Βραδέτο Ιωαννίνων: Ακατέργαστη ομορφιά

Βραδέτο

Σε υψόμετρο 1.340 μέτρων αγέρωχο, περήφανο, μέσα από τα βράχια, τα πετρόχτιστα σπίτια και τα λιθόστρωτα καλντερίμια ξεπροβάλει το Βραδέτο. Το πιο ψηλό χωριό του Ζαγορίου, 49 χλμ από τα Γιάννενα, δίκαια του δόθηκε το προσωνύμιο «το μπαλκόνι του Ζαγορίου», λόγω της  γεωγραφικής του θέσης, έχει απέραντη θέα προς όλες τις κατευθύνσεις.

Tόπος ήσυχος και γαλήνιος, απομακρυσμένος, μισοκρυμμένος στην φύση της Ηπείρου,  από εδώ ξεκινά και η χιλιοτραγουδισμένη Σκάλα του Βραδέτου, ένα από τα ομορφότερα μονοπάτια του Ζαγορίου. Εδώ κοντά βρίσκεται και η θέση Μπελόη, ένα από τα δύο εντυπωσιακότερα παρατηρητήρια του μεγαλείου του φαραγγιού του Βίκου.

Το Βραδέτο είναι το ψηλότερο χωριό του Ζαγορίου στο Νομό Ιωαννίνων. Υπάγεται στον Δήμο Ζαγορίου και η πλατεία του βρίσκεται σε υψόμετρο 1340 μέτρα. Έως το 2010 αποτελούσε ομώνυμο δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Τύμφης και κατά την απογραφή του 2001 είχε 23 μόνιμους κατοίκους. Η διασταύρωση μετά το χωριό Καπέσοβο οδηγεί σε αυτό μετά από διαδρομή 9 χλμ. και δεν υπάρχει άλλη οδική σύνδεση με τα υπόλοιπα χωριά εκτός από τον δρόμο αυτό. Ενώ από το Βραδέτο ξεκινά η «σκάλα» (πετρόχτιστο μονοπάτι), που συνδέει το χωριό με το Καπέσοβο. Η διάρκεια της διαδρομής είναι περίπου 50 λεπτά.

Στα χνάρια της ιστορίας του χωριού

Βραδέτο

Η ζωή στο Βραδέτο ξεκινά το 1616, όπως μαρτυρούν οι γραφές του αειμνήστου Ιωάννη Λαμπρίδη. Κάτοικοι από τον οικισμό Νούκα, από το εύρωστο την εποχή εκείνη Σκαμνέλι, μετεγκαταστάθηκε στην περιοχή αυτή της Τύμφης, ίσως λόγω της μορφολογίας του εδάφους που ευνοούσε την κτηνοτροφία. Αν και το υψόμετρό του το κάνει απόμακρο (1.340 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας) ο νότιος προσανατολισμός του δεν επιτρέπει μεγάλες χιονοσκεπείς περιόδους, ενώ το «καθυστερημένο» καλοκαίρι επιτρέπει την βόσκηση ως αργά το Οκτώβριο. Μαρτυρίες των κατοίκων κάνουν λόγο για πάνω από 15 χιλιάδες αιγοπρόβατα, αλλά και χωράφια με εξαιρετικής ποιότητας βρίζα και άλλων δημητριακών. Η ύπαρξη των εγκαταλελειμμένων πια αλωνιών περίπου 15 το αριθμό επιβεβαιώνουν την καλή παραγωγή.

Οι κάτοικοί του αποτελούνταν από γηγενείς Ζαγορίσιους και μετά το 1930 εισήλθαν σε αυτό και οι Σαρακατσάνοι ή Σκηνίτες όπως τους αποκαλούσαν. Η μείξη ήταν «αναπόφευκτη» και έτσι Ζαγορίσιοι και Σαρακατσάνοι «συζούσαν», μεγάλωναν, τρέφονταν στον ίδιο τόπο.

Σκάλα του Βραδέτου:

To πέτρινο μονοπάτι με τα 39 καγκέλια

Βραδέτο

Το ονομαστό καλντερίμι στην βόρεια πλευρά της Μεζαριάς που χωρίζει το Βραδέτο από το καπέσοβο. Μια πέτρινη κατασκευή με χρήση της «αυτόχθονης» πέτρας, που ξακουστοί μαστόροι έχτισαν και συνέδεσαν τα δύο χωριά! Αποτελούσε την είσοδο και την έξοδο από το Βραδέτο μιας και ο σημερινός δρόμος ανοίχθηκε την δεκαετία του 1970 μετά από πιέσεις κάποιου υψηλά βαθμοφόρου για την εποχή εκείνη στρατιωτικού από το Βραδέτο.

Μετρήστε  1200 σκαλοπάτια, 39 καγκέλια (στροφές) και μια ανάβαση που κόβει την ανάσα, όχι μόνο γιατί διαρκεί περίπου μία ώρα, αλλά και για την αισθητική του πλευρά. Λέγεται ότι χρειάστηκε 20 χρόνια για να κτιστεί, χρονολογείται με στις αρχές του 18ου αι. και κτίστηκε με ξερολιθιές (πέτρες τοποθετημένες η μία πάνω στην άλλη),

Τρεις λωρίδες κυκλοφορίας, μία για τα ζώα με μαύρη πέτρα και δύο για τους ανθρώπους με άσπρη, μετρημένο πλάτος υπολογισμένο ακριβώς ώστε τα ζώα να μπορούν να στρίβουν μαζί με το ογκώδες φορτίο τους και περισσότερα από 1.000 λιθόστρωτα σκαλοπάτια, που καλύπτουν ομαλά υψομετρική διαφορά 250 μ.

Μπελόη: «Ωραία θέα»

Η Μπελόη, μια τοποθεσία στην άκρη της χαράδρας του Βίκου (η ονομασία πιθανά να προήλθε από σλάβικη λέξη, που σημαίνει καλή θέα ή και μπαλκόνι) και την επισκέπτονται κάθε χρόνο χιλιάδες τουρίστες από όλο τον κόσμο, γιατί στα πόδια σου ολόκληρος ο Βίκος περιμένει να ακούσει την φωνή σου, σαν εσύ ακούς την ηχώ πάλι και πάλι και πάλι. To πολύχρωμο πετρόδασος… σχηματίζεται από ασβεστολιθικές πλάκες και δέντρα, ένα μωσαϊκό που παραπέμπει σε τρισδιάστατο πίνακα ζωγραφικής.

Η Δρακολίμνη των μύθων

Βραδέτο

Στα όρια των περιοχών του Βραδέτου και του Παπίγκου (αλλά χωροταξικά ανήκει στο Πάπιγκο), βρίσκεται η Δρακολίμνη. Μια  λίμνη ψηλά στην σε αλπικό λιβάδι της Τύμφης, βορειοδυτικά από την κορυφή Γκαμήλα και την κορυφή Πλόσκος. Σε υψόμετρο 2150 μέτρα, σε αυτή ζουν χιλιάδες χρόνια τώρα κάποια αμφίβια με την ονομασία Triturus Alpestris. Η ονομασία ελληνιστί είναι Τρίτωνες και γύρω τους έχει «χτιστεί»ο μύθος των δράκων – φυλάκων της λίμνης. Αποτελεί πολυσύχναστο ορειβατικό προορισμό και είναι γνωστή για τους αλπικούς Τρίτωνες, που φιλοξενεί στα νερά της. Η λίμνη απέχει 1 ώρα πεζοπορίας από το οργανωμένο κταφύγιο στο διάσελο της Αστράκας 4 ώρες πεζοπορίας από το Μικρό Πάπιγκο. Η πρόσβαση είναι δυνατή μόνο με τα πόδια.

Οι σπηλιές του Βραδέτου

Είναι γνωστά σε όλους τα σπηλαιοβάραθρα της περιοχής του Βραδέτου αλλά και του Ζαγοριού γενικότερα. Μερικά από τα βαθύτερα σπηλαιοβάραθρα της χώρας αλλά και της Ευρώπης βρίσκονται στην εδαφική περιφέρεια του Βραδέτου. Η Τρύπα στα Αλώνια, η τρύπα της Σκάλας, η Καλόγρια, η Ρεπετίνα, η Γκαϊλότρυπα, η τρύπα στα Κορνίσια, η χιονότρυπα είναι μερικά από τα ονομαστά σπηλαιοβάραθρα που προσελκύουν εκατοντάδες φανατικούς της σπηλαιολογίας εντός και εκτός των συνόρων μας.

Οι εκκλησίες του χωριού

Η κεντρική εκκλησία του Βραδέτου, «Η γέννηση της Θεοτόκου», χτισμένη το 1799 από τον Νικόλαο Τσιγαρά εορτάζει κάθε 8 του Σεπτέμβρη και το τριήμερο πανηγύρι της είναι ονομαστό σε ολόκληρο το νομό Ιωαννίνων. Επίσης υπάρχουν οι εκκλησίες: Αγίου Γεωργίου με το κοιμητήριο, ο Προφήτης Ηλίας, ο Άγιος Νικόλαος, ο Άγιος Αθανάσιος πάνω από την Σκάλα.


Πηγές:

Σύνταξη κειμένου: Ευθύμιος – Σπυρίδων Γεωργίου

Επιμέλεια κειμένου: Ελευθερία Σακελλαρίου

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:


SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Απόφοιτος στο τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας και Ανάπτυξης στη Πολυτεχνική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης. Εργαζόμενος ως δημοσιογράφος σε εφημερίδα της Δυτικής Μακεδονίας. Συμμετοχή σε συνέδρια, ημερίδες, summer school σχετικά με πολιτιστική κληρονομιά, πολεοδομική ιστορία και αρχιτεκτονική. Ασχολείται με τον αθλητισμό συμμετοχή σε αγώνες στο εξωτερικό και την Ελλάδα.

Αφήστε το σχόλιο σας

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG