Athens
30°
overcast clouds
Υγρασία: 63%
Άνεμος: 3m/s Ν
Ανώτερη 30 • Κατώτερη 27
Weather from OpenWeatherMap

Βαμβακόφυτο Σερρών: Από το χθες στο σήμερα

Βαμβακόφυτο

Γεωγραφία

Το Βαμβακόφυτο βρίσκεται στα βόρεια του Νομού Σερρών και ανήκει στο Δήμο Σιντικής. Απέχει 7 χλμ. από το Σιδηρόκαστρο και 115 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Το Βαμβακόφυτο αναφέρεται και ως Σιάβακο, Σάβιακ ή Σάβεκ. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας λεγόταν Σιάβακο και ήταν χτισμένο στην περιοχή του Προφήτη Ηλία,βορειανατολικά από την σημερινή του θέση.

Είναι από τα πιο παλιά χωριά της περιοχής και κατοικείται από αμιγώς ντόπιους κατοίκους. Όπως και στην υπόλοιπη Ελλάδα έτσι και πολλοί κάτοικοι του Βαμβακόφυτου τα μεταπολεμικά χρόνια αναγκάστηκαν να ξενιτευτούν. Και ενώ πολλοί παλιννόστησαν, σήμερα μόνο στη Γερμανία ζουν περισσότεροι από 700 κάτοικοι της περιοχής. Άλλοι μένουν στο Σιδηρόκαστρο,  στις Σέρρες ,στη Θεσσαλονίκη και σε άλλες πόλεις της Ελλάδος . Αποτέλεσμα ο μόνιμος πληθυσμός του χωριού σήμερα μόλις και περνά τους χίλιους κατοίκους.

Βαμβακόφυτο

Βαμβακόφυτο

Το Μπαμπούγερα

Το χωριό διατηρεί και διαδίδει την Ελληνική Παράδοση, που του κληροδότησαν οι πρόγονοι του, ως πολιτισμική παρακαταθήκη. Τα καρναβάλια στο Βαμβακόφυτο έχουν παράδοση εκατοντάδων χρόνων. Φέρουν το όνομα «Μπαμπούγερα», λέξη του τοπικού γλωσσικού ιδιώματος. Ετυμολογώντας τη λέξη βλέπουμε ότι είναι σύνθετη από τις λέξεις μπάμπω (=γιαγιά) και γέροι.

Πρόκειται λοιπόν για μια παραδοσιακή δημόσια παράσταση που παρουσιάζεται στους δρόμους και την κεντρική πλατεία του χωριού. Οι κάτοικοι είναι ντυμένοι με παλιόρουχα και δέρματα, με μάσκες που τις κάλυπταν επίσης με δέρματα αιγοπροβάτων. Η εμφάνιση αν και τρομακτική,είναι ιδιαίτερα ξεχωριστή και εντυπωσιακή. Από τη μέση τους κρέμονται κουδούνια διαφόρων μεγεθών. Αναπαριστούν και σατιρίζουν πράγματα, επαγγέλματα, άτομα και καταστάσεις που είχαν σχέση με την καθημερινή τους ζωή και την τότε πραγματικότητα. Έτσι είχαμε και έχουμε πάλι: Τον Παππού με τη Γιαγιά, το Γαμπρό με τη Νύφη, το Γιατρό, τον Ταχυδρόμο, το Φωτογράφο,  την αρκούδα και τη μαϊμού και 5-6 Ταπουτζήδες. Αυτοί οι τελευταίοι είναι οι κυρίαρχοι του παραδοσιακού δρωμένου.

Βαμβακόφυτο

Οι Ταπουτζήδες προστατεύουν τα μπαμπούγερα και ιδιαίτερα προφυλάσσουν την νύφη μην την κλέψει κάποιος από τους θεατές. Στη μέση τους κρέμονται μεγάλα κουδούνια και στα χέρια τους κρατούν το ταπούς (από την τουρκική λέξη top=μπάλα, σφαίρα). Χτυπώντας το ταπούς στο έδαφος με δύναμη και ιδιαίτερα σε στάσιμα νερά προκαλούν φόβο και δέος. Την Κυριακή της Τυροφάγου ξεκινά η εκδήλωση από την κεντρική πλατεία του χωριού με το σχόλασμα της λειτουργίας της Εκκλησίας. Μετά περιφέρονται σε όλο το χωριό με τη συνοδεία γκάιντας παλιότερα και ζουρνάδων τελευταία. Η κορύφωση της εκδήλωσης λαμβάνει χώρα πάλι στην κεντρική πλατεία του χωριού με γλέντι και χορούς.

