Ο μεγάλος κωμωδοποιός Αριστοφάνης (μέρος 2ο – τα έργα)

SHARE

Το κουρέλι αυτό κι αυτό το πέδιλο μας 
το κομμάτιασες εσύ για οικονομία
και να γελά κι ο κόσμος·
με τον τρόπο αυτόν που βρήκες κάνουμ’ έτσι
τρέλες και χορούς χωρίς καμία ζημία.
Ίακχε, φίλε του χορού,
γίνε συνοδός μας. 
(Βάτραχοι)

Στην αρχαία κωμωδία αξιοποιούταν η Αττικής διάλεκτος. Ο μεγάλος κωμωδοποιός Αριστοφάνης (μέρος 2ο - τα έργα)
Σκηνή από παράσταση κωμωδίας. Στη μέση ο υποκριτής, ο οποίος πλαισιώνεται απο δύο χορευτές ή υποκριτές (οι δύο χορευτές είναι ντυμένοι πουλιά).

Στην αρχαία κωμωδία αξιοποιούταν η Αττικής διάλεκτος, η οποία πλαισιωνόταν με λυρικά στοιχεία και με την τραγική γλώσσα. Επιπρόσθετα, αξιοποιούνταν οι ιδιωματισμοί πολλών διαλέκτων, όταν ήταν ανάγκη, δίνοντας περισσότερη προσοχή στο κωμικό στοιχείο. Αναφορικά με την πλοκή της αρχαίας κωμωδίας τονίζεται ο χωρισμός των μερών, δηλαδή η δομή της. Συγκεκριμένα, υπήρχε ο πρόλογος, ο χορός, ο αγών, η παράβαση και η έξοδος. Ο αριθμός των βασικών ηθοποιών ήταν πέντε και η πηγή θεματολογίας ήταν η καθημερινή ζωή των πολιτών και όλα όσα αφορούσαν την εκάστοτε υφιστάμενη πολιτική κατάσταση, τις αλλαγές στην κοινωνία και τα κάθε λογής γεγονότα. Επίσης, οι ηθοποιοί στο αρχαίο θέατρο ήταν αποκλειστικά άνδρες, οι οποίοι έπαιζαν και τους γυναικείους ρόλους. Οι μάσκες που χρησιμοποιούσαν ήταν δημιουργημένες με εντελώς σουρεαλιστικό τρόπο σε μια προσπάθεια απόδοσης της προσωπικότητας του υποκριτή και των όσων αντιπροσώπευε ο εκάστοτε ρόλος. 

Στην αρχαία κωμωδία αξιοποιούταν η Αττικής διάλεκτος. Ο μεγάλος κωμωδοποιός Αριστοφάνης (μέρος 2ο - τα έργα)

Γιατί ημείς, — ώ άνδρες, που ακούτ’ εμέ [τον βλάκα] —
επάθαμεν αρρώστια αντίθετη απ’ του Σάκκα. 
Γιατί αυτός δεν ήτανε πολιτογραφημένος
και γύρευε με το στανιό να τον ειπούν πολίτη·
κ’ εμείς, που είχαμε τιμές από φυλή και γένος,
πολίτες, δίχως να μας μπη κανένας και στη μύτη,
πήραμε τα δυο πόδια μας καθένας και πετάξαμε·
μα τούτο δεν το πράξαμε
ούτ’ από μίσος τάχα για την πόλι,
γιατί έχει από τη φύσι προτερήματα,
ούτε πως δεν μοιράζει ‘ς όλους χρήματα.
(Όρνιθες, σκηνή Α’)

Advertisement

Παρακάτω επιλέχθηκαν τρία σημαντικά έργα του Αριστοφάνη, τα οποία θεωρούνται ως «ειρηνική τριάδα», διότι και τα τρία παρουσιάζουν τα πλεονεκτήματα και την ομορφιά της ειρηνικής ζωής. Πιο συγκεκριμένα, γίνεται λόγος για τα έργα Αχαρνείς, Ειρήνη και Λυσιστράτη. 

Αναλυτικότερα, το έργο «Αχαρνείς» εδιδάχθη για πρώτη φορά το 425 π.Χ. στα Λήναια και κατάφερε να πάρει το πρώτο βραβείο. Ουσιαστικά στο έργο παρουσιάζεται το αν είναι σκόπιμο να συνεχίζεται ο πόλεμος για κάποια κέρδη, όταν γίνεται να πραγματοποιηθεί ειρήνη χωρίς να χάσει κανένας τίποτα. Ήταν γνωστό τόσο στο ακροατήριο όσο και στον Αριστοφάνη, πως αξίζει η ειρήνη, κατ’ επέκταση και η ευτυχία που αυτή προσφέρει, πολύ περισσότερο απο τον πόλεμο.  Στην αρχαία κωμωδία αξιοποιούταν η Αττικής διάλεκτος. Ο μεγάλος κωμωδοποιός Αριστοφάνης (μέρος 2ο - τα έργα)

Συνοπτικά, το έργο αυτό δε συνιστά καταπότι ενός συνόλου πολιτικών συμβουλών πλαισιωμένο με μια σατιρική προσέγγιση και κωμική διάθεση. Αντιθέτως, είναι μια φαντασία εδραιωμένη στον βαθύτερο και απαράλλαχτο εγωισμό. Επιπλέον, σε αυτή τη φαντασία ο Αριστοφάνης αξιοποιεί,  ως στοιχεία αποκτώμενα απο την επικαιρότητα πλάι σε άλλα πολλά, πολιτικές γνώμες και επιχειρηματολογίες που παρουσιάζονταν σε διάφορα επίπεδα, όπως για παράδειγμα απο το μηδενισμό και την εφήμερη μεμψιμοιρία στην προσεγμένη πολιτική ανάλυση

Η υπόθεση μας μεταφέρει στο έκτο έτος της πολεμικής διαμάχης μεταξύ Αθήνας και Σπάρτης. Τα αποτελέσματα του πολέμου πλήττουν σε μεγάλο βαθμό τους αγρότες, οι οποίοι έχουν αναγκαστεί να ζουν εντός των τειχών και βλέπουν τα υπάρχοντα τους να καταστρέφονται. Ο αγρότης Δικαιόπολις, ο οποίος είναι Αθηναίος, έχει απογοητευτεί απο τους συμπολίτες του, διότι εκείνοι μένουν άπραγοι απέναντι σε όσα λαμβάνουν χώρα και άπραγοι απέναντι στους πολιτικούς, οι οποίοι δεν ενδιαφέρονται για τον αγροτικό πληθυσμό. Έτσι, ο Δικαιόπολις παίρνει την απόφαση να συνάψει ειρήνη ιδιωτική με τους Σπαρτιάτες υπέρ του ίδιου και της οικογένειας του. Με την πράξη αυτοί οι καρβουνιάρηδες απο το Δήμο Αχαρνών εναντιώνονται στον «προδότη» και αποζητούν την τιμωρία για αυτόν. Για να τους αντιμετωπίσει ο Δικαιόπολις ζητά την αρωγή του Ευριπίδη και επιστρατεύει όλα τα μέσα για να επιβάλει την ειρήνη, ενώ δεν διστάζει να εναντιωθεί ακόμα και στο στρατηγό Λάμαχο, ο οποίος είναι περίφημος υπερασπιστής του πολέμου.   

Advertisement

Στην αρχαία κωμωδία αξιοποιούταν η Αττικής διάλεκτος. Ο μεγάλος κωμωδοποιός Αριστοφάνης (μέρος 2ο - τα έργα)Το έργο «Ειρήνη»  εδιδάχθη για πρώτη φορά στα Μεγάλα Διονύσια του 421 π.Χ. και πήρε το δεύτερο βραβείο. Η συγκεκριμένη κωμωδία του Αριστοφάνη φαίνεται πως συμβολίζει την αγωνία και την επιθυμία του ανθρώπου για την καθολική εξάλειψη του πολέμου. Μέσα στο έργο γίνεται αναφορά σε αυτό ακριβώς το όραμα, για το οποίο έχουν γίνει πολυάριθμοι αγώνες και έχει χυθεί ανθρώπινο αίμα. 

Μέσα σε αυτήν την κωμωδία βλέπουμε τον αμπελουργό Τρυγαίο, ο οποίος βέβαια είναι ένας κοινός αγρότης, όμως δεν αντέχει περισσότερες απο τον πόλεμο και τα δεινά αυτού. Έτσι, αποφασίζει να ανέβει σε ένα σκαθάρι- το σκαθάρι αυτό το είχε αναθρέψει για αυτόν ακριβώς το λόγο- και να φτάσει ψηλά στον ουρανό, εκεί που οι θεοί κατοικούν. Σκοπός του Τρυγαίου είναι να βρει τον αρχηγό των θεών και των ανθρώπων Δία και να ζητήσει την ειρήνη για το καλό των Ελλήνων. όταν έφτασε στον ουρανό ο Ερμής τον πληροφόρησε πως οι θεοί έχουν μεταφερθεί στο ψηλότερο σημείο του, διότι απηύδησαν απο τις συνεχείς εχθροπραξίες. Σε εκείνο το μέρος πια έχει μείνει μόνο ο θεός πόλεμος, ο οποίος εγκλώβισε τη θεά Ειρήνη σε ένα σπήλαιο και είναι έτοιμος να καταστρέψει όλες τις πόλεις. Έτσι, ο Τρυγαίος αναγκάζεται να καλέσει όλους τους Έλληνες να βοηθήσουν, ώστε όλοι οι πολίτες μαζί να ελευθερώσουν την Ειρήνη από τη φυλακή της. Τελικά το καταφέρνουν την τρίτη φορά και η Ειρήνη βγαίνει απο το σπήλαιο μετά των δύο κορών της, δηλαδή τη θεά των εορτών και τη θεά των καρπών. Έπειτα, ακολουθεί μεγάλη γιορτή για τον ερχομό της ειρήνης και της χαράς. Στο ενδιάμεσο της ευθυμίας που φαίνεται να κυριαρχεί ο Ποιητής βρίσκει την ευκαιρία να ειρωνευτεί και να διακωμωδήσει τους πολεμοκάπηλους και όσους εμπορεύονται όπλα με την ευκαιρία κάθε πολέμου. 

κωμωδοποιός ΑριστοφάνηςΚλείνοντας, το έργο «Λυσιστράτη» αρχικά εδιδάχθη στα Λύναια το 411 π.Χ. και δεν είναι γνωστό εάν κατάφερε να πάρει βραβείο.  Πρέπει να σημειωθεί, πως η κωμωδία αυτή παίζεται στο θέατρο και στην τηλεόραση συχνότερα από τα άλλα έργα του Αριστοφάνη. Αν υποθέσει κανείς την θέαση ορισμένων πορνογραφημάτων πάνω σε φράσεις απο το έργο αυτό του Αριστοφάνη, τότε είναι κάπως λογικό να γνωρίζει ο κόσμος πιο πολύ τη συγκεκριμένη κωμωδία. Επιπρόσθετα, με το έργο του αυτό ο Αριστοφάνης κάνει την τελευταία του προσπάθεια για να πείσει τον κόσμο ότι ο πόλεμος πρέπει να σταματήσει. 

Advertisement

Μια Αθηναία, η Λυσιστράτη, αποφασίζει να οργανώσει μυστική σύναξη γυναικών, ώστε να πείσει τις υπόλοιπες γυναίκες της Αθήνας και εκείνες που εκπροσωπούν άλλες πόλεις, να σταματήσουν τον πόλεμο. Αυτό για να γίνει, προτείνει να δώσουν όλες οι γυναίκες όρκο ιερό ότι θα αρνηθούν κάθε σαρκική επαφή με τους άντρες τους και τους αγαπητικούς τους. Μόλις και μετά βίας καταφέρνει να τις πείσει, ενώ η απόφαση σφραγίζεται με όρκο στο κρασί. Εν τέλει η ειρήνη εξασφαλίζεται με αμοιβαίες υποχωρήσεις Αθήνας και Σπάρτης. Το καλό και θεμιτό τέλος επισφραγίζεται με ένα συμπόσιο που παραθέτουν οι γυναίκες εν μέσω χορών και τραγουδιών. 

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Μια καλή μέρα ξεκινάει με μια κούπα καλό καφέ (για εσάς, εγώ τους έχω κόψει). Αν δεν γράφω κάτι, τότε ψάχνω με τι θα καταπιαστώ. Ξεκινώ να γράφω γιατί μου αρέσει και απολαμβάνω το ταξίδι γιατί δεν ξέρω που θα με οδηγήσει. Πάντα με καλή διάθεση, πάντα αληθινά : Vincit omnia verita (η αλήθεια υπερισχύει όλων)

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG