Γλώσσα
Γλώσσα

Προελληνικές γλώσσες: Μία πρώτη προσέγγιση

  Ο ελλαδικός χώρος έχει περίτρανα συνδέσει το όνομά του και την ιστορία του με την ελληνική γλώσσα, μία από τις αρχαιότερες γλώσσες της Ευρώπης και και του κόσμου με συνεχή παρουσία ακόμα και σήμερα. Η ελληνική είναι μία γλώσσα της ινδοευρωπαϊκής οικογένειας γλωσσών χωρίς κανένα στενό συγγενή και μία από τις γλώσσες που μιλιούνται […]

Ιστορία
Ιστορία

Η Εποχή των Αναστατώσεων στη μεσαιωνική Ρωσία

  Σημείο αναφοράς στη ρωσική ιστορία και τη ρωσική λαϊκή ταυτότητα αποτελεί η περίφημη Εποχή των Αναστατώσεων, ένα χρονικό διάστημα δεκαπέντε ετών στο οποίο το μεσαιωνικό Βασίλειο της Ρωσίας πέρασε μία πολύ ταραγμένη πολιτικά περίοδο. Η άλλοτε ισχυρή Ρωσία που παρέδωσε ο Ιβάν ο Τρομερός βρέθηκε στη δίνη πολιτικών μηχανορραφιών και συγκρούσεων σχετικά με το ποιος […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Η εθνική υπόσταση των Αλβανών, η γλώσσα και ο πολιτισμός τους

  Ένας από τους πιο γνωστούς λαούς των Βαλκανίων, ακόμα περισσότερο γνωστός στην ελληνική πραγματικότητα, είναι ο αλβανικός. Οι Αλβανοί αποτελούν ένα γηγενές βαλκανικό έθνος που έχει αλληλεπιδράσει σε μεγάλο βαθμό  με τους Έλληνες, έχει χαράξει και αυτό τη δική του ιστορία και μιλάει τη δική του γλώσσα. Οι πρώτες ιστορικές αναφορές στους Αλβανούς ανάγονται […]

Ιστορία
Ιστορία

Ο Πόλεμος των Ρόδων στην Αγγλία του 15ου αιώνα

  Η Αγγλία ήταν ανέκαθεν μία περιοχή με έντονο ιστορικό και πολιτισμικό υπόβαθρο. Η παράδοσή της με τη μοναρχία είναι μακραίωνη και μπορεί να ανιχνευθεί στον Αλφρέδο το Μέγα, δούκα του Ουέσεξ, ενός από τα μικρά βασίλεια που κυβερνούσαν τότε ένα μόνο μικρό κομμάτι της σύγχρονης Αγγλίας. Ο τίτλος Βασιλιάς της Αγγλίας παρέμεινε ως τις […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Σφυριχτές γλώσσες: Μία εναλλακτική μορφή επικοινωνίας

Συνήθως οι γλώσσες που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι για να επικοινωνήσουν αποτελούνται από φθόγγους, δηλαδή από μία σειρά ήχων που παράγουμε με το στόμα μας. Για τους ανθρώπους με προβλήματα ακοής έχουν αναπτυχθεί ειδικά διαμορφωμένοι κώδικες επικοινωνίας που δεν αποτελούνται από φθόγγους που παράγονται με το στόμα, αλλά από νοήματα που δημιουργούνται με τα χέρια μας […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Γλωσσικός θάνατος και άλλα φαινόμενα της γλώσσας

  Η γλώσσα, το πιο εξελιγμένο και το πιο άρτιο θα λέγαμε σύστημα επικοινωνίας, είναι ένα αναπόσπαστο στοιχείο που καθιστά κάθε πολιτισμό του κόσμου μοναδικό και αξιόλογο. Οι γλώσσες ανάλογα τα επιμέρους στοιχεία που έχουν κληρονομήσει από τις πρωτογενείς τους πηγές αλλά και τα στοιχεία που έχουν δανειστεί από άλλες γλώσσες με τις οποίες έχουν […]

Ιστορία
Ιστορία

Οι έξι μέρες που χρειάστηκε το Ισραήλ για να αλλάξει την ιστορία

  Το 1967 ήταν μία χρονιά – ορόσημο για το Κράτος του Ισραήλ. Μέσα σε έξι μέρες, το μικρό εβραϊκό κράτος κατάφερε να νικήσει τους Άραβες γείτονές του, σε έναν πρωτοφανή για τα δεδομένα του πόλεμο που το ίδιο πυροδότησε και κατάφερε να κερδίσει. Ο Πόλεμος των Έξι Ημερών – όπως ονομάστηκε – άλλαξε τον […]

Ιστορία
Ιστορία

Η Ούστασα και η φασιστική της δράση στα Βαλκάνια (1929-1945)

  Ο Μεσοπόλεμος ιστορικά χαρακτηρίζεται ως μία πολύ ταραγμένη εποχή. Κινήματα, επαναστάσεις, έξοδος από τον έναν παγκόσμιο πόλεμο και μετάβαση σε έναν ακόμα μεγαλύτερο, νωθρή οικονομία και πολλά άλλα αποτελούν το σκηνικό της περιόδου αυτής. Ταυτόχρονα είχαμε και την ανάδυση σημαντικών καινούριων πολιτικών ιδεολογιών που άφησαν ανεξίτηλα το στίγμα τους στη νεότερη και σύγχρονη ιστορία. […]

Ιστορία
Ιστορία

Ο πόλεμος των ναρκωτικών στο Μεξικό: Μία συμπλοκή χωρίς τέλος

Στις χώρες της Λατινικής Αμερικής το ζήτημα των ναρκωτικών αποτελεί μία “καυτή πατάτα” με έντονες κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές προεκτάσεις. Δεν είναι λίγες οι φορές που το εμπόριο ναρκωτικών έχει παίξει καταλυτικό ρόλο στα πολιτικά πράγματα των κρατών, βυθίζοντας τα φυσικά στη δίνη της εγκληματικότητας και άλλων σοβαρών κοινωνικών προβλημάτων. Ειδικότερα, στο Μεξικό το ζήτημα […]

Ιστορία
Ιστορία

Η εξέλιξη του θεσμού των προεστών στην οθωμανική Ελλάδα

    Στην εποχή της τουρκοκρατίας στον ελλαδικό χώρο, η κοινωνία ήταν προσαρμοσμένη στις ανάγκες και τις απαιτήσεις της εποχής. Το οθωμανικό κράτος ήταν απέραντο – ειδικά στο απόγειο της δύναμής του – και έτσι οι μορφές εξουσίας και διοίκησής του ήταν πολλές και διέφεραν από περιοχή σε περιοχή και από τόπο σε τόπο. Στον […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Σέρβοι, Βόσνιοι, Κροάτες, Μαυροβούνιοι: Τέσσερα έθνη. Τέσσερις γλώσσες;

Στην πολυπολιτισμική γειτονιά των Βαλκανίων, οι διαφορές ανάμεσα στους λαούς είναι συχνά τόσο μεγάλες αλλά και τόσο αμελητέες. Η κάθοδος των Σλάβων στη βαλκανική χερσόνησο, η οποία άλλοτε κατοικούνταν από πληθώρα αρχαίων εθνών – μεταξύ των οποίων οι Έλληνες αλλά και οι Ιλλυριοί, πρόγονοι των σημερινών Αλβανών και οι Δάκες, πρόγονοι των σημερινών Ρουμάνων – […]

Ιστορία
Ιστορία

Υπερδνειστερία: Η ιστορία ενός κράτους που δεν υπάρχει

Στην ανατολική Ευρώπη, κάπου ανάμεσα στη Μολδαβία και την Ουκρανία υπάρχει μία μακρόστενη περιοχή, όπου φαίνεται να έχει σταματήσει ο χρόνος. Σε αυτή την περιοχή, έχει εγκαθιδρυθεί ένα κράτος το οποίο κυριολεκτικά “δεν υφίσταται” και οι κάτοικοί του μοιάζουν λες και βρίσκονται σε άλλη εποχή. Η Υπερδνειστερία, ή αλλιώς Τρασνίστρια, δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένα απομεινάρι […]

Ιστορία
Ιστορία

Η επεκτατική πολιτική της Ιαπωνίας (1867-1945): Ένας ήλιος που (δεν) ανέτειλε

  Σήμερα, όλοι έχουμε στο νου μας την Ιαπωνία ως μία πολύ ανεπτυγμένη και προσεγμένη χώρα, τόσο σε οικονομικό όσο και σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο. Αυτό φυσικά δεν είναι ψέμα, η χώρα έχει αναπτυχθεί σε πάρα πολλούς τομείς τις τελευταίες δεκαετίες. Tο ΑΕΠ της είναι από τα μεγαλύτερα στον κόσμο, παράγει (και εξάγει) σχεδόν […]

Ιστορία
Ιστορία

Η ελληνική μειονότητα της Αλβανίας: Διαχρονική παρουσίαση και εξέλιξη

Ο όρος “μειονότητα” αντιπροσωπεύει ένα σύνολο ανθρώπων που κατοικούν σε μία χώρα ή σε μία περιοχή, η οποία κατοικείται ως επί το πλείστον από ένα διαφορετικό έθνος. Σε όλα τα μήκη και πλάτη της Γης, σε όλες τις περιοχές που κατοικούνται γενικά από ανθρώπους, παρατηρούνται ή παρατηρήθηκαν μειονοτικές εστίες. Ενδεικτικά παραδείγματα μπορούμε να αναφέρουμε τους […]

Ιστορία
Ιστορία

Η οθωμανική Κρήτη: Το περίγραμμα μιας “σκοτεινής” περιόδου

  Η Κρήτη έχει περάσει από διάφορες φάσεις στη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας του. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει η παρακολούθηση της ιστορίας του νησιού από τη στιγμή που καταλήφθηκε από τους Βυζαντινούς και εξής. Γεγονός παραμένει πως μετά την κατάληψη του νησιού από τις δυνάμεις της Κωνσταντινούπολης, ακολούθησε μία περίοδος κυριαρχίας των Σαρακηνών πειρατών, για να […]

Ιστορία
Ιστορία

Πόλεμος της Νότιας Οσετίας (2008): Πώς άλλαξε τις ισορροπίες στον Καύκασο;

Τον Αύγουστο του 2008 σημειώθηκε μία ένοπλη σύγκρουση σε μία περιοχή αρκετά κοντά στην Ελλάδα, τον Καύκασο. Οι αντιμαχόμενες πλευρές ήταν από τη μία η Γεωργία και από την άλλη δύο αυτόνομες περιοχές της που διεκδικούσαν (και διεκδικούν) την ανεξαρτησία τους, η Αμπχαζία και η Νότια Οσετία. Δεν πρέπει να παραβλεφθεί ότι η Ρωσία βοήθησε […]

Ιστορία
Ιστορία

Αυτόχθονες λαοί της Σιβηρίας: Η περίπτωση των Σαχά και των Τσούκτσι

  Είναι γνωστό πως το μεγαλύτερο κράτος του κόσμου είναι η Ρωσία ή με το επίσημο όνομά της Ρωσική Ομοσπονδία. Το όνομα αυτό μας παραπέμπει στη σκέψη πως αποτελείται από πολλές διαφορετικές επαρχίες, που η καθεμία από αυτές έχει τη δική της τοπική κυβέρνηση. Έτσι και γίνεται. Η Ρωσία αποτελείται από 85 (!) ομόσπονδα κρατίδια, άλλα […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Το μυστήριο καταγωγής της βασκικής: Πώς αυτό εξηγείται;

Στα βόρεια της κεντρικής Ισπανίας καθώς επίσης και στα νοτιοδυτικά της Γαλλίας, στην ευρύτερη περιοχή των Πυρηναίων, υπάρχει ένας γηγενής λαός, οι Βάσκοι. Οι ιστορικές αναφορές στους Βάσκους ανάγονται στον 1ο π.Χ. αιώνα, με τα μελετήματα του Στράβωνα. Ανάλυση του DNA τους, έχει δείξει ότι κατοικούν σε αυτή την περιοχή, από τη Νεολιθική Εποχή. Η […]

Ιστορία
Ιστορία

Η ΕΟΚΑ ή αλλιώς το αντάρτικο της Κύπρου: Θέματα σύγχρονης ιστορίας

Η ΕΟΚΑ ή αλλιώς Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών ήταν όπως φανερώνει και το όνομά της, μία ελληνοκυπριακή αντάρτικη οργάνωση, εθνικιστικών καταβολών. Έδρασε στην Κύπρο, την τετραετία 1955 – 1959. Ο στόχος και ταυτόχρονα και ο λόγος ύπαρξής της, ήταν η αυτοδιάθεση της Κύπρου που τότε ήταν υποδουλωμένη στους Βρετανούς και εν συνεχεία η ένωση της Κύπρου με […]

Ιστορία
Ιστορία

Οι Σαρακατσάνοι και η προέλευσή τους: Ανθρωπολογικές μελέτες στην Ελλάδα

  Είναι γνωστό πως σε ολόκληρη την ηπειρωτική Ελλάδα αλλά και σε περιοχές της ορεινής Βουλγαρίας κατοικεί μία μεγάλη πληθυσμιακή ομάδα Ελλήνων, οι γνωστοί σε όλους Σαρακατσάνοι. Σε παλαιότερες εποχές, οι Σαρακατσάνοι ακολουθούσαν μία νομαδική ζωή και ασχολούνταν με την κτηνοτροφία. Το καλοκαίρι το περνούσαν στα βουνά και το χειμώνα σε πεδιάδες και χειμαδιά. Η κοιτίδα […]

Ιστορία
Ιστορία

Η μοναρχία στην Ευρώπη: Παράδοση ή αναχρονισμός;

  Ο θεσμός της μοναρχίας είναι αρχαίος και χάνεται στα βάθη του χρόνου. Η έννοια ενός ανθρώπου, ο οποίος κυβερνά ως απόλυτος μονάρχης ένα κοινωνικό σύνολο, εμφανίζεται σχεδόν με τις πρώτες συγκροτημένες κοινωνίες. Στην αρχαιότητα, σχεδόν όλα τα κράτη είχαν ένα πολίτευμα εξ’ ολοκλήρου μοναρχικό ή στις καλύτερες περιπτώσεις ολιγαρχικό. Η αρχαία Αίγυπτος, η Περσική […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Γλωσσικές μειονότητες στην Ελλάδα: Έλληνες αλλόγλωσσοι

Αν συγκρίνει κανείς την Ελλάδα με γειτονικές της χώρες, θα διαπιστώσει πως δεν υπάρχουν μεγάλες αριθμητικά μειονότητες. Η μόνη επίσημα αναγνωρισμένη μειονότητα στην Ελλάδα είναι η μουσουλμανική μειονότητα της Δ. Θράκης. Πρέπει ωστόσο να γίνει ξεκάθαρο πως η μειονοτική ιστορία στην Ελλάδα έχει βαθιά παράδοση και δεν είναι μόνο συνυφασμένη με την παρουσία μουσουλμανικών πληθυσμών […]

Ιστορία
Ιστορία

Ίχνη μαγείας στην Ευρώπη: Η εικόνα της ανατολικής Σερβίας

Η έννοια της μαγείας στη θρησκειολογία και σε διάφορες κοινωνικές επιστήμες αντιπροσωπεύει διάφορες πεποιθήσεις και πρακτικές που θεωρούνται εντελώς ξεχωριστές από την επιστήμη και τη θρησκεία. Η λέξη ετυμολογείται από την αρχαία περσική λέξη magu, που χρησιμοποιήθηκε για να προσδιορίσει ένα είδος θρησκευτικού αρχηγού. Ο όρος σύντομα πέρασε στα αρχαία ελληνικά και έλαβε αρνητική σήμανση για […]

Γλώσσα
Γλώσσα

Ζητήματα νεοελληνικής διαλεκτολογίας: Η κρητική διάλεκτος

Η νέα ελληνική γλώσσα, όπως και η αρχαία, χωρίζεται σε ένα μεγάλο σύμπλεγμα διαλέκτων που ιστορικά προέρχονται από διαφορετικά μέρη του ελλαδικού και όχι μόνο χώρου. Οι κάτοικοι της βόρειας Ελλάδας μιλάνε τα δικά τους βόρεια ιδιώματα, οι κάτοικοι των Δωδεκανήσων τα δωδεκανησιακά ιδιώματα, οι Πόντιοι την ποντιακή διάλεκτο, οι Έλληνες της Καππαδοκίας και της […]