Η παραδοσιακή φορεσιά

Η φορεσιά άλλαζε από ηλικία σε ηλικία. Τα νέα κορίτσια φορούσαν ρούχα με ανοιχτές αποχρώσεις για να δηλώσουν τη νεότητα. Το μανίκι,που ήταν σε κόκκινο χρώμα, φανέρωνε ότι η κοπέλα ήταν ακόμα αδέσμευτη και αγνή. Το σύνολο συμπλήρωναν οι άσπρες κάλτσες και οι ανοιχτόχρωμες μαντίλες. Ήταν στολισμένες με χάντρες και όχι με φλουριά. Αντίθετα η παντρεμένη γυναίκα φορούσε φλουριά από την στιγμή που παντρευόταν. Τα μανίκια γίνονται λευκά, οι κάλτσες μαύρες και η μαντίλα αποκτά σκούρο χρώμα. Η φορεσιά αυτή ήταν επίσημη για την εκκλησία, τους γάμους και τα πανηγύρια.

Βαμβακόφυτο
Παρατηρούμε πως τα μανίκια των πρώτων τριών χορευτριών είναι κόκκινα, σε αντίθεση με την τέταρτη που έχει λευκά μανίκια

Η φορεσιά του άνδρα κατά την περίοδο της εφηβείας αποτελούταν από τις γκέτες(παντελόνι) και από το γιλέκο που κούμπωνε στη μέση. Τα μανίκια ήταν πλεκτά στα χέρια και φορούσε καπέλο που τον συνόδευε σε όλη του την ζωή. Μόλις παντρευόταν το στυλ του παντελονιού άλλαζε. Το γιλέκο κούμπωνε στα πλάγια και ο ένας ώμος έπεφτε πίσω. Το καλοκαίρι το καπέλο αντικαθιστούσε ο τσεβρές, μία λευκή μαντίλα με κεντήματα για τον ήλιο, που το είχε κεντήσει η γυναίκα όταν ακόμα ήταν αρραβωνιασμένοι.

Βαμβακόφυτο

Παραδοσιακοί χοροί από το Βαμβακόφυτο

Βαμβακόφυτο

Ο χορός, μέσο έκφρασης και επικοινωνίας, είναι μια από τις σημαντικότερες κοινωνικές εκδηλώσεις του ανθρώπου. Η μελέτη του παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς -πέρα από τα χορογραφικά στοιχεία- μας δίνει πληροφορίες για την ίδια την κοινωνία, την ιστορία, την κοινωνική οργάνωση, τις ηθικές και αισθητικές της αξίες. Η χορευτική παράδοση του Βαμβακόφυτου είναι μεγάλη. Η πλειοψηφία των χορών από την περιοχή των Σερρών, προέρχονται από εδώ.

Βαμβακόφυτο

Ένας από τους πιο αγαπητούς χορούς, είναι το ορμανλί. Πρόκειται για ένα κυκλικό μικτό χορό. Η λαβή των χεριών είναι από τις παλάμες με λυγισμένους αγκώνες στα 3 πρώτα βήματα και στη συνέχεια τα χέρια τεντώνουν κάτω. Όπως στους περισσότερους χορούς, έτσι και εδώ κυριαρχούν οι ζουρνάδες και τα νταούλια.

Βαμβακόφυτο

Ένας εξίσου αγαπητός χορός είναι το ένα και ένα. Είναι κυκλικός γυναικείος χορός. Ο χορός περιλαμβάνει δύο μέρη και αποτελείται από 19 κινήσεις που εκτελούνται σε 8 μουσικά μέτρα! Ένας ακόμα γυναικείος χορός είναι το Δώδεκα χρονών κορίτσι. Η λαβή των χεριών είναι από τις παλάμες με τα χέρια άλλοτε τεντωμένα και άλλοτε λυγισμένα και αποτελείται από δεκαέξι κινήσεις.

Βαμβακόφυτο


Πηγές:

Σύνταξη κειμένου: Βασιλική Τριανταφυλλοπούλου

Επιμέλεια κειμένου: Ελευθερία Σακελλαρίου

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:


SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Αυθεντική μεσογειακή ψυχή που στον ελεύθερο της χρόνο ετοιμάζει την ομιλία της για την βράβευση Nobel στον κλάδο της ιατρικής (#sarcasm). Αν σου αρέσει η παράδοση, ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου και ο Χαρούλης, άνετα θα γίνουμε φίλοι. Εάν όχι, ελπίζω μέσα από τα άρθρα μου, να σου μεταδώσω ένα μικρό κομμάτι της αγάπης μου και να αλλάξεις γνώμη.

Αφήστε το σχόλιο σας

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG