Μπουμπούνες και τζαμάλες: δύο αποκριάτικα έθιμα

(εικόνα από oladeka.com)

 

 

 

 

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

 

 

Η ιστορία των εθίμων.

Εδώ και χρόνια αναβιώνουν διάφορα αποκριάτικα έθιμα σε όλη την Ελλάδα, δύο από αυτά είναι οι «μπουμπούνες» στην  Καστοριά και οι «τζαμάλες» στα Ιωάννινα.

Αρχικά, οι «μπουμπούνες» είναι ένα προχριστιανικό και ειδωλολατρικό έθιμο που υπάρχει στην Καστοριά και συνδέεται με τη φωτιά. Οι άνθρωποι πίστευαν στις καθαρτικές ιδιότητες της φωτιάς και μέσω αυτής ¨καθάριζαν¨ το σώμα τους  γι ’αυτό   συνήθιζαν να πηδάνε και πάνω από τις φωτιές. Η λέξη «μπουμπούνα» σημαίνει το άναμμα ενός σωρού από ξύλα σε συνδυασμό με ξερά χόρτα και καλάμια. Από την άλλη, στην  Ήπειρο και συγκεκριμένα στα Ιωάννινα υπάρχουν οι «τζαμάλες», είναι ένα έθιμο που εντοπίζεται την εποχή της Τουρκοκρατίας, μέχρι το 1913 όπου και απελευθερώθηκαν τα Ιωάννινα η φωτιά που έκαιγε στις γειτονιές των σκλαβωμένων δήλωνε την επιθυμία τους για ελευθερία. Μάλιστα, για την τέλεση του εθίμου έπρεπε να δοθεί ειδική άδεια από την τουρκική διοίκηση της πόλης. Η λέξη «τζαμάλα»  παραμένει ανερμήνευτη καθώς μερικοί υποστηρίζουν ότι έχει τουρκική και άλλοι αρβανίτικη προέλευση.

 

(εικόνα από travelstyle.gr)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Η προετοιμασία των εθίμων.

Για να φτιάξουν τις «μπουμπούνες» και τις «τζαμάλες» παιδιά κάθε ηλικίας έβγαιναν στους δρόμους και στα δάση την Κυριακή της Αποκριάς  και  έψαχναν να βρουν κάθε λογής ξύλα προκειμένου να τα χρησιμοποιήσουν  αλλά η  διαφορά βρίσκεται στο ότι για τις πρώτες χρησιμοποιούσαν κλαδιά και κέδρα ενώ στις δεύτερες μόνο κούτσουρα. Στόχος της κάθε γειτονιάς ήταν να φτιάξει την μεγαλύτερη «μπουμπούνα» γι’ αυτό τα παλαιότερα χρόνια υπήρχε μεγάλος ανταγωνισμός μεταξύ των κατοίκων για να φτιάξουν την ψηλότερη, ενώ στις «τζαμάλες» υπήρχε μεγάλος ανταγωνισμός για το ποια γειτονιά θα φτιάξει την καλύτερη αποκριάτικη γιορτή αφού οι κάτοικοι των Ιωαννίνων πήγαιναν ντυμένοι με αποκριάτικες στολές και χόρευαν γύρω από τη φωτιά με τη συνοδεία παραδοσιακών οργάνων.

(εικόνα από kastoria.gov.gr)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(εικόνα από in.gr)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Τα έθιμα σήμερα.

Την Κυριακή της Αποκριάς οι «μπουμπούνες» και οι «τζαμάλες» παίρνουν φωτιά. Στην Καστοριά  στην πλατεία του Ντολτσό στήνεται η πιο ωραία «μπουμπούνα»  με τα σαρακοστιανά εδέσματα και τα παραδοσιακά συγκροτήματα  ενώ στα Ιωάννινα η δημοφιλέστερη είναι η «τζαμάλα»που στήνεται μέσα στο κάστρο, εκεί προσφέρεται άφθονο κρασί και ζεστή φασολάδα με τα τοπικά παραδοσιακά χορευτικά να χορεύουν γύρω από τη φωτιά. Πλήθος κόσμου μαζεύεται και στις δύο πόλεις και η γιορτή τελειώνει τις πρωινές ώρες άλλωστε ο καπνός από τις φωτιές σιγοκαίει μέχρι το πρωί της Καθαράς Δευτέρας.

Εσύ ποιες από τις δύο περιοχές θα ήθελες να επισκεφτείς φέτος τις Απόκριες;

 

 

 

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για το άρθρο:

 

Sansimera.gr

Humanstories.gr

Wikipedia.org

Kastoria.gov.gr

Oladeka.com

Travelstyle.gr

In.gr


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Γεωργία Γιούπα

Πτυχιούχος της Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;