Το εξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη: Ο «επίγειος παράδεισος» από όπου ξεκίνησε ο Χριστιανισμός στη Λευκάδα

Το εξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Αντζούση. Φωτογραφία από το προσωπικό αρχείο του Άγγελου Χόρτη (2019).

Ένα μέρος ήσυχο και γαλήνιο, αλλά δεν είναι αυτό που το κάνει να ξεχωρίζει. Το εξωκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Αντζούση είναι ουσιαστικά μια σπηλιά στα βράχια της ακτής διαμορφωμένη σε εκκλησία.

Στις μέρες μας αποτελεί το αρχαιότερο χριστιανικό μνημείο της Λευκάδας, που σύμφωνα με την ιστορία, μέσα σε αυτό οι Απόστολοι Παύλος και Ακύλας μίλησαν για πρώτη φορά στους κατοίκους του νησιού για τον Χριστιανισμό. Το εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννη βρίσκεται στα Βορειοδυτικά της πρωτεύουσας του νησιού, σε μια από τις δημοφιλέστερες παραλίες του. Ένα μέρος το οποίο φαντάζει σαν επίγειος παράδεισος στα μάτια πολλών επισκεπτών.

Παλαιότερη φωτογραφία της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη, Πηγή εικόνας: wondergreece.gr

 

Το εσωτερικό της εκκλησίας. Πηγή εικόνας: wondergreece.gr

 

Το εσωτερικό της εκκλησίας. Πηγή εικόνας: wondergreece.gr

Από πότε χρονολογείται η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη;

Υποστηρίζεται ότι ο ναός του Αγίου Ιωάννη δημιουργήθηκε τον 14ο αιώνα μ.Χ. Σύμφωνα με ιστορικές πηγές, ο ναός φαίνεται να χτίστηκε το 65 μ.Χ. από τους Φράγκους. Στην σπηλιά που βρίσκεται τώρα χτισμένο το εκκλησάκι, εκείνη την εποχή είχε εγκατασταθεί ένα μικρό ιερό από τους μαθητές του Απόστολου Παύλου. Αυτό φαίνεται να ήταν το πρώτο κέντρο χριστιανικής λατρείας στο νησί. Μάλιστα, οι Απόστολοι εγκατέστησαν εκεί και τον πρώτο επίσκοπο Λευκάδος, τον μαθητή Σωσίωνα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Πώς πήρε την ονομασία «Αντζούσης»;

Το 1331, λοιπόν, το νησί κατακτήθηκε από το Δουκάτο του Ανζού υπό την ηγεσία του Γκωτιέ Γ΄ του Μπριέν. Επομένως, οι Ανδεγαυοί φαίνεται να δημιούργησαν το εκκλησάκι, το αφιέρωσαν στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και  του έδωσαν το όνομα «Αντζούσης».

Το πέρασμα των Αποστόλων Παύλου και Ακύλα από τη Λευκάδα

Το 41-54 μ.Χ., την εποχή που ήταν αυτοκράτορας ο Τιβέριος Κλαύδιος, ο Απόστολος Παύλος μαζί με τον Ακύλα και τον Ηρωδίωνα διέδιδαν τον Χριστιανισμό στην Ήπειρο, την Ακαρνανία και τη Λευκάδα. Φτάνοντας στη Λευκάδα, οι κήρυκες του Χριστού αποβιβάστηκαν στο τότε ρωμαϊκό λιμάνι, την σημερινή παραλία του Άη Γιάννη. Ήταν χειμώνας και έκανε κρύο, επομένως οι νησιώτες που ήθελαν να διδαχτούν τη νέα πίστη συγκεντρώθηκαν στο σπήλαιο της παραλίας. Οι ακόλουθοι της νέας πίστης, μετέτρεψαν τη σπηλιά σε χώρο λατρείας. Ο Ακύλας αναχώρησε για την Έφεσο, ενώ έμεινε στο νησί ο Ηρωδίων, ο οποίος χειροτόνησε τον επίσκοπο της Λευκάδας Σωσίωνα. Ανατρέχοντας σε αγιογραφικές μαρτυρίες, φαίνεται να μην σώζονται πολλές αναφορές για την έλευση του Αποστόλου Παύλου στο νησί της Λευκάδας. Το μοναδικό ίσως στοιχείο που διατηρείται και αναφέρεται στο γεγονός αυτό, είναι μια επιστολή του Αποστόλου Παύλου προς τον Τίτο.

Ως ακόλουθο της διάδοσης του Χριστιανισμού στη Λευκάδα, ήταν το γεγονός ότι ο Σωσίων και ο Ηρωδίων ανέβηκαν στο Ιερό της Θεάς Αρτέμιδος και κήρυτταν επί τρεις ημέρες τον Χριστιανισμό στους κατοίκους της Λευκάδας. Σύμφωνα με την Ιστορία, ύστερα από θερμή προσευχή, το άγαλμα της Θεάς Αρτέμιδος κατέρρευσε κατά κάποιον θαυματουργικό τρόπο και διαλύθηκε στο έδαφος. Στο σημείο χτίστηκε ο πρώτος ευκτήριος οίκος προς τιμήν της Παναγίας. Είναι το μέρος όπου βρίσκεται σήμερα η Ιερά Μονή Φανερωμένης Λευκάδος.

Η πολυσύχναστη παραλία του Αγίου Ιωάννη (επάνω), η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη (στο κόκκινο βελάκι), η Ιερά Μονή Φανερωμένης-κάποτε Καλλιμάρμαρο Θεάς Αρτέμιδος (γκρι βελάκι). Πηγή εικόνας: Google Earth.

 

Η πολυσύχναστη παραλία του Αγίου Ιωάννη (επάνω), η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη (στο κόκκινο βελάκι), η Ιερά Μονή Φανερωμένης-κάποτε Καλλιμάρμαρο Θεάς Αρτέμιδος (γκρι βελάκι). Πηγή εικόνας: Google Maps.

Ποιος ήταν ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδομος

Η ιστορία του Αγίου Ιωάννη είναι λίγο-πολύ γνωστή τους χριστιανούς. Για τους βαθύτατα πιστούς, δεν χρειάζεται ιδιαίτερες ή και καθόλου συστάσεις. Είναι ο Άγιος και προφήτης που θεωρείται ότι με τη διδασκαλία του προετοίμασε τον κόσμο να υποδεχτεί τον Ιησού Χριστό. Κατά το Ευαγγέλιο του Λουκά, ο Ιωάννης ο Βαπτιστής αποδοκίμασε τη σχέση του τετράρχη της Γαλιλαίας, Ηρώδη Αντύπα, με την γυναίκα του αδερφού του Ηρωδιάδα. Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη φυλάκιση του Ιωάννη και στη συνέχεια τον αποκεφαλισμό του.

Το εκκλησάκι γιορτάζει στην αποτομή του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου στις 29 Αυγούστου, και στη μνήμη του Αγίου Ακύλα στις 14 Ιουλίου.

Εικόνα του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Πηγή εικόνας: el.wikipedia.org

 

Η ομώνυμη παραλία, στο βάθος της οποίας βρίσκεται το εκκλησάκι (βίντεο)

Διαδικτυακές πηγές:

Η παραλία και το εξωκλήσι του Άη Γιάννη Αντζούση σε ένα drone video. Ανακτήθηκε από golefkas.gr. (Τελευταία επίσκεψη στις 30/01/2021).

Άγιος Ιωάννης του Αντζούση. Ανακτήθηκε από wondergreece.gr. (Τελευταία επίσκεψη στις 30/01/2021).

Ιερά Μονή Φανερωμένης Λευκάδος (Μέρος 1ο). Ανακτήθηκε από diakonima.gr. (Τελευταία επίσκεψη στις 30/01/2021).


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Άγγελος Χόρτης

Ο Άγγελος Χόρτης είναι δημοσιογράφος και ζει και εργάζεται στα Ιωάννινα. Βασικότερο αντικείμενο ενασχόλησης του είναι το ρεπορτάζ στους δρόμους και κόλλησε το «μικρόβιο» της δημοσιογραφίας από αρκετά μικρή ηλικία. Λατρεύει τη Λογοτεχνία, τις ξένες γλώσσες, τον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Η Λογοτεχνία και οι ξένες γλώσσες γεμίζουν συνήθως τον ελεύθερο του χρόνο, καθώς ασχολείται με την συγγραφή βιβλίων και με την μετάφραση μικρών κειμένων.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;