Πασχαλινά Έθιμα: Με ρίζες στα παλαιά χρόνια

SHARE

Πασχαλινά Έθιμα
Πηγή εικόνας: pathfinder.gr

Μεγάλη Πέμπτη σήμερα και μέσα από το θείο δράμα προπορευόμαστε για την ανάσταση και το Πάσχα. Η λαογραφία της χώρας μας τεράστια, και όπως κάθε μεγάλη γιορτή έτσι και η γιορτή του Πάσχα έχει μοναδικά Πασχαλινά Έθιμα. Κάθε τόπος ξεχωρίζει και γιορτάζει μοναδικά, το πώς ζει και βιώνει αυτές τις άγιες μέρες. Παρέα θα ταξιδέψουμε στην πανέμορφη Ελλάδα μας, και θα γνωρίσουμε Πασχαλινά Έθιμα, που κρατούν από τα παλαιά χρόνια, και προσφέρουν ανεπανάληπτα δρώμενα σε όποιον βρεθεί κοντά τους.

Πασχαλινά Έθιμα
Πηγή εικόνας: alfavita.gr

Πρώτη μας στάση η Κέρκυρα με το ιδιαίτερο έθιμο των Μπότηδων. Το μεγάλο Σάββατο στην πρώτη ανάσταση, που γίνεται στις 12 η ώρα το μεσημέρι, στην περιοχή της σπιανάδας με την έναρξη των κανονιοβολισμών από το παλαιό φρούριο, αρχίζουν και πετούν από τα πανέμορφα μπαλκόνια, τους μπότηδες. Οι μπότηδες είναι στην ουσία πήλινα κανάτια γεμισμένα με νερό. Τα σπασμένα κομμάτια τα κρατούν και τα τοποθετούν σαν φυλαχτό στο εικονοστάσι. Για την προέλευση του εθίμου υπάρχουν δυο εκδοχές. Η πρώτη, ότι είναι μεσαιωνικό έθιμο από την εποχή της ενετοκρατίας που οι καθολικοί έσπαγαν στάμνες την πρωτοχρονιά για να έχουν νέα αγαθά, και η δεύτερη έχει πάλι τις ρίζες της στον μεσαίωνα, και είχε σαν σκοπό με το σπάσιμο των κανατών να απομακρυνθούν τα κακά πνεύματα. Λίγο πριν την αναβίωση του εθίμου στην Παναγιά των ξένων πραγματοποιείται ένα τεχνητός σεισμός σαν ανάμνηση από το σεισμό που πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις γραφές στον τάφο του Ιησού. Οι πολλές φιλαρμονικές που υπάρχουν στην πόλη, γεμίζουν με θρησκευτικά εμβατήρια την πόλη και οι εκκλησίες χτυπούν τις καμπάνες χαρμόσυνα για την μετάδοση της πρώτης ανάστασης.

Πασχαλινά Έθιμα
Πηγή εικόνας: economy365.gr

Στην Χίο στο χωριό Βροντάδο πραγματοποιείται το έθιμο του ρουκετοπόλεμου. Με ρίζες από την εποχή της τουρκικής κατοχής θέλοντας να δείξουν με περηφάνια πως εορτάζεται η ανάσταση του Κυρίου. Η ενορία της εκκλησίας του Αγίου Μάρκου με την ενορία της Πανάγιας της Ερειθιανής έχουν σαν στόχο η κάθε μία, το κεντρικό καμπαναριό της άλλης και ανταλλάσσουν μεταξύ τους αυτοσχέδιες ρουκέτες και βεγγαλικά. Οι προετοιμασίες γίνονται καιρό πριν, και το θέαμα είναι φαντασμαγορικό. Στην Σάμο στο χωριό Μαραθόκαμπος την Κυριακή του Πάσχα πραγματοποιείται το έθιμο των Τουφεκιών. Οι ρίζες του ανάγονται την εποχή της Ελληνικής επανάστασης. Την Κυριακή του Πάσχα πραγματοποιείται το μεσημέρι περιφορά των Αναστάσεων, όλων των ενοριών, και συγκεντρώνονται σε ένα συγκεκριμένο σημείο. Οι κάθε ενορία έχει ετοιμάσει ένα μεγάλο αριθμό τουφεκιών εκτοξευτήρων και αρχίζουν τις τουφεκιές. Όποια από τις ενορίες κάνουν τον πιο μεγάλο θόρυβο και καπνό αυτή είναι και η νικητήρια.  Στο τέλος μοιράζονται σε όλους αυγά , κουλούρια και σαμιώτικο κρασί.

Advertisement
Πασχαλινά Έθιμα
Πηγή εικόνας: tinostoday.gr

Στην Κυκλάδες τα Πασχαλινά Έθιμα είναι και εδώ μοναδικά και καθώς η εποχή της άνοιξης είναι μαγική το Πάσχα κοντά τους είναι γεμάτο χρώματα και αρώματα. Στην Τήνο το μεγάλο Σάββατο κατά την πρωινή λειτουργία μοιράζονται στους πιστούς φύλλα λεμονιάς που τα φυλάνε για καλή τύχη. Από τα χαρακτηριστικά Πασχαλινά Έθιμα του νησιού είναι το βύθισμα του επιτάφιου στην θάλασσα την μεγάλη παρασκευή. Στην Σύρο συνυπάρχουν οι ορθόδοξοι με τους καθολικούς μέσα σε απολυτό σεβασμό. Οι επιτάφιοι των αντιστοίχων κοινοτήτων συναντιούνται στην κεντρική πλατεία και ψάλλουν μαζί τα τροπάρια της Μεγάλης παρασκευής συνοδεία χορωδίας. Στην Μάρπησσα της Πάρου κατά την περιφορά του επιτάφιου πριν την ολοκλήρωση του, πραγματοποιούνται 15 στάσεις. Κάθε στάση φωτίζεται ένα μέρος του βουνού και τα παιδιά είναι ντυμένα είτε Ρωμαίοι στρατιώτες, είτε μαθητές του χριστού αναπαραστάνωντας εικόνες εκείνης της εποχής. Στην Σαντορίνη στο χωριό Πύργος ανάβουν χιλιάδες τενεκεδάκια και δημιουργούν ένα σκηνικό μοναδικό. Στην Φολέγανδρο περιφέρουν τρεις μέρες την εικόνα της κοιμήσεως της Θεοτόκου από όλα τα σπίτια του νησιού, το λιμάνι και επιστρέφει στο μοναστήρι μέχρι το επόμενο Πάσχα. Στην Ίο μετά την αποκαθήλωση οι νέοι παίζουν τις μπάλες. Πρόκειται για ένα παιχνίδι με μικρές σιδερένιες μπάλες σε χρώμα κόκκινο και πράσινο. Την δεύτερη μέρα του Πάσχα αναβιώνει το έθιμο της κούνιας, που νεαρά κορίτσια με παραδοσιακές στολές στήνουν κούνιες, και τα παλικάρια τις κουνούν, τα κορίτσια εν τω μεταξύ αρχίζουν να τραγουδούν παραδοσιακά τραγούδια αγάπης. Το ίδιο έθιμο συναντάται στην Κύθνο και στην Λέσβο. Στην Μύκονο την Αστυπάλαια την Σύμη και την Μονεμβασιά ανήμερα του Πάσχα ή την επόμενη, δίπλα στην θάλασσα μαζεύονται ξύλα, και καίνε τον Ιούδα.

Πασχαλινά Έθιμα
Πηγή εικόνας: exodos.com.cy/el-gr

Το Πάσχα στην Πελοπόννησο επίσης είναι μοναδικό μέσα σε μια φύση που οργιάζει από αρώματα των λουλουδιών που ανθίζουν. Στο Λεωνίδιο το βράδυ της ανάστασης, γεμίζει ο ουρανός φωτισμένα αερόστατα από το αναστάσιμο φως. Το θέαμα είναι μαγικό. Στην Καλαμάτα αναβιώνει το έθιμο του σαιτοπόλεμου. Οι ρίζες του εθίμου βρίσκονται στο 1821. Οι συμμετέχοντες ντύνονται με παραδοσιακές στολές και είναι οπλισμένοι με σαΐτες, στην ουσία είναι σωλήνες γεμάτες μπαρούτι και αρχίζουν την εκτόξευση. Οι ομάδες ονομάζονται μπουλούκια. Στο Τυρό η περιφορά των επιτάφιων γίνεται δίπλα στην θάλασσα συνοδεία των ψαροκάικων. Στην Κορώνη όλη την μεγάλη εβδομάδα γίνεται αυστηρή νηστεία. Κάποιοι που δεν αντέχουν πίνουν ένα ποτηράκι ξύδι έχοντας μέσα μια μικρή αραχνίτσα. Αυτό γίνεται γιατί η παράδοση λέει το ίδιο πότισαν και τον Χριστό. Στην Αρκαδία οι νοικοκυρές φτιάχνουν μια γυναικεία μορφή(Κυρά Σαρακοστή)  με εφτά ποδαράκια που συμβολίζουν τις εφτά εβδομάδες της νηστείας. Κάθε εβδομάδα αφαιρούν από ένα ποδαράκι μέχρι να μείνει ένα. Το βράδυ της ανάστασης το τελευταίο ποδαράκι το βάζει στο αναστάσιμο ψωμί.

Advertisement
Πασχαλινά Έθιμα
Πηγή εικόνας: pathfinder.gr

Στην πανέμορφη Ήπειρο με τα γραφικά γεφύρια και τους ήχους από τα πεντακάθαρα ποτάμια αναβιώνουν μοναδικά της ημέρες του Πάσχα.  Το πιο γνωστό έθιμο είναι ο Ζαφείρης. Στην ουσία είναι ένα παιδικό παιχνίδι . Ένα παιδί κάνει τον Ζαφείρη κάνοντας τον νεκρό. Τα υπόλοιπα τον στολίζουν με λουλούδια και τον μοιρολογούν. Όταν τελειώσουν το μοιρολόι, όλα τα παιδιά φωνάζουν «Σήκου Ζαφείρη, Σήκου», και τότε ο Ζαφείρης ανασταίνεται και αρχίζει να κυνηγά τα παιδιά. Όποιον πιάσει την επόμενη χρονιά αυτός θα κάνει τον νεκρό. Στην Κρήτη στις Γκαγκάλες Ηράκλειου την μεγάλη εβδομάδα δεν ακούν τραγούδια, δεν παίζουν στα καφενεία και δεν σφυρίζουν. Την Μεγάλη πέμπτη φτιάχνουν ένα ομοίωμα του Ιούδα και το Σάββατο της Ανάστασης ανάβουν φωτιά και τον καίνε. Στο Ηράκλειο, την δεύτερη μέρα του Πάσχα προσφέρεται κρασί και φαγητό και συγγενείς που έχουν χάσει αγαπημένα τους πρόσωπα πηγαίνουν στο κοιμητήριο της περιοχής και ανταλλάσσουν ευχές και γλύκα και με αυτό τον τρόπο τιμούν την μνήμη τους και μεταδίδουν το μήνυμα της ανάστασης. Στην Θράκη στο Διδυμότειχο και την Ορεστιάδα στην δεύτερη ανάσταση βγάζουν σε δημοπρασία την εικόνα της Αγίας Αναστασίας. Οποίος την κερδίσει κάθετε στο κέντρο και οι υπόλοιποι σχηματίζουν ένα μαγικό κύκλο ο οποίος πιστεύεται ότι θα προστατεύει τις πόλεις από το κακό.

