κοινωνικών συγγραφέων της υφηλίου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Εν ολίγοις, ένα εξαιρετικό δείγμα ιδιαίτερου αστυνομικό-κοινωνικού Nordic noir, που απευθύνεται σε πολύ απαιτητικούς και ενημερωμένους αναγνώστες και προϋποθέτει ανάγνωση με ιδιαίτερη προσοχή και ένταση. Κοινώς, ένας αυθεντικός Dahl, γνήσιος εκπρόσωπος της ελίτ των σύγχρονων αστυνομικών συγγραφέων υψηλής ποιότητας. Μιας ομάδας που συμπεριλαμβάνει τους Mankell, Larsson, Persson, εσχάτως τον Nesbo και ακολουθούν την μεγάλη κληρονομιά των πρωτοπόρων Sjowall και Wahloo.

Βασίλειο, του Jo Nesbo, μετάφραση Σωτήρης Σουλιώτης, Εκδόσεις Μεταίχμιο

Ο Nesbo κερδίζει το πρώτο στοίχημα, ότι μπορεί να γράψει πολύ διαφορετικά από τον εμπορικό τρόπο, την «τηλεοπτική οπτική» της καταιγιστικής δράσης, της σκοτεινής ατμόσφαιρας και των πολλαπλών ανατροπών. Αριστοτεχνικά σχεδιασμένο και βαθιά επηρεασμένο από υποβλητικές αναφορές, που φτάνουν από την αρχαία ελληνική τραγωδία και την σκοτεινή σκανδιναβική μυθολογία μέχρι τον Φρόυντ, το «Βασίλειο» συνεχίζει τον δρόμο που είχε αφετηρία τον εντυπωσιακό «Μάκβεθ» και επιβεβαιώνει την ένταξη του Nesbo στην ανώτατη ελίτ των ποιοτικών εκπροσώπων του σύγχρονου σκανδιναβικού αστυνομικού μυθιστορήματος. Παρέα με τον Mankell, τον Larsson, τον Persson και τον Dahl και γνήσιοι απόγονοι των πρωτοπόρων Sjowall και Wahloo.

Το δεύτερο στοίχημα του Νορβηγού μετρ είναι η έκβαση της μάχης με τον μοναδικό ήρωα του, τον γοητευτικά μυστηριώδη Χάρι Χόλε. Η μάχη κάθε συγγραφέα με το δικό του δημιούργημα, στην περίπτωση αυτή με ένα πρωταγωνιστή που τον ανταγωνίζεται σκληρά στο γήπεδο της δημοφιλίας, είναι ανελέητη και το αποτέλεσμα δύσκολο να προβλεφθεί. Προσωπικά, θεωρώ ότι ένας από τους βασικούς λόγους της υψηλής ποιότητας και της βαθύτατης ψυχολογικής ενδοσκόπησης των ηρώων στο «Βασίλειο» είναι η «απελευθέρωση» του συγγραφέα από το βασανιστικό alter ego του.

 Αυτή η χώρα που τη δολοφονούν, του Gilles Vincent, μετάφραση Γιάννης Καυκιάς, Εκδόσεις Angelus Novus

Ο Gilles Vincent, που υπογράφει το «Αυτή η χώρα που τη δολοφονούν», αποτελεί μια ξεχωριστή περίπτωση συγγραφέα, βαθιά και αυτόνομα πολιτικοποιημένου. Από το ξεκίνημα του μυθιστορήματος διαφαίνεται η προσωπική ματιά και η ευρηματική πρωτοτυπία του συγγραφέα, καθώς η υπόθεση εξελίσσεται σε δύο παράλληλες σκηνές. Πρόκειται για μια τεχνική, που έχουν υιοθετήσει βέβαια πολλοί συγγραφείς, αλλά ο Vincent την χρησιμοποιεί με απλό, αβίαστο και άμεσο τρόπο, επιτυγχάνοντας ένα γοργό ρυθμό στην πλοκή και διατηρώντας ζεστό και αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη.

Ο Vincent κατορθώνει τελικά να στριμώξει τον αναγνώστη στην γωνία του ρινγκ και να του καταφέρει αλλεπάλληλα σκληρά γρονθοκοπήματα, απειλώντας να του διαλύσει το στομάχι. Η εικόνα της σύγχρονης γαλλικής κοινωνίας και της πολιτικής ζωής παρουσιάζεται με ρεαλιστικό τρόπο.. Σκληρή και απειλητική. Η διαφθορά κυριαρχεί κι οι εκπρόσωποι της, με οποιαδήποτε μορφή, έχουν το πάνω χέρι. Η προοπτική ζοφερή… Όπως υποστηρίζει ο συγγραφέας με την φωνή της αστυνόμου Σαντιά:

Όταν ο τόπος που αγαπάει θα βυθιστεί στο μίσος και τα σύνορα που θα ορθωθούν δεν θα είναι πλέον παρά συρματοπλέγματα, τι άλλο θα της απομείνει πέρα από το να κρυφτεί για να κλάψει τον πόνο και τη ντροπή της που είναι πολίτης αυτής της χώρας;

Η συνωμοσία της Μογγολίας, του Rafael Bernal, μετάφραση Ασπασία Καμπύλη, Εκδόσεις Carnivora

Η «Συνωμοσία της Μογγολίας» είναι ένα μοναδικό δείγμα πολιτικοκοινωνικού νουάρ, μια μαύρη ιστορία βουτηγμένη σε μαύρη ατμόσφαιρα, όπου πρωταγωνιστούν εξαιρετικά σκιαγραφημένοι και απόλυτα πειστικοί χαρακτήρες. Ο Rafael Bernal χρησιμοποιεί τα μαύρα χρώματα της παλέτας του για να δημιουργήσει ένα περιβάλλον συναρπαστικού αστυνομικού θρίλερ με πολλή δράση και πολύ ιδιαίτερο, καυστικό, κυνικό χιούμορ, αλλά ο στόχος του είναι κρυστάλλινα καθαρός. Να ζωγραφίζει ένα τρομακτικό, αλλά απόλυτα ρεαλιστικό, πορτραίτο μιας χώρας της Λατινικής Αμερικής, εκεί όπου η καθημερινότητα αποτελεί το αποκλειστικό βασίλειο της διαφθοράς και της διαπλοκής. Εκεί όπου τα λαϊκά στρώματα του πληθυσμού αποδύονται σε ένα σκληρό αγώνα επιβίωσης, εκεί όπου η ανθρώπινη ζωή είναι πραγματικά πολύ φτηνή, εκεί όπου τα όνειρα δεν έχουν χώρο να στριμωχτούν -βλέπε ιστορία Γκαρσία και Μαρτίτα.

Αντίθετα, εκεί όπου βρίσκουν πρόσφορο έδαφος η εκμετάλλευση ανθρώπων από άλλους που έχουν τη δύναμη και τον πλούτο, εκεί όπου οι συνωμοσίες για την «δολοφονία της δημοκρατίας» δεν εξυφαίνονται στην Κίνα ή στην Μογγολία, που βρίσκονται στην άλλη άκρη του γεωγραφικού Άτλαντα, αλλά μέσα στην ίδια την πρωτεύουσα του Μεξικού.

Η «Συνωμοσία της Μογγολίας», γραμμένη πενήντα χρόνια πριν, συνεχίζει να αποτελεί ένα «νέο και φρέσκο» κείμενο, ένα διαχρονικό δυστυχώς λίαν επίκαιρο κοινωνικό νουάρ, που αξίζει να διαβαστεί προσεκτικά, καθώς το κλίμα διαφθοράς και διαπλοκής παραμένει ακόμη ασφυκτικό πάνω από τις χώρες της Λατινικής Αμερικής.

Τίποτα δεν χάνεται, της Medhi Cloe, μετάφραση Γιάννης Καυκιάς, Εκδόσεις Πόλις

Εντυπωσιακή πρώτη εμφάνιση της νεαρής Medhi Cloe με το «Τίποτα δεν χάνεται», ένα σκληρό κοινωνικό νουάρ, που θυμίζει παλιά ασπρόμαυρη ταινία και παραπέμπει στην πλούσια γαλλική παράδοση του είδους. Ευφυής και ευρηματική σύλληψη με κεντρικό ήρωα ένα εντεκάχρονο αγόρι, με βαθιά οικογενειακά τραύματα, με μοναδικό στήριγμα ένα νεαρό ζευγάρι, που αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα και παίρνει την απόφαση να τον υιοθετήσει.

Μια σκληρή, αδυσώπητη πάλη επιβίωσης στην τρομακτική σημερινή κοινωνία στον δρόμο για την κοινωνική ωριμότητα και την συνειδητοποίηση, ένας συνεχής, καθημερινός αγώνας κάθε μοναχικού ατόμου απέναντι σε μια σκληρή, αυταρχική, εξουσιαστική κοινωνία. Η συγγραφέας γράφει τελικά ένα από τα πιο μαύρα, ζοφερά κοινωνικά νουάρ της εποχής μας. Όχι μια, αλλά πολλές, συνεχείς γροθιές στο στομάχι. Αληθινά σπαρακτικό.

Δεκατρείς ώρες, του Deon Meyer, μετάφραση Κάλλια Παπαδάκη, Εκδόσεις Σκοτεινό Στερέωμα

Από τη Νότια Αφρική και με μια δόση «εξωτικότητας», ο Deon Meyer, γνωστός συγγραφέας και σεναριογράφος, υπογράφει το καταιγιστικό, αστυνομικό θρίλερ «Δεκατρείς ώρες». Όπως υπονοεί και ο τίτλος, ο συγγραφέας, μεγάλος μετρ στο police procedural, περιγράφει μια συνταρακτική ιστορία όπου ο ντετέκτιβ Γκρίσελ αποδύεται σε μια σκληρή, ρεαλιστική κούρσα ενάντια στον χρόνο, όντας υποχρεωμένος να εξιχνιάσει δύο δολοφονίες και να εντοπίσει μια νεαρή Αμερικανίδα, η οποία έχει απαχθεί. Κι όλα αυτά σε δεκατρείς ώρες.

Από τις σελίδες του πολυβραβευμένου μυθιστορήματος ξεπηδούν ήρωες της αφρικανικής μουσικής βιομηχανίας, συμμορίες ντόπιων κακοποιών, αλλά παράλληλα θίγονται και σοβαρά κοινωνικά προβλήματα σχέσεων μεταξύ των διαφόρων κοινοτήτων και φυλών της Νότιας Αφρικής. Πάντως, το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του συνεχίζει να αποτελεί ο καταιγιστικός, τηλεοπτικός ρυθμός. Παρακολουθώντας το κυνήγι του χαμένου χρόνου με κομμένη την ανάσα, ο αναγνώστης αναγκάζεται να συμμετέχει κι ο ίδιος στην εξέλιξη της πλοκής.

Θηράματα, του Bergmoser Gabriel, μετάφραση Χριστίνα Ριζοπούλου, Εκδόσεις Bell

Ο Bergmoser Gabriel υπογράφει ένα πολύ σκληρό, αιματοβαμμένο θρίλερ με φόντο ένα μοναχικό δρόμο στις απέραντες, άνυδρες, ερημικές εκτάσεις της Αυστραλίας. Όταν μια νεαρή κοπέλα φτάνει τραυματισμένη σ’ ένα σταθμό αυτοκινήτων, στη μέση του πουθενά, κανείς από τους πελάτες δεν μπορεί να φανταστεί την τρομακτική εξέλιξη, που θα τους εμπλέξει σ΄ ένα ανελέητο κυνηγητό ζωής και θανάτου.

Η διαδρομή της κοπέλας, αλλά και όσων επιλέξουν να σταθούν κοντά της, προς την σωτηρία θα αποδειχτεί μια εφιαλτική πάλη για επιβίωση. Iδιαίτερα από την στιγμή που θα βρεθούν αντιμέτωποι με μια ανεξέλεγκτη συμμορία, η οποία ζει σε καθεστώς πλήρους απομόνωσης από την υπόλοιπη κοινωνία και απολαμβάνει να σκοτώνει όποιον επισκέπτη κάνει το λάθος να περάσει από την περιοχή τους.

Τα «Θηράματα» είναι ένα πρωτότυπο, αληθινά σκληρό, εφιαλτικό θρίλερ με αλλεπάλληλες εκρήξεις αδρεναλίνης, που κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη.

Ιερή σκοτεινή νύχτα, του Michael Connelly, μετάφραση Χριστιάννα Σακελλαροπούλου, Εκδόσεις Διόπτρα

Ο Michael Connelly επαναφέρει στην δράση τον δημοφιλή ήρωα του ντετέκτιβ Ιερώνυμο Χάρυ Μπος, ως συνταξιούχο αυτή τη φορά, ικανοποιώντας τους πολυπληθείς θαυμαστές του. Στην «Ιερή σκοτεινή νύχτα», ο Μπος θα συνεργαστεί με την Ρενέ Μπαλάρντ για την εξιχνίαση μιας άλυτης υπόθεσης, η οποία αποτελεί πλέον εμμονή. Πρόκειται για τον θάνατο της δεκαπεντάχρονης Ντειζυ Κλέιτον, μιας έφηβης που το έσκασε από την οικογενειακή εστία και κατέληξε στους δρόμους του Χόλυγουντ, όπου και δολοφονήθηκε με βίαιο τρόπο.

Πλοκή, δράση, γρήγορος ρυθμός, ανατροπές κι ένα πολύ δυνατό ντουέτο κεντρικών ηρώων, που γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρον μέσα από την διπλή οπτική και την παράλληλη εξιστόρηση των γεγονότων, θα αφήσει σίγουρα ικανοποιημένους τους θιασώτες του είδους.

Γκραν Παρί, του Olivier Norec, μετάφραση Χαριτωμένη Βόντα, Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα

Οι υποθέσεις του «Κώδικα 93» αφορούν στα εγκλήματα που διαπράττονται, καταγράφονται σαν τέτοια από την αστυνομία και μετά με ένα ιδιαίτερο τρόπο «εξαφανίζονται», λες και αυτά τα εγκλήματα δεν υπήρξαν ποτέ. Και είναι εγκλήματα με θύματα περιθωριακούς ανθρώπους, που κανείς συγγενής ή φίλος δεν αναζητά ποτέ. Σαν αποτέλεσμα, οι δείκτες εγκληματικότητας συγκεκριμένων περιοχών του Παρισιού παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, οι περιοχές αυτές θεωρούνται «ασφαλείς» και προσφέρουν την δυνατότητα σε μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες να προχωρήσουν στην μελλοντική ανοικοδόμηση και ανάπλαση τους. Ένα απλό και συνάμα μεγαλοφυές σχέδιο, με την συμμετοχή αστυνομικών, πολιτικών και μεγάλων επιχειρηματιών.

Χαμηλοί τόνοι, ιδιαίτερη ατμόσφαιρα, μεγαλοαστική τάξη και περιθώριο, σκληροί αστυνομικοί, κάποιοι έντιμοι κι άλλοι βουτηγμένοι στην διαφθορά, αόρατοι πολιτικοί που θυσιάζουν στον βωμό του κέρδους. Τελικά, το «Γκραν Παρί» αποτελεί ένα αυθεντικό δείγμα αστυνομικό-κοινωνικού μυθιστορήματος, υπηρετώντας με πολύ αξιόπιστο τρόπο την γαλλική παράδοση στον συγκεκριμένο χώρο.

Το τελευταίο κυνήγι, του Jean Christophe Grange, μετάφραση Τίνα Πλυτά, Εκδόσεις Καλέντης

Στο «Τελευταίο κυνήγι», ο Grange στήνει ένα υποδειγματικό αστυνομικό-κοινωνικό μυθιστόρημα, διαφορετικό από αυτά που μας έχει συνηθίσει. Η ατμόσφαιρα είναι εντυπωσιακή. Από τα δυνατότερα σημεία του μυθιστορήματος, περιγράφεται με εξαιρετικά ζωντανό τρόπο και μεταφέρει ανάγλυφα την σκοτεινή ομορφιά και ταυτόχρονα την θανάσιμη απειλή του, που ελλοχεύει σε κάθε απόμερη γωνιά του επιβλητικού δάσους. Και ακόμη περισσότερο, ο συγγραφέας βάζει την ατμόσφαιρα να παίζει μέγιστο ρόλο, επηρεάζοντας υποσυνείδητα όχι μόνο τα συναισθήματα, αλλά και τις συμπεριφορές των ηρώων. Κάτι σχεδόν αντίστοιχο με την επίδραση του ωκεανού στους ήρωες στο αείμνηστο «Σολάρις» του Stanislaw Lem στην κλασική σκηνοθεσία του Anrei Tarkovsky.

Πάνω απ’ όλα, το μέγιστο πλεονέκτημα του «Τελευταίου κυνηγιού», είναι ο εκπληκτικός, μοναδικός τρόπος γραφής του Grange. Πραγματικά αποδεικνύει ότι είναι αληθινός μαέστρος, υιοθετώντας ένα εξαιρετικά λογοτεχνικό ύφος, με αποτέλεσμα ένα υψηλής ποιότητας ταξίδι στον κόσμο της αστυνομικής λογοτεχνίας, όπου κάθε σκηνή είναι μια μικρή απόλαυση. Ίσως, το ποιοτικότερο έργο του.


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Μαρία Αντωνίου

Λατρεύω το θέατρο, τον κινηματογράφο, τα βιβλία και τις βόλτες με φίλους.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;