Πασχαλινά Έθιμα
Πηγή εικόνας: travelstyle.gr

Η Μακεδονία μας από την μια της άκρη μέχρι την άλλη γεμάτοι λαογραφία και παραδώσεις. Στις Κρηνίδες την δεύτερη μέρα του Πάσχα στον νομό Καβάλας, αναβιώνουν οι αυγομαχίες. Μεγάλοι και μικροί ξεκινούν την μάχη του τσουγκρίσματος. Στην Δυτική Μακεδονία την νύχτα της μεγάλης Πέμπτης, στα δώδεκα ευαγγέλια οι γυναίκες φέρνουν κουλουράκια και τα μοιράζουν στην εκκλησία. Στο Δρυόβουνο Κοζάνης γίνεται με εντυπωσιακό τρόπο η αναπαράσταση της αποκαθήλωσης. Στην παραλία της Συκιάς στην Χαλκιδική, διοργανώνονται την τρίτη μέρα του Πάσχα αλογοδρομίες. Μετά την λειτουργία στο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου οι ιππείς παραλαμβάνουν την ιερή εικόνα και την μεταφέρουν στον χώρο που θα γίνουν οι αγώνες. Στην Θεσσαλία τον πρώτο λόγο έχουν τα Μετέωρα. Τα πανέμορφα μοναστήρια χαρίζουν σε κατανυκτικό ύφος αξέχαστες στιγμές. Στην Στερεά Ελλάδα, οι σούβλες την ημέρα του Πάσχα δίνουν και περνούν. Ένα τεράστιο πέπλο τσίκνας διαχέεται παντού, ξεχωρίζει στην Λιβαδειά το έθιμο του λάκκου που με την φωτιά της ανάστασης ανάβουν τα κάρβουνα και γυρίζουν τα αρνιά. Στην Αράχοβα ανήμερα του Πάσχα, ένα από τα Πασχαλινά Έθιμα είναι η περιφορά της εικόνας του Αγίου Γεωργίου και οι γηραιότεροι πραγματοποιούν τον αγώνα της ανηφόρας ενώ παράλληλα ξεκινά το γλέντι με παραδοσιακούς χορούς και τραγούδια.

Advertisement
Πασχαλινά Έθιμα
Πηγή εικόνας: patmos.gr

Η Πάτμος, στολίδι των Δωδεκανήσων, την Μεγάλη Πέμπτη αναβιώνει το έθιμο του Νιπτήρος που είναι η αναπαράσταση του μυστικού δείπνου. Στην Ρόδο το Σάββατο του Λαζάρου τα παιδιά τριγυρνούν στις γειτονιές και λένε τα κάλαντα του Λαζάρου, και στο σπίτι οι νοικοκυρές ψήνουν τα λαζαράκια, στριφτά κουλουράκια. Παραπλήσιο έθιμο γίνεται και στην Κάλυμνο και την Νίσυρο. Στην Ζάκυνθο με την πρώτη ανάσταση ο ιερέας αφήνει λευκά περιστέρια και οι νοικοκυρές πετούν από τα σπίτια τους κανάτια σαν το έθιμο της Κέρκυρας. Σύμφωνα με ένα πολύ παλαιό έθιμο η περιφορά του επιτάφιου γίνεται τις πρώτες πρωινές ώρες του Μεγάλου Σάββατου και με την ανατολή κάνει την ανάσταση.

Πασχαλινά Έθιμα
Πηγή εικόνας: enikos.gr

Το Πάσχα, στην πανέμορφη Ελλάδα μας, είναι μοναδικό. Ο συνδυασμός της άνοιξης, με τα μοναδικά Πασχαλινά Έθιμα που προσφέρει ο κάθε τόπος μας, κάνουν αυτές τις άγιες μέρες μοναδικές. Εύχομαι όλοι μας να συνεχίζουμε να προστατεύουμε και να μεταφέρουμε και στις επόμενες γενιές, τις πανάρχαιες παραδόσεις μας, γιατί χωρίς αυτές δεν θα υπάρχει Ελλάδα. Μεγάλη Πέμπτη σήμερα και σας εύχομαι καλή ανάσταση και καλό Πάσχα.


Πηγές:

  • iefimerida.gr
  • aftodioikisi.gr
  • mendrinosmanolis.weebly.com
  • blog.xe.gr

Σύνταξη κειμένου: Δημοσθένης Ζιούλας

Επιμέλεια κειμένου: Ελευθερία Σακελλαρίου

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Τεχνολόγος πολιτικός μηχανικός . Λατρεύω τα ταξίδια , την μουσική , το καλό φαγητό . Διαβάζω πολύ και λατρεύω τα γραμματόσημα. Αγαπώ το περπάτημα και λατρεύω να βλέπω με φίλους ταινίες και σειρές. Ζω μέσα στην θετική ενέργεια και πάντα προσπαθώ να βοηθώ όσους το έχουν ανάγκη .

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG